ŞEHİR GEZİ NOTLARI (İznik)

Şehir Gezilerimizin son durağı Bursa'nın İznik ilçesi...

GÜNCEL 29.07.2020, 15:15 29.07.2020, 15:18
ŞEHİR GEZİ NOTLARI  (İznik)

Gizemli  Şehir İznik

Yüksek ve mistik bir tepeye oturup, adeta bir açık hava müzesini andıran gizemli bir şehrin semalarından doğru masmavi bir göl manzarasını izlediğiniz, sağınıza döndüğünüzde gözünüzün alabildiği büyüklükte şeftali bahçeleri, solunuza döndüğünüzde ise adeta yeşil bulutların üzerinde uçak yolculuğunu anımsatan zeytin bahçelerini canlı bir kartpostal gibi temaşa ettiğiniz görsel şölenin adı İznik…

Şimdilerde bakımsız ve mütevazi görüntüsünün aksine tarihi derinliği bakımından son derece önemli ve gizemli bir şehir olan İznik’in tarihi MÖ 7. Yüzyıla kadar uzanmaktadır. Helenistik Çağ, Roma, Bizans ve Osmanlı yerleşimi olan İznik, Kutalmışoğlu Süleyman Şah’ın şehri Bizans’tan alması ile  Anadolu’da ilk Türk başkenti olarak Selçuklu Devleti’nin başkenti olur. Kutalmışoğlu Süleyman Şah, şehrin ismini de “Nicaea’nın İzi” anlamına gelen “İznik” yapar. Her ne kadar 1097’de 1. Haçlı Seferi sırasında 1. Kılıçaslan şehri tekrar Bizans’a kaptırmış olsa da 1331’de Orhan Bey ile yeniden Türk hâkimiyetine girer.

İznik tarihi gizemini daha zihade Hristiyanlık için mihenk taşı olan toplantılara ev sahipliği yapmasından almaktadır.  Nitekim bu kent Hristiyanlığın ilk ekümenik (evrensel) konsilinin (1. Konsil) toplandığı ve ilk dini toplantısını yaptığı yerdir. Bir başka deyişle, M.S.325 yılında, tüm dünyadan 228 piskoposun katıldığı ve Hristiyanlık dininin temel ilkelerinin tartışılıp karara bağlandığı yerdir.  İlk toplantısını Senatus Sarayı’nda yapan evrensel konsil, iki önemli konuyu masaya yatırır. Bunlardan biri “Hz. İsa’nın tanrının oğlu olup olmadığı” konusudur. Toplantıya İskenderiye’den katılan din adamı Aryus’un ortaya attığı tez, İsa’nın sadece insan olduğu ve tanrının oğlu olmadığı şeklindedir. Ancak bu tez konsildeki diğer piskoposlar tarafından kabul görmez. Böylece toplantı sonucunda alınan karar ile bugün dahi geçerliliğini sürdüren “İsa’nın tanrının oğlu olduğu inanışı” bu dinin temel tanrı inancı olan “Teslis İnancı” nın bir  parçası olarak genel geçer hale gelir. Toplantıda konuşulan ve karara bağlanan konulardan biri de Paskalya Bayramı’nın tarihidir.

Daha sonra MS.787 yılında bu sefer İznik’teki Ayasofya Kilisesi’nde 7. Konsil toplanır. Bu konsilde de Hristiyanlık’taki o dönemde görülen resim düşmanı (İkonoklasma ) görüş son bulur. Resim ve heykeller üzerindeki dini yasaklar kalkar. 

Bu nedenle İznik ve buradaki Ayasofya Kilisesi Hristiyanlık için böylesine önemli toplantılara sahne olduğundan, 1962 yılında Vatikan’da toplanan 19. konsilde Papa tarafından Kudüs ve Vatikan’dan sonra dünyadaki üçüncü kutsal şehir ilan edilir.

Bu şehir, Orhan Bey tarafından fethedilince Camiye dönüştürülen İznik Ayasofya Kilisesi (Orhan Bey Camii), Kısa bir süre müze olarak kullanıldıktan sonra otoritelerce pek de başarılı sayılmayan restorasyonu sonrasında 2011 yılında Cami olarak ibadete yeniden açılmıştır.

