Bingöl Yemekleri ve Tatlıları - Mastuva Tarifi

Köftelerden; İçli köfte, sulu köfte, yoğurtlu köfte, kuru köfte, kabak köftesi, yumurtalı köfte, ayranlı köfte, kızartma köfte, gıldırık köfte, çiğ köfte; turşulardan acı biber turşusu, lahana turşusu, domates turşusu, fasulye turşusu, patlıcan salamura, yaprak salamura, biber salamura; tatlılardan burma kadayıf, silki baklava, aşure, zerde, sütlaç, revani, un helvası, dolanger Bingöl'ün meşhur yemeklerindendir.

Yöresel Yemekler 06.04.2021, 15:10 06.04.2021, 15:12

Bingöl ili, doğuda Muş, kuzeyde Erzincan ve Erzurum, batıda Tunceli ve Elazığ, güneyde ise Diyarbakır ili ile komşudur. Bingöl ili, 38° 27 ve 40° 27 doğu boylamlarıyla, 41° 20 ve 39° 54 kuzey enlemleri arasında bulunmaktadır. İlin yüzölçümü 8.253,5 km²’dir. İl merkezinin deniz seviyesinden yüksekliği 1.151 metredir. Bingöl arazisi çok dağlıktır. Yükseklikleri 3.000 metreyi aşan dağlar bulunur. Dağlar üzerindeki yaylalar ve düzlüklerin yükseklikleri 2.000 metreden aşağı düşmez. Ova niteliğindeki yerler bile 1.000 metrenin üzerinde bulunmaktadır. Bingöl ovasının dört tarafı dağlarla çevrilidir.

Bingöl’de dağlar orta kısımlarda birbirinden uzaklaşarak genişlemiş ve bu genişleyen yerde Bingöl ovası meydana gelmiştir. Ova, şehrin güney doğusuna doğru hafif yayılımla alçalarak devam eder. Bu ovayı birçok akarsu parçalamıştır. İl sınırları içindeki uzunluğu bakımından en önemli akarsu Peri Suyu’dur. Murat Nehri de ilin önemli akarsularından biridir.

Ayran Çorbası İçin Malzemeler

1 su bardağı döğme
1 litre tuluk (tulum) ayranı
1 demet yarpuz
Tuz

Döğme akşamdan ıslatılır. Ayranın içine konulur ve sürekli karıştırılarak kaynayıncaya kadar harlı ateşte tutulur. Kaynara çıktıktan sonra kısık ateşe alınır ve tuzu eklenir. Döğme özünü salıncaya ayran katılaşıncaya kadar pişirilir. Ocaktan indirmeden on dakika önce yıkanıp yapraklarına ayrılmış yarpuz eklenir. Ateşten indirilince soğumaya bırakılır. Soğuk yenilmesi tavsiye edilir.

Tutmaç Çorbası İçin Malzemeler

500 gr. Un
1 kg. yoğurt
2 baş sarımsak
1 kaşık tereyağı
200 gr. Kavurma
Yeteri kadar toz biber, nane ve tuz

Un biraz su ve tuz ile yoğrulur. Hamur kağıt inceliğinde yufkalar halinde açılarak bir bez üzerine tek tek istenilen büyüklükte kesilir. Önceden hazırlanmış yoğurda bir miktar su katılarak hafif ateşte kaynayıncaya kadar karıştırılır. 5 dakika kaynadıktan sonra kesilmiş olan yufkalar ilave edilir. Bir miktar kavurma içine atılarak 15 dakika sonra ateşten indirilir. Tavada eritilen tereyağına isteğe göre acı biber, nane konarak ateşte kavrulur. Tabaklara konan çorbaya bu sos ilave edilerek servis yapılır.

Mastuva İçin Malzemeler

3 kaşe dolusu yoğurt
2 çay bardağı pirinç
2 su bardağı kaynamış su
1 yumurta
1 yemek kaşığı tepeleme un
Tereyağı

Önce 1 yumurtayı tencerenin içine kırıyoruz yıkadığımız pirinçleri ve ünü da koyup iyice çırpıyoruz. Sonra ocağa alıp kaynayana kadar karıştırıyoruz kaynadıktan sonra kaynar suyumuzu ve tuzu ilave edip arada karıştırarak pişmesini bekliyoruz. Kıvamı katı olana kadar kısık ateşte kaynatıyoruz daha sonra terayağını eritiyoruz çorbayı borcama boşaltıp ortasını açıyoruz. Erittiğimiz tereyağını döküyoruz.

