Zonguldak Yemekleri ve Tatlıları - Malay Tarifi

Uğmaç Çorbası, Pum Pum Çorbası, Kızılcık Çorbası, Höttürme, Kabaklı Börek, Tenekede Tavuk, Ereğli Pidesi, Pırasalı Mancar, Cizleme, Malay, Kabuklu Fasulye, Zılbıt, Doruk, Beddam Mancar Yemeği, Yaprak Sarma, Çöpele, Gartlaç, Pirinçli Börek, Keşkek, Kıymalı Tirit, Cevizli Dolma, Cevizli Kömeç, Beyaz Baklava, Sütlü Armut Zonguldak yöresel yemekleridir.

Yöresel Yemekler 08.04.2021, 15:05 08.04.2021, 15:07

Zonguldak, Türkiye'nin ili. Karadeniz kıyısında bulunan il, özellikle limanıyla Türkiye'nin Karadeniz ülkeleriyle arasındaki deniz ticaretinde önemli bir yere sahiptir. Ayrıca Türkiye'nin en zengin taşkömürü madenlerini barındırır.

Uğmaç Çorbası

6 kaşık un
2 su bardağı kaynatılmış süt
1 su bardağı su
tuz

Un iki bardak su ile iyice ovulur. Tel tel dökülmesi sağlanır. Bir bardak su, bir miktar tuz atılarak kaynatılır. Kaynamakta olan suya un karıştırılarak atılır. Pişinceye kadar kaynatılır. İçine süt ilave edilir, tuzu kontrol edilir. Servis sıcak yapılır. İstenirse, üzerine nane serpilebilir.

Cevizli Dolma

250 gr. ceviz
2 su burdağı bulgur
1 adet büyük baş soğan
tuz
karabiber
kimyon
maydanoz
1 fincan sıvı yağ
yarım yemek kaşığı salça

Rendelenmiş soğan, yağda pembeleşinceye kadar kavrulur, salça konur. Yarım su bardağı su konular kaynatılır. Kaynamış olan bu harç, bulgurun üzerine dökülür ve kabarması beklenir. İçine dökülmüş ceviz, tuz, baharat ve maydanoz konularak karıştırılır.

Malay

Ocakta kaynamakta olan su tenceresine yavaş yavaş mısır unu katılır ve sürekli karıştırılır. Elde edilen katı bulamaç yayvan kaplara kaşıkla küçük parçalar halinde dökülür. Üzerine toz şeker, dövülmüş ceviz, kızdırılmış tereyağı ya da pekmez dökülerek tatlı malay, kıkırdak, dövülmüş ceviz, tereyağlı; küçük parçalar halinde doğranmış kavrulmuş kaz ciğeri, kaz yağı dökülür. Yörede ceviz bol olduğundan geçmişte cevizden elde edilen yağ ile tafta (yağı çıkarılan ezilmiş, dövülmüş ceviz kırıkları) malayın üstüne dökülürmüş.

Tirit                 

Az pişirilmiş yufkalar rulo halinde bir tepsiye dizilir. Üzerine kıyma, et dökülür veya yumurta kırılır. Tereyağı eritilerek üzerine dökülür.   

Pırasalı Mancar

1 kg pırasa
2 su bardağı barbunya
1 çay bardağı bulgur
4 yemek kaşığı domates püresi veya 1 yemek kaşığı domates salçası
1 yemek kaşığı biber salçası
 
2 su bardağı barbunya tencereye alınır ve üzerine sıcak su eklenerek haşlanır. Pırasalar yeşil yaprakları ile birlikte doğranır. Ayıklanan pırasalar güzelce yıkanıp süzülür. Genişçe bir tencereye biraz sıvıyağ koyulur ve 4 yemek kaşığı domates püresi veya 1 yemek kaşığı domates salçası eklenerek kokusu çıkana kadar kavrulur.  Pırasalar salçanın üzerine ilave edilir. 2 çay kaşığı tuz eklenip tencerenin kapağı kapatılır ve yaklaşık 5 dakika kendi halinde yumuşamaya bırakılır.Haşlanan barbunyanın suyu süzülür ve 1 çay bardağı bulgurla birlikte pırasaya eklenir. Üzerini çıkmayacak kadar da su eklenir ve biraz daha pişirilir.

