Belediyelerdeki Sözleşmeli Personelin Sorunları ve Çözüm Önerileri

Bu köşede zaman zaman sözleşmeli personelin yaşadığı sorunları gündeme getiriyoruz. Bugünkü yazımızda biraz daha özele inerek belediyelerde çalışan sözleşmeli personelin yaşadıkları sorunları ve çözüm önerilerini açıklamaya çalışacağız.

SÖZLEŞMELİ PERSONEL 17.01.2021, 10:45 18.01.2021, 00:04
Belediyelerdeki Sözleşmeli Personelin Sorunları ve Çözüm Önerileri






Uzun yıllar belediyelerde norm ve standart birliği bulunmamaktaydı. Hatta bu kurumlarda norm ve standart birliğinin olmamasından rahatsızlık dahi duyulmamıştı. Bunun sonucu olarak da belediyeler kamuya istihdam için bir basamak haline gelmişti. Daha açık ifade etmek gerekirse bazı belediyeler kendilerinin açtıkları sınavlar neticesinde istedikleri personeli göreve başlatırlar, adaylık sonrasında da kamu kurum ve kuruluşlarına nakledilirlerdi. Bu süreç adeta yol haline gelmişti. Daha sonra merkezi sınav ve norm kadro uygulamasıyla kısmen de olsa belediyelerde norm ve standart birliği sağlanmıştır.

İşte belediyelerdeki sözleşmeli personel istihdamı sürecinin çıkışı da belediye başkanlarının keyfi personel alma arzusunun bir sonucu olarak başlamıştır. Elbette 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesine göre belediyelerde de sözleşmeli personel istihdamı vardı. Ancak, 5393 sayılı Kanun'un 49'uncu maddesi ile belediyelerdeki personel istihdamı yaygınlık kazanmıştır.

Yaşanan süreçte belediyelerdeki istihdam politikası üzerinde çalışmak veya mevzuat değişikliği yapmak birçok dengeyi etkileyen adeta mayınlı bir alana dönüşmüştür. Memur alımlarında sözlü sınav getirmek için verilen mücadele incelendiğinde ne demek istediğimiz daha iyi anlaşılacaktır. Dolayısıyla bu alanda köklü ve sürdürülebilir bir düzenleme yapmak kaçınılmaz hale gelmiş olmakla birlikte oldukça da zorlaşmıştır.

Belediye Kanunu'na göre hangi unvanlarda sözleşmeli personel çalıştırılabilir?

Belediye Kanunu'nun 49'uncu maddesinde; Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, planlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plancısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilmektedir.

Sözleşmeli personel eliyle yürütülen hizmetlere ilişkin boş kadrolara ayrıca atama yapılamamaktadır. Bu personelin, yürütecekleri hizmetler için ihdas edilmiş kadro unvanının gerektirdiği nitelikleri de taşımaları şarttır.

Sözleşmeli personele ödenecek ücret nasıl belirlenmektedir?

Sözleşmeli olarak istihdam edileceklere ödenecek net ücret, söz konusu kadro unvanı için birinci derecenin birinci kademesi esas alınmak suretiyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre tespit edilecek her türlü ödemeler toplamının net tutarının yüzde 25 fazlasını geçmemek üzere belediye meclisi kararıyla belirlenmektedir. Genel hükümlere göre birinci dereceden kadro ihdas edilemeyen kadro unvanları için ise o kadro unvanından ihdası yapılmış en yüksek kadro derecesinin birinci kademesi esas alınır ve yapılacak ödemenin azami tutarı yukarıda belirtilen usüle göre tespit olunur. Buna göre çalıştırılacak personel için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı unvanlar itibarıyla sınırlama getirebilmektedir.

Hazine ve Maliye Bakanlığı yılda iki defa sözleşmeli personele ödenecek net ücretlerin tavan tutarlarını açıklamaktadır. Nitekim Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın 09.01.2021 tarihli ve 3 No'lu Genelgesi ile sözleşmeli personele ödenecek net ücret tavanları ile diğer ödemeler belirlenmiştir.

Belediyelerdeki sözleşmeli personele iş sonu tazminatı ödenmekte midir?

657 sayılı Kanun'un 4/B maddesine göre çalıştırılan sözleşmeli personele hangi şartlarda iş sonu tazminatı ödeniyorsa bunlara da aynı şekilde ödeme yapılmaktadır.

Atamada sınav yapma zorunluluğu var mıdır?

Sözleşmeli personelin işe alınmasında sınav zorunluluğu yoktur. Nitekim Belediye Kanunu'nda bu kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4'üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümlerin uygulanacağı belirtilmiştir. Ancak, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların Sınav şartı başlıklı ek 2'nci maddesinde; 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49'uncu maddesi ve bu maddeye yapılan atıflara istinaden istihdam edilecek sözleşmeli personelin hizmete alınmasında sınavlara ilişkin hükümlerin uygulanmayacağı belirtilmiştir.

Bu hüküm gereğince belediyelerdeki sözleşmeli personel alımlarında KPSS şartı aranmadan personel alımı mümkün olabilmektedir. Ancak, birçok belediyenin usulen de olsa sözleşmeli personel alımını sınavla yaptığı da görülmektedir.

Belediyelerdeki sözleşmeli personel niçin feryat ediyor?