İznik’teki  tarihi eserler Roma Dönemi’ne ait eserler ve Osmanlı Dönemine ait genelde ilk olma niteliğini taşıyan eserler olmak üzere iki grupta değerlendirilebilir. Roma Dönemine ait olanlar yukarıda bahsi geçtiği üzere başta Ayasofya Camii olmak üzere, Roma dönemine ait Tarihi Surlar ve  MS 1. yy’da inşa edilmiş olan 12 metre yüksekliğindeki Dikilitaş (Beş taş) anıtı görülmesi gereken eserlerdir. Ayrıca öteden beri bu şehirde daha ziyade balıkçı efsanesi olarak konuşulduğu belirtilen, ancak  2014’te İznik Gölü sularının altında keşfedilen, Roma Dönemi Hıristiyanlık kiliselerinden biri olduğu düşünülen  bazilika, İznik Gölü’nün altında bir batık şehir olduğu efsanelerine somut bir kanıt olmuştur.  Su altı Müzesi yapılması planlanan ve şu an hala kazı çalışmaları devam eden bazilikanın,  şehrin gizemini daha da artırmış olup,  tarih meraklıları tarafından heyecanla beklenmektedir.  

Osmanlı Dönemine ait eserler ise  1388 yılında Sultan 1. Murad’ın annesi Nilüfer Hatun’un adına bir imarethane olarak yapılan İznik Müzesi, Osmanlı’nın ilk Camisi olarak kabul edilen 1333-1334 yılları arasında inşa edilmiş olan Hacı Özbek Cami, yine Osmanlının ilk Medresesi olarak kabul edilen Süleyman Paşa Medresesi (1332), Çinisi ile meşhur İznik’in simgesi niteliğinde olan, taş işçiliği ve renkli çinilerle bezeli minaresi ile dikkat çeken  ve I. Murat döneminde  yaptırılan Yeşil Cami ve Hacı Bayram Veli’nin öğrencisi ve damadı olan Eşrefoğlu Abdullah Rûmi tarafından İznik dergahı olarak kurulan Eşrefzade Cami İznik’te gezilmesi gereken  önemli tarihi mekanlardır.

Ülkemizde çiniciliği ile meşhur olan İznik’in Çiniciler Çarşısı olarak bilinen yerdeki Çini Müzesini ve hediyelik eşya satan dükkanlarını gezdikten sonra çarşı merkezde çok sayıda bulunan özel çini atölyelerinde çini sanatının yapılışını görmeniz ve hatta kendinize özel  tasarımlı siparişler vermeniz de mümkündür.

Tarihi derinliğinin yanı sıra muhteşem doğası ile de insanı büyüleyen İznik’in göl manzarasını, devasa zeytinlikler ve şeftali bahçelerinden oluşan yeşil manzarasını ve şehrin tamamını hakim noktadan gören,   Bayraklı Tepe (Abdulvahap Türbesi) olarak bilinen tepeden panoromik olarak temaşa etmeniz de mutlaka tavsiye edilir. Dahası göl kenarında sahilde yürüyüş yapmanız, göl boyunca zeytinlikler arasında araçla tur atmanız da bu ilçede hoşca vakit geçirmenizi sağlayacak etkinliklerdir.

 

29.07.2020

Cafer GÜZEL

 

 

Kaynak: Kamuajans.com/ÖZEL
Yorumlar (1)
Gizem 6 ay önce
Gerçekten gizemli kentmiş tarih meraklıları için çok özel bir yer
10°
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 20 44
2. Galatasaray 20 39
3. Fenerbahçe 19 39
4. Gaziantep FK 20 35
5. Trabzonspor 20 33
6. Hatayspor 20 32
7. Alanyaspor 19 31
8. Karagümrük 20 30
9. Malatyaspor 20 27
10. Antalyaspor 20 26
11. Göztepe 20 25
12. Kasımpaşa 20 25
13. Rizespor 20 25
14. Sivasspor 20 24
15. Başakşehir 20 24
16. Konyaspor 20 23
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 20 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 20 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 18 38
2. İstanbulspor 18 37
3. Samsunspor 18 36
4. Altay 18 32
5. Adana Demirspor 18 31
6. Ankara Keçiörengücü 18 31
7. Bursaspor 18 30
8. Tuzlaspor 18 30
9. Altınordu 17 28
10. Bandırmaspor 18 27
11. Adanaspor 18 21
12. Ümraniye 18 20
13. Boluspor 18 19
14. Akhisar Bld.Spor 18 16
15. Menemen Belediyespor 17 16
16. Balıkesirspor 18 16
17. Ankaraspor 18 10
18. Eskişehirspor 18 4
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Aston Villa 17 29
9. Chelsea 19 29
10. Southampton 18 29
11. Arsenal 19 27
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Burnley 18 19
16. Newcastle 19 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 18 47
2. Real Madrid 19 40
3. Barcelona 19 37
4. Sevilla 19 36
5. Villarreal 20 34
6. Real Sociedad 20 31
7. Granada 20 28
8. Real Betis 20 27
9. Celta de Vigo 20 24
10. Cádiz 20 24
11. Levante 19 23
12. Getafe 18 23
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 20 20
15. Eibar 20 20
16. Real Valladolid 20 20
17. Osasuna 20 19
18. Deportivo Alaves 20 18
19. Elche 18 17
20. Huesca 20 13