Yaprak Sarma

300 gr. kıyma (koyun ve dana eti karışık)
1,5 su bardağı pirinç
1 adet büyükbaş soğan
tuz
karabiber
maydanoz
dere otu
yeteri kadar margarin
2 adet domates ya da 1 çorba kaşığı salça
taze ya da salamura üzüm yaprağı

Soğan, domates (kabukları soyulmuş), dereotu, maydanoz, küçük küçük doğranır (kıyılır), içine kıyma, pirinç, tuz, karabiber ve yarım çay bardağı sıvı yağ konur, karıştırılır. Elde edilen dolma içi üzüm yaprağına sarılır. Sarılan dolmaların, sarmaların parmak inceliğinde ve küçük olmasına özen gösterilir. Tencereye ya da güvece yerleştirilen sarmaların üzerine harcın suyu ve margarin konularak orta ateşte pişirilir. Pişen sarmaların üzerine sarımsaklı yoğurt, yağda kızdırılan sos (salça, kırmızı biber) gezdirilerek sıcak servis yapılır.

Cizleme

5 1/2 su bardağı un
1  yemek kaşığı tuz
1 yemek kaşığı kuru maya
1 tatlı kaşığı şeker
3 su bardağı ılık su
margarin

Un geniş bir kapta elenir, tuz ,maya ve şeker ilave edilir.5 dakika yoğurulup, ılık ortamda 1 saat mayalandırılır.Sacı ısıtıp, hamurdan yarımşar kepçe alarak sacın orta kısmına dökülür, kalınlığı yarım cm. olacak şekilde kepçenin arkası ile yayılır ve hamur tek taraftan pişirilir. Pişen cizlemelerin üzerine yağ sürülür.

Keşkek

Bir gün önceden yıkanıp ıslatılan buğday,yulaf,nohut ve barbun fasulyeye ilaveten kırmızı et,yulaf ve tuz ile kazana konulup üzerine bol su ilave edilir.Sıcak su da ekleyerek buğdaylar ezilinceye kadar keşkek karıştırılır.Kıvamını koyulaştırma amaçlı nişasta katılır. Tahta tokmaklarla macun haline getirilir.Macun haline getirildikten sonra üzerine yağ gezdirilir ve baharatları ilave edilir.Yemeğin yapımında  tahıllarla etin iç içe geçmiş olmasına  dikkat edilir.

Cevizli Kömeç

1 kg.un
500 gr. ceviz içi
300 gr. sıvıyağ
1 yemek kaşığı maya
1 yemek kaşığı tuz
½ yemek kaşığı şeker

Un, maya, tuz ve ılık su ile hamur yoğrulur ve mayalandırılır.10 parça beze yapılır, her beze açılır, yağlanır, içine ceviz konarak tepsinin ortasından başlayarak, sarık şeklinde sarılır.Üzerine yumurta sürülerek pişirilir.

Çöpele

Patatesler, tuzlu suda haşlanır. Daha sonra ince ince doğranır. Sarımsaklı yoğurt hazırlanır. Doğradığımız bu patateslerin üzerine hazırladığımız sarımsaklı yoğurt dökülür. Üzerine tuz serpilir. Bir tavada yağdı pul biber kızartılır. Ve bu sos yoğurdun üzerine istenilen ölçüde dökülür .

Beyaz Baklava

3 yumurta
3 çorba kaşığı yoğurt
0,5 litre süt
100gr margarin ceviz içi
bir paket nişasta unu
bir adet limon

Şerbeti

3 kg şeker
2 lt su
1 adet limon suyu

Şebet kaynarken şekerlenmemesi için çok az tuz ilave edilir.

Yukarıdaki malzemeler karıştırıldıktan sonra , un koyularak ele yapışmayacak kıvamda bir hamur elde edilir . hamur 55 adet parça yapılarak , bezleri arasina 15-20 dakika  dinlenmesi için bırakılır daha sonra oklava ile üzerine nişasta serpilerek yufka büyüklüğünde açılir açıln yufkalar hafif kurutulur. Büyük bir tepsinin altı yağlanır .Kuruyan yufkalardanz 5 tanesi tepsiye konur üzerine dövülmüş ceviz serpilir 54 adet beze bitene kadar bu işlem tekrarlanır.Daha sonra tepsideki yufkaların uzerine kalan 1 adet beze açılarak kurutmadan yerleştirilir. Hamur, bıçakla baklava şekli verilerek kesilir üzerine eritilmiş margarin karışımı kaşıkla serpilir . Fırında çok kızarmadan pişirilir. Hafif ılık iken şerbeti dökülür.Böylece beyaz baklava hazırlanmış olur.

