Mesleki Eğitim'de 21. Yüzyıl Becerilerinin Geliştirilmesi Projesi Değerlendirmesi

Millî Eğitim Bakan Yardımcısı Mahmut Özer, başarılı sonuçları kısa sürede görülen "Mesleki Eğitim'de 21. Yüzyıl Becerilerinin Geliştirilmesi" projesinin yaygınlaştırılmasının önemini vurguladı.

EĞİTİM PERSONELİ 18.08.2020, 15:05 18.08.2020, 15:08
Mesleki Eğitim'de 21. Yüzyıl Becerilerinin Geliştirilmesi Projesi Değerlendirmesi
Millî Eğitim Bakan Yardımcısı Mahmut Özer, Mesleki Eğitim'de 21. Yüzyıl Becerilerinin Geliştirilmesi Projesi konusunda bir yazı kaleme aldı.
 
Mesleki eğitim ülkemizde yıllardan beri ekonomik kalkınmaya önemli katkılar sunmaktadır. Mesleki eğitim mezunlarının iş piyasasında iş gücüne katılım ve istihdam oranları diğer lise türlerine göre oldukça yüksek iken işsizlik oranları da özellikle son yıllarda yükseköğretim mezunlarının işsizlik oranlarının da altına düşmüştür. Tüm bu avantajlarına rağmen Türkiye'de mesleki eğitimin, bazıları kendisinden bazıları eğitim sisteminden ve diğerleri de iş piyasası ve yükseköğretim ile bağlarından kaynaklanan çok sayıda sorunu bulunmaktadır. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) yıllardan beri mesleki eğitimi güçlendirmek için çok önemli adımlar atmıştır. Özellikle, 2023 Eğitim Vizyonu sonrası mesleki eğitimde biriken sorunların çözümlerine yönelik bütünsel bir bakış ile sistematik adımlar atmaya başlamıştır. İki yıl gibi kısa sürede çoğu sorun alanında iyileşme sağlandığı görülmektedir. Covid-19 salgını ile mücadele günlerinde mesleki eğitimin sergilemiş olduğu üretim performansı, güçlenen mesleki eğitimin sadece iş piyasasının ihtiyaç duyduğu insan kaynağını sağlamakla kalmayıp ayrıca olağanüstü koşullarda üretim kapasitesini toplum yararına nasıl hızlı bir şekilde harekete geçirebildiğini de göstermiştir. 
 
Mesleki eğitimde temel becerilerde eksiklik yıllardan beri dile getirilen önemli sorun alanlarından birisini oluşturmaktadır. Temel beceri eksikliği, mesleki eğitimin kalitesini olumsuz etkilediği gibi, mezunların iş hayatlarındaki hızlı dönüşümlere adaptasyonlarını da zorlaştırmaktadır. Bu eksikliğin maliyeti mesleki eğitim mezunlarını hayatları boyunca etkilemeye devam etmekte, bu eksikliklerle iş hayatında çalışmaya başlayan mezunlar uzun vadede yeni koşullara adapte olamadıklarında daha az beceri gerektiren işlerde çalışma veya en kötüsü işsiz kalma riskleri ile karşı karşıya kalabilmektedirler. Mesleki eğitimdeki temel becerilerdeki zayıflık aslında mesleki eğitimden çok eğitim sisteminin genel bir sorunudur. Temel eğitim seviyesinde gözlenen okullar arası başarı farkları yeterince azaltılamadığı için bazı öğrenciler temel becerileri kazanmada başarısız olmaktadır. Ancak, bu yeterliliklerde eksikliklere rağmen temel eğitimde sınıf geçmeye devam edilmesi, bu sorunu ortaöğretim kademesine taşımaktadır. Temel becerilerde yetersiz olan öğrencilerin büyük oranda mesleki ortaöğretime geçtikleri de bilinen bir gerçektir. Bu sürecin sonunda sorun PISA araştırma sonuçlarında kendisini göstermekte, lise türlerindeki temel okuryazarlık farkları çok daha çarpıcı bir şekilde önümüze gelmektedir. Bu kapsamda mesleki ortaöğretim 43 en dezavantajlı okul türü olmaktadır. Bu farkın derecesi, aslında bir eğitim sisteminin öğrencilerine sağladığı eşitliğe dair çok önemli bir göstergedir. Temel eğitimde ve dolayısıyla ortaöğretimde okullar arası başarı farkları uzun zamandır eğitim sistemimizin bir sorunu olarak ortada durmaktadır. MEB, özellikle son yıllarda destekleme ve yetiştirme kursları ve ilkokullarda yetiştirme programı (İYEP) gibi farklı mekanizmalarla temel becerilerdeki eksiklikleri telafi etmeye çalışmaktadır. Bu alandaki çalışmalar ortaöğretim sistemimizin kalitesi açısından son derece kritiktir. Zira temel eğitim alanında alınacak olumlu mesafe nihayetinde mesleki ortaöğretimi de doğrudan olumlu etkileyecektir. Diğer taraftan, son yıllarda otomasyon ve yapay zekâ teknolojilerinin üretim ve hizmet sektörlerinde hızla yaygınlaşması her meslek alanından beklenen becerilerde dinamik dönüşümlere yol açmaktadır. 
 
