Emekli Öğretmenin Mülkiyet Hakkı Kararı

Kamuajans.com - Anayasa Mahkemesi, aynı anda serbest avukatlık yapması nedeniyle ödenen yaşlılık aylığı geri istenen emekli öğretmenin, mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verdi.

EĞİTİM PERSONELİ 27.09.2017, 14:51 27.09.2017, 15:00
Emekli Öğretmenin Mülkiyet Hakkı Kararı





Kamuajans.com - İstanbul'da, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı kurumlarda öğretmen olarak görev yapan Sedat Haspolat, aynı zamanda öğretmenlik görevinden arta kalan zamanlarda serbest avukatlık yaptı.

Emekli Sandığı yanında, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununda düzenlenen topluluk sigortasına tabi olan Haspolat, 1980-2001 yılları arasında avukatlık hizmetlerinden dolayı topluluk sigortasına 7 bin 608 iş günü karşılığı pirim ödedi.

Öğretmenlikten 1994'te emekli olan ve emekli aylığı bağlanan Haspolat'a, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından da 2002'den itibaren topluluk sigortası kapsamında yaşlılık aylığı ödenmeye başlandı.

Ancak SGK İstanbul İl Müdürlüğünün 31 Mart 2008 tarihli işlemiyle, emekli öğretmenin aynı zamanda Emekli Sandığından da yararlandığı gerekçesiyle topluluk sigortası kapsamındaki yaşlılık aylığı ödemeleri durduruldu. Aynı işlemde, emekliye 2002-2008 yılları arasında ödenen 33 bin 96 lira 12 kuruşluk yaşlılık aylığı geri istendi.

Yaşlılık aylığının kesilmesi ve geçmişe dönük borç çıkarılması işleminin iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle açtığı davalarda ret kararı verilen emekli öğretmen hakkında emekli aylığının faiziyle geri alınması için icra takibi başlatıldı.

- Evi ve aracı haczedildi

Açtığı davalardan sonuç alamayan ve iç hukuk yollarını tüketen emekli öğretmen, 2014'te Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunarak 63 bin 334 liraya ulaşan borcu nedeniyle evininin ve aracının haczedildiğini belirtti. Başvurucu, topluluk sigortası kapsamında ödenen yaşlılık aylığının kesilmesi ve önceden ödenenlerin istenmesi nedenleriyle mülkiyet hakkının ihlal edildiğini öne sürdü.

Anayasa Mahkemesi İkinci Bölümü, yaşlılık aylıkları geri istenen emekli öğretmenin, idari işlemin kanuni dayanağı olmadığı gerekçesiyle mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verdi. Kararın örneği, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapmak üzere İstanbul 8. İş Mahkemesine gönderildi.

- Gerekçeden

Anayasa Mahkemesi İkinci Bölümü'nün gerekçesinde, somut olayda hem öğretmen hem de avukatlık yapan başvurucu hakkında, 1136 sayılı Kanun'un 188. maddesine atıfta bulunularak idari işlem tesis edildiği belirtildi.

1136 sayılı Kanunun 188. maddesinde, emekliliğe tabi bir görevde çalışmakta olanlar ile emekli sandığından emeklilik aylığı almakta olanların, topluluk sigortasına giremeyeceklerinin düzenlendiği belirtilen gerekçede, bu hükümle kişilerin çifte sigortalı olmalarının önlenmesi ve böylece sosyal güvenlik sisteminin devamlılığının sağlanmasının amaçlandığı aktarıldı.

- Mülkiyet hakkının sınırlanması koşulu

Gerekçede, Anayasa'da mülkiyet hakkının sınırsız bir hak olarak düzenlenmediği, mülkiyet hakkına sınırlamada bulunulurken, temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılmasına ilişkin genel ilkeleri düzenleyen Anayasa'nın 13. madesinin de gözönünde bulundurulması gerektiği vurgulandı.