Höttürme

Hamuru İçin; 

2 su bardağı un
1 çay kaşığı tuz
2 adet yumurta
alabildiğince su (boza kıvamında suluca bir hamur olacak)

Suyu İçin; 

1 çay kaşığı tuz
5-6 su bardağı su

Üzerinin sosu için; 

2-3 yemek kaşığı tereyağı
yarım su bardağı dövülmüş fındık

Bir tencereye 5-6 su bardağı su ve tuz atıp kaynamaya bırakıyoruz. Diğer tarafta hamur için derin bir kaba; un, yumurta, tuz ve biraz da su koyup karıştırıyoruz. Hamurumuzun boza kıvamında, suluca ve akıcı bir hamur olması gerekmektedir. Kaşıkla veya tahta bir kepçeyle karıştırarak hamuru iyice kıvamlı hale getiriyoruz. Şimdi de hazırlamış olduğumuz bu hamurdan bir tatlı kaşığı veya yemek kaşığının ucu ile alıp, kaynayan suyun içine atıyoruz. Hamur bitene kadar bu işlemi devam ettiriyoruz. Daha sonra hamurları pişmeye bırakıyoruz. Hamurlarımız mantı kıvamında, 10-12 dakika kadar pişecek. Bu mantıya höttürme denilmektedir. Höttürmeleri bir kevgirde süzüyoruz. Sonra bir tavada tereyağını eritiyoruz. Höttürmeleri bir servis tabağına alıyoruz. Üzerine eritilip, yakılmış tereyağını döküyoruz. Üzerine de bol miktarda dövülmüş fındık ekliyoruz.

Gartlaç

Kavrulmuş mısır,su ve tuz ile yoğurulur. Hamur ne fazla katı ne de fazla cıvık olacak. Sonra bu hamur yağlanmış kızgın saca dökülür. Sacın üzerine alt üst şeklinde aktarılarak kızartılır.Bu kızartma yufka ıslaması gibi tabağa parçalanarak üzerine kaynamış et ile suyu dökülür.

Pırasa Çorbası

750 gr pırasa
1 küçük soğan
1 havuç
1 su bardağı barbunya fasulye
1 su bardağı mısır unu
50 gr tereyağı
5 bardak su
1 tatlı kaşığı şeker ve tuz
1 tatlı kaşığı biber

Soğanı tereyağda hafifçe kavurulup, daha sonra pırasayı, haşlanmış fasulyeyi, havuç ve suyu ilave edip tüm malzeme pişirilir. Fasulyeler yumuşamaya başladıktan sonra mısır ununuda ilave edip bir müddet pişirilir. İsteğe bağlı olarak tuz ve şekeri ilave edip 10/15 dakika daha pişirilir. Çorbanın kıvamı isteğe bağlı olarak daha koyu veya sulu olabilir. Su miktarı isteğe göre ayarlanır. Tüm malzeme iyice piştikten sonra kırmızı biber ve  tereyağını kızdırıp çorbaya ilave edilir.

Kabuklu Fasulye

Yaz mevsiminde taze fasulyeler kışa hazırlık için ince ince kırılır ve güneşe dikilir, kurutulur. Kışın yemeği yapılır. Kurutulmuş olan fasulyeler temizlenir, yıkanır ve haşlanır (kaynar suya atılır) Fasulyeler pişince içine yıkanmış olduğumuz mısır taneleri atılır. İkisi birlikte yarım saat orta ateşte pişirilir. Tavada salça biber, ve soğan kavrulur. Pişen yemeğin üstüne bu yağ dökülür .

Doruk

Kök lahanalar temizlenir, yıkanır, sonra kesilir. Tekrar yıkanır. Kaynamakta olan suya atılır, haşlanır. 15-20 dakika ateşte kalır. Süzülür. Üzerinden soğuk su akıtılır. Bir tavada bol biberli (baharatlı) salçalı kavrulur.

Pirinçli Börek

15 kuru yufka
4 bardak haşlanmış pirinç
½ kilo kavrulmuş kuşbaşı et
4 soğan
maydanoz
1 bardak süt
2 yumurta
kırmızı biber
karabiber
tuz
2 paket yağ

Yufkalar ıslatılarak tepsiye diziliyor. Aralarına daha önceden hazırlanmış olan haşlanmış pirinç, kavrulmuş et, soğan, maydanoz, yumurta, biber, tuz ve yağ karışımı dökülür.Ve yufkalarla kapatılır. Pişirmeye vermeden önce üstüne süt, yumurta ve yağ karışımı sürülür. Fırına verilir .

Kızılcık (Kiren) Çorbası

Yarım kilo kızılcık (kiren)
yarım çay bardağı sıvı yağ
1 adet yeşil biber
1 tutam un

Kızılcıklar çok hafif haşlanıp süzgeçten geçirilerek çekirdekleri ayrılır. Üzerine yeteri kadar su konulup, bir tencereye konulur. Bir tutam da un konularak karıştırılarak orta ateşte kaynatılır. Pişirilen çorbanın üzerine yanmış yağ dökülür. İsteğe bağlı olarak da 1adet yeşil biber de doğranır. Bu çorbanın tadı ekşimsidir. Ayrıca kan yapıcı özelliği olduğundan hastalara pişirilir.