Löl İçin Malzemeler

1 kg un
1 paket kuru piyale maya veya 2 küp şeker büyüklüğünde yaş maya
1 paket margarin (oda sıcaklığında yumuşatılmış)
1 tatlı kaşığı tuz
1 çay bardağından eksik sıvı yağ
Aldığı kadar ılık su

İç harcı için:

1 demet maydanoz
Çökelek (yoksa lor)
1 kuru soğan
1 kase kavurma (ufak doğranmış)
Tulum peyniri veya küçük 1 parça peynir

Hamur kabına un alınır içine maya tuz eklenir ve Ilık su ile yoğrulur. Hamurun yumuşak ekmek hamuru kıvamında olmasına dikkat edilir. Hamur mayalanmaya bırakılır. Bu arada içi hazırlanır .Maydanoz ve soğan ince doğranır. Çökelek kavurma ve peynir eklenir iyice karıştırılır. Hamur biraz kabarınca fırın tepsisine sıvı yağ dökülür hamur tepsiye alınır. Hamur elle inceltilip açılır üstüne yarım paket margarin sürülür ve hamur rulo sarılıp ekseni etrafında bükülüp 10 dakika kadar dinlendirilir. Tekrar hamur açılır kalan margarin sürülür rulo yapılır. Hamur ikiye bölünür. Alta alınacak parçanın biraz büyük olmasına dikkat edilir. Fırın tepsisi bu kez katı yağla tekrar yağlanır. Büyük hamur parçası tepsiye alınır elle açılır üstüne iç harç konarak hafif dağıtılır. Üstüne kalan hamur elde açılarak kapatılır .Altaki parça kenarlardan yukarı doğru kıvrılarak kapatılır ve üstünden hafif bastırılıp kenarlara doğru yaydırılır. Tepsiye iyice yayılan hamur önceden 200 _ 250 derecede ısıtılmış fırında üstü altı iyice kızarana kadar pişirilir. Fırından alınan tepsinin üstüne kağıt havlu konur. Başka bir fırın tepsisi ters çevrilip kapatılır. Dilimlenerek sıcak servis yapılır.

Sorina Pel İçin Malzemeler

4 adet yufka (ben böreklik hazır yufka kullandım)
1 kase yoğurt (isteğe göre daha fazla olabilir)
1, 5 yemek kaşığı tereyağı
2-3 diş sarımsak
Tuz

Yufkalar dürüm şeklinde sıkıca sarılır ve dürülen yufkalar 4-5 Cm olacak şekilde kesilir. Kesilen parçalar yan yana dik gelecek şekilde borcama dizilir. Bütün yufkalar için aynı işlem uygulanır. Önceden ısıtılmış fırına atılır ve üzerleri kızarana kadar pişirilir. Fırından çıkınca biraz ılıması beklenir ve üzerine sarımsaklı yoğurt dökülür. Üzerine Kızarmış tereyağı gezdirilir.

Keldoş İçin Malzemeler

un
yağ
tuz
su
kısırlık bulgur
yoğurt
sarımsak
sos için tereyağ

Malzemeler normal olarak yoğrulup,yağlanmış tepsiye konur. Kuzine yada normal fırında pişirilir.Pişen ekmeğimiz derince bir kaba ufak ufak doğranır.üzerine çırpılıp iyice ayran haline getirilen yoğurt dökülür en üstte ise dağlanmış tereyağı dökülür.

