Emekli Öğretmenin Mülkiyet Hakkı Kararı

Kamuajans.com - Anayasa Mahkemesi, aynı anda serbest avukatlık yapması nedeniyle ödenen yaşlılık aylığı geri istenen emekli öğretmenin, mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verdi.

EĞİTİM PERSONELİ 27.09.2017, 14:51 27.09.2017, 15:00
Emekli Öğretmenin Mülkiyet Hakkı Kararı
Kamuajans.com - İstanbul'da, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı kurumlarda öğretmen olarak görev yapan Sedat Haspolat, aynı zamanda öğretmenlik görevinden arta kalan zamanlarda serbest avukatlık yaptı.

Emekli Sandığı yanında, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununda düzenlenen topluluk sigortasına tabi olan Haspolat, 1980-2001 yılları arasında avukatlık hizmetlerinden dolayı topluluk sigortasına 7 bin 608 iş günü karşılığı pirim ödedi.

Öğretmenlikten 1994'te emekli olan ve emekli aylığı bağlanan Haspolat'a, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından da 2002'den itibaren topluluk sigortası kapsamında yaşlılık aylığı ödenmeye başlandı.

Ancak SGK İstanbul İl Müdürlüğünün 31 Mart 2008 tarihli işlemiyle, emekli öğretmenin aynı zamanda Emekli Sandığından da yararlandığı gerekçesiyle topluluk sigortası kapsamındaki yaşlılık aylığı ödemeleri durduruldu. Aynı işlemde, emekliye 2002-2008 yılları arasında ödenen 33 bin 96 lira 12 kuruşluk yaşlılık aylığı geri istendi.

Yaşlılık aylığının kesilmesi ve geçmişe dönük borç çıkarılması işleminin iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle açtığı davalarda ret kararı verilen emekli öğretmen hakkında emekli aylığının faiziyle geri alınması için icra takibi başlatıldı.

- Evi ve aracı haczedildi

Açtığı davalardan sonuç alamayan ve iç hukuk yollarını tüketen emekli öğretmen, 2014'te Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunarak 63 bin 334 liraya ulaşan borcu nedeniyle evininin ve aracının haczedildiğini belirtti. Başvurucu, topluluk sigortası kapsamında ödenen yaşlılık aylığının kesilmesi ve önceden ödenenlerin istenmesi nedenleriyle mülkiyet hakkının ihlal edildiğini öne sürdü.

Anayasa Mahkemesi İkinci Bölümü, yaşlılık aylıkları geri istenen emekli öğretmenin, idari işlemin kanuni dayanağı olmadığı gerekçesiyle mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verdi. Kararın örneği, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapmak üzere İstanbul 8. İş Mahkemesine gönderildi.

- Gerekçeden

Anayasa Mahkemesi İkinci Bölümü'nün gerekçesinde, somut olayda hem öğretmen hem de avukatlık yapan başvurucu hakkında, 1136 sayılı Kanun'un 188. maddesine atıfta bulunularak idari işlem tesis edildiği belirtildi.

1136 sayılı Kanunun 188. maddesinde, emekliliğe tabi bir görevde çalışmakta olanlar ile emekli sandığından emeklilik aylığı almakta olanların, topluluk sigortasına giremeyeceklerinin düzenlendiği belirtilen gerekçede, bu hükümle kişilerin çifte sigortalı olmalarının önlenmesi ve böylece sosyal güvenlik sisteminin devamlılığının sağlanmasının amaçlandığı aktarıldı.

- Mülkiyet hakkının sınırlanması koşulu

Gerekçede, Anayasa'da mülkiyet hakkının sınırsız bir hak olarak düzenlenmediği, mülkiyet hakkına sınırlamada bulunulurken, temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılmasına ilişkin genel ilkeleri düzenleyen Anayasa'nın 13. madesinin de gözönünde bulundurulması gerektiği vurgulandı.

Mülkiyet hakkına yönelik müdahalenin, Anayasa'ya uygun düşebilmesi için müdahalenin kanuna dayanması, kamu yararı amacı taşıması ve ayrıca ölçülülük ilkesi gözetilerek yapılması gerektiğine işaret edilen gerekçede, buna göre öncelikle müdahalenin kanuni dayanağının bulunup bulunmadığının incelenmesi gerektiği ifade edildi.