İş piyasasında her meslek alanında insan ve makine iş gücü katkı dağılımı sürekli değişmektedir. Bu çerçevede bazı iş pozisyonları yok olurken yeni iş pozisyonları da ortaya çıkmaktadır. Ayrıca, mesleklerin beceri setleri de sürekli değişebilmektedir. Bu değişim, mesleki eğitimin cevap vermesi gereken en önemli meydan okumayı oluşturmaktadır. İş piyasalarında gelinen nokta, mesleki eğitimde daha genel ve aktarılabilir becerileri ön plana çıkartırken aynı zamanda yeni koşullara adaptasyonu kolaylaştıran temel ve jenerik becerilerin kazandırılmasına ağırlık verilmesini gerektirmektedir. Dolayısıyla, yeni koşullarda mesleki eğitimde temel becerilerin kazandırılması çok daha hayati öneme sahip olmuştur. Tam da bu noktada MEB, mesleki eğitim programlarında yeni koşullara adaptasyonu güçlendiren bir dönüşümü gerçekleştirmiştir. Mesleki eğitim verilen alan ve dallarda sadeleşmeye gidilmiş, daha genel mesleki eğitim "Başarılı sonuçları kısa sürede görülen bu projenin aynı programlarda farklı illerde de gerçekleştirilebilmesi, ayrıca eğitim verilen her alanda yeni becerileri destekleyici bu tip projelerin geliştirilerek yaygınlaştırılması, MEB'in bu bağlamdaki çabalarının verimliliğinin artmasına katkı verme potansiyeli taşımaktadır." programları oluşturulmuş, ayrıca akademik derslerin ağırlıkları artırılmıştır. Diğer taraftan dijital okuryazarlık ve yapay zekâ teknolojilerine yönelik becerileri destekleyen ilave müfredatlar oluşturulmuştur. 
 