Gömme İçin Malzemeler

2 su bardağı un
Aldığı kadar su
2 su bardağı yoğurt
2 çorba kaşığı tereyağı
4 diş sarımsak

Unu hamur yoğurma kabına alıp su ekleyerek yoğurun. Kalın ve yuvarlak bir ekmek şekli verin. Fırın tepsisini hafifçe yağlayıp hamuru tepsiye yayın. Önceden ısıtılmış 180-200 dereceye ayarlı fırında 40 dakika pişirin. Pişen ekmeği fırından çıkarıp soğumaya bırakın. Yoğurda koyu ayran kıvamını alacak kadar su ekleyip çırpın. Sarımsakları ezip ayrana ekleyin ve iyice karıştırın. Ekmeği ufak ufak doğrayıp genişçe bir tabağa alın. Üzerine sarımsaklı ayranı gezdirerek dökün. Tereyağını tavada eritip ayranlı ekmeklerin üzerine gezdirin. Hoşaf eşliğinde sıcak olarak servis yapın.

Su Böreği İçin Malzemeler

6 yumurta
1 kahve fincanı su
Tuz
Aldığı kadar sinangil böreklik un
250 gr tereyağı ve sıvı yağ karışımı

ŞOK HAŞLAMA SUYU:

1 tencere tuzlu kaynar su
1 tencere soğuk su

İÇ HARCI:

Beyaz peynir
Rende kaşar
Maydanoz:

Unun ortası açılır,yumurta,tuz ve su ile yoğrulmaya başlanır.Kulak memesinden biraz sert olacak şekilde hamur özleşene kadar yoğrulur.10 bezeye ayrılır.Hamurun üzeri nemli bezle örtülüp 30 dk. dinlendirilir.Yufkalar tek tek açılır.Birinci yufka haşlanmadan yağlanmış tepsiye kenarları dışarı sarkacak şekilde yerleştirilir.Diğer yufkalar sıcak tuzlu suda çok az haşlanıp hemen soğuk suda şoklanır.Şoklanan hamurların fazla suyu kevgir üzerinde süzdürülür.Yufkaların arasına erimiş tereyağı ve sıvıyağı karışımı gezdirilir.5 yufkadan sonra iç harcı koyup aynı işleme devam ediyoruz.Son yufka haşlanmadan tepsinin üzerine kapatılır ve tereyağı gezdirilir.200 derece fırında kızarana kadar pişirilir.

Kuru Dolma İçin Malzemeler

8 dolmalık kuru patlıcan
8 dolmalık kuru biber
250 gr kıyma
1 soğan
2 diş sarımsak
1 çay bardağı pilavlık bulgur
1 yemek kaşığı domates salçası
1 yemek kaşığı biber salçası
1 yemek kaşığı nar ekşisi
2 yemek kaşığı ayçiçeği yağı
Tuz
Karabiber
Kimyon

Sosu için:

1 yemek kaşığı domates salçası
4 yemek kaşığı ayçiçeği yağı
Sıcak su

Kuru patlıcan ve biberleri 15 dakika kadar kaynatın ve sonrasında soğuk sudan geçirin. Soğanı küçük doğrayıp kıymaya ekleyin. Salçaları, yağı, sarımsağı, bulguru, nar ekşisini, tuzu ve baharatları ekleyip karıştırın. Karışımı patlıcan ve biberlerin içlerine doldurun. Ağız kısımlarını sıkıp birbirlerine yapıştırın ve tencereye dizin. Salça, ayçiçeği yağı ve bir miktar sıcak suyu karıştırıp dolmaların üzerine gezdirin ve yumuşayıncaya kadar pişirin. Servis yapın.

Küçük İçli Köfte İçin Malzemeler

Dışını hazırlamak için;

1 çay bardağı irmik
1,5 su bardağı ince köftelik bulgur
1 tatlı kaşığı toz kırmızı biber
1 tatlı kaşığı biber salçası
1 su bardağından biraz az un
1 çay kaşığı tuz
1 su bardağı soğuk su

İçine;

2 yemek kaşığı sıvı yağ
300 gr kıyma
3 orta boy soğan
Yarım tatlı kaşığı salça
Yarım demek maydanoz
Tuz
Pul biber
Karabiber (baharatlar ve tuz isteğe göre ayarlanabilir. )

Haşlama suyu için;

1 yemek kaşığı sıvı yağ
1 tatlı kaşığı salça
1 litre kadar sıcak su
Az miktar tuz
Küçük parça limon tuzu