- Kanuni dayanak yok

Gerekçede, başvurucuya ödenen yaşılık aylığının iadesi amacıyla tesis edilen 31 Mart 2008 tarihli işlemde, çifte sigortalılık yasağına ilişkin kanun hükmünün, 136 sayılı kanunun 188. maddesi olarak gösterildiği ancak bu yasağın ihlaline uygulanan yaptırımın (ödenen yaşlılık aylıklarının iadesinin) kanuni dayanağının açıklanmadığı belirtildi.

İşleme ilişkin açılan davada, mahkeme kararında yaşlılık aylıklarının geri istenmesinin kanuni dayanağının 5510 sayılı Kanun'un 1 Ekim 2008 tarihinde yürürlüğe giren 96. maddesi olduğu kabul edilerek inceleme yapıldığı ve davanın bu madde temelinde reddedildiği ifade edilen gerekçede, başvurucunun ise 1 Ekim 2008 tarihinde yürürlüğe giren bu hükmün 31 Mart 2008'de tesis edilen işlemin dayanağı olamayacağını ileri sürdüğü aktarıldı.

Sonradan yürürlüğe giren kanunların geçmişe ve kesin nitelik kazanmış hukuksal durumlara etkili olmamasının hukukun genel ilkelerinden olduğu vurgulanan gerekçede, "Henüz yürürlüğe girmeyen bir mevzuat hükmüne dayanılarak idari işlem tesis edilemeyeceği gibi işlemin tesis edildiği tarihten sonra yürürlüğe giren bir mevzuat hükmü dikkate alınarak idari işleme ilişkin uyuşmazlığın çözümlenmesi de mümkün olmaz. Başvurucuya ödenen yaşlılık aylıklarını idaesi yolundaki idari işlemin tesis edildiği tarihte, 5510 sayılı Kanunun 96. maddesi yürürlükte değildir. Hüküm 1 Ekim 2008'de yürürlüğe girmiştir. Dolayısıyla 1 Ekim'de yürürlüğe giren bir hükmün 31 Mart 2008'de tesis edilen idari işlemin yasal dayanağını teşkil etmesi mümkün değildir. Gerek idare gerekse derece mahkemelerince başkaca bir yasal dayanak gösterilmediğinden başvurucuya ödenen yaşlılık aylıklarının iadesinin istenmesi suretiyle mülkiyet hakkına yapılan müdahalenin kanuni dayanaktan yoksun olduğu sonucuna varılmıştır." denildi.

AA
Yorumlar (0)
14
parçalı az bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 32 70
2. Fenerbahçe 33 66
3. Galatasaray 32 62
4. Trabzonspor 33 58
5. Alanyaspor 33 52
6. Gaziantep FK 32 50
7. Hatayspor 32 49
8. Karagümrük 33 49
9. Sivasspor 32 47
10. Göztepe 33 46
11. Antalyaspor 33 42
12. Konyaspor 32 40
13. Ankaragücü 32 36
14. Rizespor 32 36
15. Kasımpaşa 33 36
16. Malatyaspor 32 34
17. Başakşehir 32 33
18. Kayserispor 32 33
19. Gençlerbirliği 32 31
20. Erzurumspor 33 28
21. Denizlispor 32 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 30 63
2. Adana Demirspor 30 58
3. Samsunspor 30 58
4. Altay 30 54
5. İstanbulspor 30 54
6. Altınordu 30 52
7. Ankara Keçiörengücü 30 49
8. Ümraniye 30 44
9. Tuzlaspor 30 44
10. Bursaspor 30 43
11. Bandırmaspor 30 39
12. Boluspor 30 35
13. Adanaspor 30 34
14. Balıkesirspor 30 32
15. Menemenspor 30 31
16. Akhisar Bld.Spor 30 25
17. Ankaraspor 30 23
18. Eskişehirspor 30 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 31 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 31 49
8. Everton 30 48
9. Arsenal 31 45
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 31 38
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Brighton 31 33
16. Burnley 31 33
17. Newcastle 31 32
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 31 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 30 67
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 30 61
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 30 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 30 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23