Günümüzde eğitim alanında sürekli bir ilerleme gerçekleşmektedir. Bunun doğal bir sonucu olarak ta bazı değişimler yaşanmaktadır. Yaşanan değişiklikler sonucunda bir uzmanlık mesleği olan öğretmenlik, özel sektör ve devletin kendisine sunduğu paket eğitim programlarının uygulayıcısı durumuna düşürülmüştür.

Geri kalmışülkeleribir kenara bırakacak olursak; gelişmiş ve gelişmekte olanülkelerdeöğretmenintasarımcılıkrolü elinden alınmıştır. Gelenekseleğitimde, öğretmenin rolünün bilgi aktarmaktan ibaret olmasına bile itiraz edilirken, şimdiöğrencimerkezlieğitimleartık bilgi aktarma görevi de öğretmenden alınmıştır. Yeni dönemde öğretmene biçilen rol bilgi aktarmanın da ötesinderehberlikkonumunaindirgenmiştir.


Gelenekseleğitim, öğretmeninöğrenciyebilgi aktarmasını öngörür; inşacılık iseöğrencininkendisinin bilgi inşa edinmesini öngörür. Gelenekseleğitimdebilgi bir zihinden, kitaptan aktarılırken, inşacıeğitimdebilgiöğrencinin zihni tarafından kaynaklaryoluylainşa edilir. Her ikimodelde deeğitiminözü bilgi edinilmesidir. Gelenekselmodeldeöğrencipasif, inşacımodelde iseöğrenciaktiftir. Gelenekselmodelde yaniöğrencininpasif olduğumodelde özne öğretmendi. İnşacımodeldeiseöğrenci aktif ve öznenin kendisidir.


Her iki sitemde deeğitim bilgi vermekten ibaret görüldüğü için; öğretmenin yerine bilgi aktaran bir nesne ya daöğrencininkendi başına bilgi edinmesineyardımcı olan bir bilgisayar koymak hem dahaucuz hem de daha etkili bulunmaktadır. Öğretmen artıkeğitimaraçlarınayardımcı bir öğe olarak karşımıza çıkmaktadır. Oysa öğretmenin yerine ikame edilmeye çalışılan bilgisayar,akıllıtahta gibi ders araç gereçleri ancak öğretmeneyardımcıkaynak olabilir. Öğretmenin yerini alamaz.


Sözün özü:
Yeni dönem eğitim paradigmalarında eğitiminöznesi öğretmen değildir. Bu nedenle öğretmene verilen rol de, öğretmenin önemi de azalmıştır. Artık bilgi edinilmesine kendisine sunulan paketprogramlar aracılığı ile rehberlik eden öğretmenin eskisi gibi uzman olmasına ihtiyaçkalmamıştır. Uzmanlığın olmadığı bir sahada doğalolarak öğretmenin emeğinin değeri de düşecektir.

Günümüzde, devlet veözelsektörtarafından hazırlanan ders araçları veeğitimpaketleri, öğretmenin rolünün önüne konulmuştur. Açıkça söylemek gerekirse,sistemtarafından öğretmenlere duyulan güvensizlik sonucu ortaya çıkan bu sonuç, öğretmenleri karar verici düzeyden uygulayıcı düzeyine indirgemekte ve verimliliği artırmayı amaçlamaktadır. Artık, öğretmen kendi kararlarını uygulayan uzman değildir. Başkaları karar vermekte öğretmen ise bu kararları uygulamaktadır.


Bu eğitim algısında öğretmene biçilen rolle öğretmenlerin yaşadığı sorunlar daha iyi anlaşılabilmektedir. Öğretmenliğin her geçen gün rolünün azaltılmasına karşılık öğretmenlerin özlük ve mali haklarında gerilemelerin olması da tesadüf değildir.

Yanlış anlaşılmalara meydan vermemek için açıklamak gerekirse; yukarıdaki tespitlerin bir temenni değil, yeni döneme yönelik bir okuma, değerlendirme olduğunu hatırlatmakta fayda var.


Celal DEMİRCİ / memurlar.biz