Yukarıda yapmış olduğumuz açıklamalara bakıldığında normal şartlar altında belediyelerdeki sözleşmeli personelin feryat etmemesi gerekiyor. Ücretleri emsali personele göre yüksek, iş garantileri 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesine göre çalıştırılan personelle aynı. Ancak, sıkıntıları oldukça fazla.

Her şeyden önce belediyeler siyasetin en hararetli olduğu yerlerdir. Bu nedenle bir belediye başkanı döneminde ilansız ve sınavsız olarak işe alınan sözleşmeli personel, dönemin belediye başkanının adamı damgasını yemektedir. Parti aynı kalsa dahi, belediye başkanı değişikliğinde işe alınan sözleşmeli personel diken üstünde durmaktadır. Bir de parti değişikliği olursa işler iyice karışmaktadır. Gelinen süreç belediyelerdeki sözleşmeli personel uygulamasının sıkıntılarını bütün çıplaklığıyla ortaya çıkarmıştır.

Özellikle yıl sonuna doğru sözleşmesinin uzatılıp uzatılmayacağına odaklanan personelden motivasyon beklemek mümkün değildir. Birde bunların evli ve çocuklarının olduğunu düşündüğümüzde psikolojinin eve nasıl yansıdığını varın siz düşünün. Kaldı ki sözleşme uzatımındaki keyfi tutumlar sözleşmeli personel uygulamasının sakıncalarını iyice su yüzüne çıkarmıştır.

Ayrıca, bu personellerin bazı uygulamalara ve verilen yanlış talimatlara itiraz etmeleri sıkıntılarını katlanarak arttırmaktadır. Ya talimatları yap ya da git ikilemi arasında sıkışan personel adeta bunalıma girmektedir. Adeta personel, kendi doğrularıyla dayatılan doğrular arasında sıkışıp kalmaktadır. Bunların yanında bu personellerin kariyer planlarının olmayışı işi iyice zorlaştırmaktadır. İster özel, isterse kamu sektörü olsun işe başlayan her personel kendine bir kariyer planı çizer. Emekli olana kadar aynı işi yapmak üzere işe başlayan bir personele çok nadir rastlanmaktadır. Böyle bir durum insan fıtratına da aykırıdır.

Sonuç olarak ilgili kurumların belediyelerdeki sözleşmeli personel uygulamasını en kısa sürede masaya yatırması kaçınılmaz hale gelmiştir. Sözleşmeli personel uygulamasında, işe alımdan sözleşme feshine, görevde yükselmeden görev dışında zoraki çalıştırmaya ve mevzuata aykırı talimatı yapmam diyenlerin başına nelerin geldiğine kadar müzmin hale gelmiş sorunlar masaya yatırılmalıdır. Bütün sorunlar maalesef gelip kamu personel istihdam stratejisinin olmamasında yatmaktadır. Ümit ederiz ki ne anlatmaya çalıştığımızı anlayan birileri çıkar.

Ahmet Ünlü
Yenişafak

Yorumlar (0)
5
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 26 57
2. Beşiktaş 25 54
3. Fenerbahçe 26 54
4. Trabzonspor 26 48
5. Hatayspor 26 45
6. Alanyaspor 26 42
7. Gaziantep FK 26 40
8. Karagümrük 26 40
9. Göztepe 26 35
10. Antalyaspor 26 34
11. Sivasspor 25 32
12. Konyaspor 25 31
13. Malatyaspor 26 31
14. Kasımpaşa 26 29
15. Rizespor 26 28
16. Kayserispor 25 25
17. Başakşehir 26 25
18. Erzurumspor 26 25
19. Denizlispor 26 21
20. Gençlerbirliği 25 21
21. Ankaragücü 25 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 24 53
2. Samsunspor 24 50
3. İstanbulspor 24 46
4. Altınordu 24 44
5. Adana Demirspor 24 42
6. Altay 24 41
7. Ankara Keçiörengücü 24 39
8. Tuzlaspor 23 38
9. Bursaspor 24 34
10. Bandırmaspor 24 31
11. Ümraniye 24 31
12. Adanaspor 23 26
13. Menemenspor 23 26
14. Balıkesirspor 23 24
15. Boluspor 23 23
16. Akhisar Bld.Spor 24 19
17. Ankaraspor 23 14
18. Eskişehirspor 24 7
Takımlar O P
1. Man City 26 62
2. M. United 26 50
3. Leicester City 26 49
4. West Ham 26 45
5. Chelsea 26 44
6. Liverpool 25 40
7. Everton 24 40
8. Tottenham 25 39
9. Aston Villa 24 39
10. Arsenal 26 37
11. Leeds United 26 35
12. Wolverhampton 26 34
13. Crystal Palace 26 33
14. Southampton 25 30
15. Burnley 26 28
16. Brighton 26 26
17. Newcastle 26 26
18. Fulham 26 23
19. West Bromwich 26 17
20. Sheffield United 25 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 23 55
2. Barcelona 25 53
3. Real Madrid 24 52
4. Sevilla 24 48
5. Real Sociedad 24 41
6. Real Betis 25 39
7. Villarreal 24 37
8. Levante 25 32
9. Athletic Bilbao 24 30
10. Celta de Vigo 25 30
11. Granada 24 30
12. Osasuna 25 28
13. Getafe 25 27
14. Valencia 25 27
15. Cádiz 25 25
16. Eibar 25 22
17. Real Valladolid 25 22
18. Deportivo Alaves 25 22
19. Elche 23 21
20. Huesca 25 20