Beddam  Mancar Yemeği

2 orta boy ince kıyılmış kuru soğan
yarım demet kaz ayağı
yarım demet pazı
yarım demet ısırgan otu
yarım demet ebegümeci
yarım demet kırmızı mancar (pancar)
yarım demet ıspanak
3-4 pırasa
3 çorba kaşığı kalın bulgur
1,5 çorba kaşığı salça
1 çay bardağı zeytinyağı
yeterince tuz ve karabiber
4-5 su bardağı sıcak su

Soğan ve yağı pembeleşene kadar soteleyin. Daha sonra yıkanmış ve kıyılmış sebzeleri de ilave edip, kısık ateşte bitkiler sönene kadar pişirin. Üzerine bulguru serpip karıştırın. Salçayı sıcak suyla seyreltip üzerine kalan sıcak suyu, tuzu ve karabiberini ilave edin. Kısık ateşte yeşillikler yumuşayana kadar pişirin. Sıcak veya ılık servis yapın. (Not: Yöresel bir geleneğe göre; yaza girmeden yani ilkbaharda tüm kötülüklerden arınmak için beddam ateşi yakmak ve beddam bitkileri toplamak halen süregelmektedir. Bu nedenle içinde yedi çeşit yeşillik olan bu yemeğin pişirilip yenilmesinin sebebi de bütün hastalık ve kötülüklerden arınılması içindir.)

Yumurtalı Zılbıt (Isput,Hodan)

Zılbıt
100 gr. margarin
3-4 yumurta
2 baş soğan
50 gr. kıyma

Zılbıtın  kökleri ve katı kısımları bıçakla kesilerek iki cm kalınlığında doğranır toplanan zılbıtların üzerini örtecek kadar su konur ve tencerede pişirilir. Haşlanan zılbıtlar ılıyınca avuçların içine alınarak ve sıkılarak başka bir kaba alınır. Soğanlar yemeklik olarak doğranır ve bir tencerede yağ ile soğan kavrulur sonra kıyması ilave edilir bir süre daha kavrulduktan sonra diğer kap içinde sıkılmış zılbıtlar kavrulan soğan ve kıyma tenceresinin içine konulur birkaç dakika daha kavrulduktan sonra içine yumurta kırılır karıştırılır yeterince tuz ve karabiber katılır. Yumurtalar pişince sıcak servis yapılır.

Yorumlar (0)
17
parçalı az bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 34 72
2. Fenerbahçe 34 69
3. Galatasaray 33 65
4. Trabzonspor 34 59
5. Hatayspor 34 53
6. Alanyaspor 34 52
7. Gaziantep FK 33 51
8. Sivasspor 34 51
9. Karagümrük 34 50
10. Göztepe 35 47
11. Rizespor 34 42
12. Antalyaspor 35 42
13. Konyaspor 34 41
14. Malatyaspor 33 37
15. Ankaragücü 33 37
16. Kasımpaşa 34 37
17. Kayserispor 34 35
18. Başakşehir 33 33
19. Gençlerbirliği 34 32
20. Erzurumspor 34 31
21. Denizlispor 33 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 31 61
4. Altay 31 57
5. İstanbulspor 31 57
6. Altınordu 31 53
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Ümraniye 31 47
9. Tuzlaspor 31 47
10. Bursaspor 31 43
11. Bandırmaspor 31 39
12. Boluspor 31 38
13. Balıkesirspor 31 35
14. Adanaspor 31 34
15. Menemenspor 31 31
16. Akhisar Bld.Spor 31 26
17. Ankaraspor 31 23
18. Eskişehirspor 31 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 32 66
3. Leicester City 31 56
4. Chelsea 32 55
5. West Ham 32 55
6. Liverpool 32 53
7. Tottenham 32 50
8. Everton 31 49
9. Arsenal 32 46
10. Leeds United 32 46
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 32 41
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 32 34
17. Burnley 32 33
18. Fulham 33 27
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 32 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 31 70
2. Real Madrid 31 67
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 31 64
5. Villarreal 31 49
6. Real Betis 31 48
7. Real Sociedad 31 47
8. Granada 30 39
9. Levante 31 38
10. Celta de Vigo 31 38
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Osasuna 31 37
13. Cádiz 31 36
14. Valencia 31 35
15. Getafe 31 31
16. Deportivo Alaves 31 27
17. Huesca 31 27
18. Real Valladolid 30 27
19. Elche 31 26
20. Eibar 31 23