Öncelikle iç harç hazırlanır. Bunun için soğan ince ince doğranır. Tavaya sıvı yağ alınıp soğanlar eklenir ve pembeleşinceye kadar kavrulur. Kıyma eklenir. Suyunu çekinceye kadar kısık ateşte kavrulur. Salça eklenir 3 dk daha kavrulur. Baharatlar, tuz ve ince kıyılmış maydanoz eklenip ocağın altı kapatılır. Soğumaya bırakılır. İnce bulgur 1 bardak soğuk su ile kısır yapar gibi ıslatılır. Suyu çekilince irmik salça baharatlar tuz eklenip 15 dk boyunca azar azar suyu eklenip iyice yoğurulur. Un eklenir 5 dk daha yoğurulur. Ele alınıp yuvarlandığında dağılmıyorsa tamamdır. Ele yapışmaması için el yıkanır ve şekillendirirken su kullanılır. Hamurdan misket büyüklüğünde parçalar alınır, yuvarlanır. Başparmak yardımıyla oyulur ve iç harç konulup kapatılır, tekrar yuvarlanır. Tüm hamura aynı işlem uygulanır. Bir tencerede yağ ve salça kavrulur. Sıcak su, tuz ve limon tuzu eklenerek kaynatılır. Köfteler azar azar atılır. 15-20 dk orta ateşte pişirilir. Pişen köfteler süzgeç yardımıyla alınır. Sıcakken servis edilir. 

Kalbur Hurması İçin Malzemeler

2 yumurta
½ su bardağı yoğurt
½ bardak süt
½ bardak su
½ bardak sıvı yağ
1 paket kabartma tozu (ya da 1 çay kaşığı karbonat)
Tuz
Aldığı kadar un
2 su bardağı sıvı yağ (kızartmak için)

Tüm malzemelerden yumuşak bir hamur yoğrulur. 10 dk kadar dinlendirilir. Hamurdan ceviz büyüklüğünde parçalar koparılır oval şekil verilir. Delikli bir kap üzerinde 3 parmakla bastırılıp açılır ve mekik şeklinde yuvarlanır (endenin iri bölümünde de olabilir). Kızgın yağ içinde kızartılır. 

Yorumlar (0)
14
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 34 72
2. Fenerbahçe 34 69
3. Galatasaray 33 65
4. Trabzonspor 34 59
5. Hatayspor 34 53
6. Alanyaspor 34 52
7. Gaziantep FK 33 51
8. Sivasspor 34 51
9. Karagümrük 34 50
10. Göztepe 35 47
11. Rizespor 34 42
12. Antalyaspor 35 42
13. Konyaspor 34 41
14. Malatyaspor 33 37
15. Ankaragücü 33 37
16. Kasımpaşa 34 37
17. Kayserispor 34 35
18. Başakşehir 33 33
19. Gençlerbirliği 34 32
20. Erzurumspor 34 31
21. Denizlispor 33 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 31 61
4. Altay 31 57
5. İstanbulspor 31 57
6. Altınordu 31 53
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Ümraniye 31 47
9. Tuzlaspor 31 47
10. Bursaspor 31 43
11. Bandırmaspor 31 39
12. Boluspor 31 38
13. Balıkesirspor 31 35
14. Adanaspor 31 34
15. Menemenspor 31 31
16. Akhisar Bld.Spor 31 26
17. Ankaraspor 31 23
18. Eskişehirspor 31 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 32 66
3. Leicester City 31 56
4. Chelsea 32 55
5. West Ham 32 55
6. Liverpool 32 53
7. Tottenham 32 50
8. Everton 31 49
9. Arsenal 32 46
10. Leeds United 32 46
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 32 41
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 32 34
17. Burnley 32 33
18. Fulham 33 27
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 32 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 31 70
2. Real Madrid 31 67
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 31 64
5. Villarreal 31 49
6. Real Betis 31 48
7. Real Sociedad 31 47
8. Granada 30 39
9. Levante 31 38
10. Celta de Vigo 31 38
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Osasuna 31 37
13. Cádiz 31 36
14. Valencia 31 35
15. Getafe 31 31
16. Deportivo Alaves 31 27
17. Huesca 31 27
18. Real Valladolid 30 27
19. Elche 31 26
20. Eibar 31 23