3 Kasım öncesi OYSS tepkisi: Öğretmenler ve öğrenciler belirsizlik içinde

Sınavlara sayılı günler kala 5. sınıftan 11. sınıfa tüm öğrencilerin gelecek yaşamlarını etkileyecek olan sınav değişikliğini; Ortak Yazılı Sınav Sistemi’ni (OYSS) öğrendik.
*Eğitimde öğretmenin öznesi olmadığı yukardan, merkezden alınan ve son anda açıklanan kararlar bir rutin haline getirildi. Öğrencilerin ihtiyacının,hazır bulunuşluğunun okulların gerçeğinin, koşullarının bilgisine sahip olan ve tüm sorunlara, imkansızlıklara rağmen binbir emek veren kişiler öğretmenler olmasına rağmen öğretmenler yukardan alınan kararların uygulayıcısı, veri girişi yapan kişiler haline getiriliyor.

OYSS soru bazlı cevaplama sistemi ile her yıl her öğretmen binlerce veri kaydı girecek. Örneğin 40’ar mevcutlu 14 şubede derse giren öğretmen 22 bin 400 veri girişi ile günler süren ek çalışma ile karşı karşıya kalacak. OYSS ile esnek çalışma olağanlaştırılıyor. OYSS ile öğretmenlik mesleği, itibarı bir kez daha hedef alınıyor. Öğrencilerinin hazır bulunuşluğuna uygun soru hazırlama hakkı, yetkisi dahi öğretmenlerin ellerinden alınıyor. Merkezden, havuzdan soru atanarak belirlenen soruların öğrencilerin hazır bulunuşluğunu yansıtması mümkün mü?

Eğitimde alınan kararlarda temel ilke; çocuğun üstün yararıdır. OYSS’nin, soru bazlı cevaplama sisteminin eğitimin niteliğini artıracağına dair akılcı, bilimsel tek bir açıklama yok.
*Pilot bölge uygulamasının yalnızca iki ders için ve sınırlı sayıda ilde yapıldığı kılavuzda açıklandı. Ancak pilot bölge uygulamalarının sonuçları açıklanmadı.

Pilot bölge uygulamalarının sonuçları neden açıklanmıyor? Bu denli kapsamlı bir sınav sistemi değişikliğinin pilot bölge uygulamaları sonuçları bilinmeden OYSS nasıl uygulanacak?

Her dersin, disiplinin özgünlükleri var. Yalnızca iki ders için pilot bölge uygulaması yapılması tüm dersler için süreci, çıktıları, sonuçları görebilmek için yeterli midir?

Pilot bölge uygulamaları sonrasında özel okullarla devlet okulları arasında, sınavla öğrenci alan okullarla adrese dayalı öğrenci alan okullar arasında, kırsal kesimdeki okullarla şehir merkezlerindeki okullar arasında, okul türleri arasında ortaya çıkan tablonun sonuçları ne oldu?

*Eşit koşullara sahip olmayan çocuklara “benzer sorular” sorarak ölçme değerlendirmede “eşitlik” sağlamak mümkün mü?

Öğrencilerin alacağı her düşük not başarı puanlarını olumsuz etkileyecek. OYSS ile eğitimde eşitsizlik daha da derinleşecek.

*OYSS ile ilgili açıklamalarda, duyurularda, kılavuzda süreklilik şeklinde “ölçme ve değerlendirme uygulamalarının daha geçerli ve güvenilir” olacağı vurguları yer alıyor. Bu uygulamadan önce öğretmenlerin hazırladığı, uyguladığı sınavlar “geçerli ve güvenilir” değil miydi?

Merkezi sınavlarda (LGS, YKS) yıllardır ciddi sorunlar yaşandı. Şimdi 5. Sınıftan 11. Sınıfa merkezileştirilmiş bir sınav sisteminde yaşanılacak olası bir sorunun sorumlusu kim olacak?

Öğretmen hazırladığı bir sınavın sonuçları ile ilgili de sorumluluk taşırken OYSS’de merkezden atanan soruların sorumluluğunu kim üstlenecek?

*Merkezileştirilmiş sınav sistemi eğitimin daha da paralılaştırılması demek. Daha fazla özel okul, daha fazla kurs, daha fazla etüt merkezi demek. Daha fazla eğitim materyali, yayın satın almak zorunda kalmak demek. Şimdiden OYSS ücretli sitelerle, kurs, yayın duyurularıyla piyasa tarafından gelir kapısına dönüştürülmeye başlandı.
OYSS ile eğitimin piyasalaştırılması daha da artacak.

Çocuklar eşit, nitelikli, kamusal eğitim hakkına sahip değilse “benzer,aynı” sorular sorarak eğitimdeki eşitsizlik perdelenemez. OYSS ile hem öğretmenlik mesleği, hakları bir kez daha hedef tahtası haline getiriliyor. Hem de sınav merkezli eğitim sisteminin yaygınlaştırılmasıyla çocuklar eşit, kamusal eğitim hakkını kaybediyor. Öğretmenler haklarını, mesleki itibarını kaybettiğinde çocuklar; çocuklar kamusal, bilimsel eğitim hakkını kaybettiğinde öğretmenler kaybeder.

Feray Aytekin Aydoğan