Geliştirilen yeni mesleki eğitim programları 2020-2021 eğitim-öğretim yılı itibari ile uygulamaya konulacaktır. Bir taraftan temel eğitimde temel becerilerdeki eksiklikler giderilmeye çalışılırken diğer taraftan mesleki ortaöğretimde halen eğitim gören öğrencilerin bu eksikliklerini giderebilmek için MEB, 2020 Temmuz ayı itibari ile 'Mesleki Eğitimde 1.000 Okul Projesi'ni başlatmıştır. Bu proje mesleki ortaöğretim kurumlarından temel beceri eksiklikleri, devamsızlık ve terk oranları gibi bazı göstergeler açısından en dezavantajlı durumda olan 81 ildeki 1.000 meslek lisesini merkezine alarak bu okulların dezavantajlarını giderebilmek için kütüphaneden, atölyelere, bilişim altyapısını geliştirmeden kültür, sanat ve spor imkânlarını artırmaya kadar çok farklı alanlarda yeni adımları içermektedir. En önemlisi de bu okullardaki mevcut öğrencilerin temel beceri eksikliklerinin giderilmesi için ilave telafi eğitim programları uygulanacaktır. Böylece, mesleki eğitimde yıllardan beri sorun olan temel beceri eksiklikleri giderilmeye çalışılacaktır. Bu proje, mesleki eğitimin kalitesini doğrudan artıracağı gibi eğitim sistemimizdeki okullar arası başarı farklarını azaltılmasına da dolaylı olarak katkı verecektir. Diğer taraftan, MEB, Koç Holding ve IBM ortaklığıyla Ankara'da iki yıldır uygulamada olan 'Mesleki Eğitim'de 21. Yüzyıl Becerilerinin Geliştirilmesi Projesi' başarılı bir şekilde sürdürülmekte ve öğrenci ve öğretmenlere bu kapsamda destek sağlamaktadır. Başarılı sonuçları kısa sürede görülen bu projenin aynı programlarda farklı illerde de gerçekleştirilebilmesi, ayrıca eğitim verilen her alanda yeni becerileri destekleyici bu tip projelerin geliştirilerek yaygınlaştırılması, MEB'in bu bağlamdaki çabalarının verimliliğinin artmasına katkı verme potansiyeli taşımaktadır. Sonuç olarak, MEB tarafından temel eğitimde okullar arası başarı farklarını azaltmak için atılan yeni adımlar mesleki eğitimde hem yeni eğitim programları hem de 1.000 okul projesi ile birleştiğinde mesleki eğitimin 21. yüzyıla uyarlanmasında çok önemli bir aşamaya geçilebilecektir. Bu adımlar başarılı oldukça, mesleki eğitimde kalite de sürekli artacaktır. Ayrıca, öğrencilerin sosyoekonomik seviyelerinin akademik başarılarına olumsuz etkileri azalacak ve eğitim sistemi daha eşitlikçi olabilecektir. Özel sektörün de bu kapsamdaki katkılarının mesleki eğitim verilen tüm okulları kapsayacak şekilde yaygınlaştırılması bu çabaların başarıya ulaşmasını sağlayacaktır.  
Yorumlar (0)
19
parçalı az bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 32 70
2. Fenerbahçe 33 66
3. Galatasaray 32 62
4. Trabzonspor 33 58
5. Alanyaspor 33 52
6. Gaziantep FK 32 50
7. Hatayspor 32 49
8. Karagümrük 33 49
9. Sivasspor 32 47
10. Göztepe 33 46
11. Antalyaspor 33 42
12. Konyaspor 32 40
13. Ankaragücü 32 36
14. Rizespor 32 36
15. Kasımpaşa 33 36
16. Malatyaspor 32 34
17. Başakşehir 32 33
18. Kayserispor 32 33
19. Gençlerbirliği 32 31
20. Erzurumspor 33 28
21. Denizlispor 32 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 30 63
2. Adana Demirspor 30 58
3. Samsunspor 29 57
4. Altay 29 53
5. Altınordu 30 52
6. İstanbulspor 29 51
7. Ankara Keçiörengücü 30 49
8. Tuzlaspor 30 44
9. Ümraniye 29 41
10. Bursaspor 29 40
11. Bandırmaspor 29 39
12. Boluspor 29 35
13. Balıkesirspor 29 32
14. Adanaspor 29 31
15. Menemenspor 29 30
16. Akhisar Bld.Spor 29 25
17. Ankaraspor 29 22
18. Eskişehirspor 30 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 31 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 31 49
8. Everton 30 48
9. Arsenal 31 45
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 31 38
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Brighton 31 33
16. Burnley 31 33
17. Newcastle 31 32
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 31 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 30 67
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 30 61
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 30 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 30 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23