Mülkiyet hakkına yönelik müdahalenin, Anayasa'ya uygun düşebilmesi için müdahalenin kanuna dayanması, kamu yararı amacı taşıması ve ayrıca ölçülülük ilkesi gözetilerek yapılması gerektiğine işaret edilen gerekçede, buna göre öncelikle müdahalenin kanuni dayanağının bulunup bulunmadığının incelenmesi gerektiği ifade edildi.

- Kanuni dayanak yok

Gerekçede, başvurucuya ödenen yaşılık aylığının iadesi amacıyla tesis edilen 31 Mart 2008 tarihli işlemde, çifte sigortalılık yasağına ilişkin kanun hükmünün, 136 sayılı kanunun 188. maddesi olarak gösterildiği ancak bu yasağın ihlaline uygulanan yaptırımın (ödenen yaşlılık aylıklarının iadesinin) kanuni dayanağının açıklanmadığı belirtildi.

İşleme ilişkin açılan davada, mahkeme kararında yaşlılık aylıklarının geri istenmesinin kanuni dayanağının 5510 sayılı Kanun'un 1 Ekim 2008 tarihinde yürürlüğe giren 96. maddesi olduğu kabul edilerek inceleme yapıldığı ve davanın bu madde temelinde reddedildiği ifade edilen gerekçede, başvurucunun ise 1 Ekim 2008 tarihinde yürürlüğe giren bu hükmün 31 Mart 2008'de tesis edilen işlemin dayanağı olamayacağını ileri sürdüğü aktarıldı.

Sonradan yürürlüğe giren kanunların geçmişe ve kesin nitelik kazanmış hukuksal durumlara etkili olmamasının hukukun genel ilkelerinden olduğu vurgulanan gerekçede, "Henüz yürürlüğe girmeyen bir mevzuat hükmüne dayanılarak idari işlem tesis edilemeyeceği gibi işlemin tesis edildiği tarihten sonra yürürlüğe giren bir mevzuat hükmü dikkate alınarak idari işleme ilişkin uyuşmazlığın çözümlenmesi de mümkün olmaz. Başvurucuya ödenen yaşlılık aylıklarını idaesi yolundaki idari işlemin tesis edildiği tarihte, 5510 sayılı Kanunun 96. maddesi yürürlükte değildir. Hüküm 1 Ekim 2008'de yürürlüğe girmiştir. Dolayısıyla 1 Ekim'de yürürlüğe giren bir hükmün 31 Mart 2008'de tesis edilen idari işlemin yasal dayanağını teşkil etmesi mümkün değildir. Gerek idare gerekse derece mahkemelerince başkaca bir yasal dayanak gösterilmediğinden başvurucuya ödenen yaşlılık aylıklarının iadesinin istenmesi suretiyle mülkiyet hakkına yapılan müdahalenin kanuni dayanaktan yoksun olduğu sonucuna varılmıştır." denildi.

AA
Yorumlar (0)
12°
parçalı az bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 19 41
2. Fenerbahçe 19 39
3. Galatasaray 19 36
4. Gaziantep FK 19 34
5. Alanyaspor 19 31
6. Hatayspor 19 31
7. Trabzonspor 19 30
8. Karagümrük 19 27
9. Malatyaspor 19 27
10. Göztepe 19 25
11. Antalyaspor 19 25
12. Sivasspor 19 24
13. Rizespor 19 24
14. Başakşehir 19 23
15. Konyaspor 19 22
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 19 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 19 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Chelsea 19 29
9. Southampton 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 16 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Burnley 18 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 17 44
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 19 33
5. Sevilla 18 33
6. Real Sociedad 19 30
7. Granada 19 28
8. Real Betis 19 26
9. Cádiz 19 24
10. Levante 19 23
11. Getafe 18 23
12. Celta de Vigo 19 23
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 19 20
15. Real Valladolid 20 20
16. Eibar 19 19
17. Deportivo Alaves 19 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 19 16
20. Huesca 19 12