Döviz kurunun aşırı artmasıyla birlikte, market fiyatlarıda cep yakmaya başlamıştı. Artan maliyetler tüm vatandaşı eknomik olarak derinden etkilerler, doviz kurlarının sert düşmesi vatandaşa rahat bir nefes aldıracak. Market fiyatlarının da doviz kuruna paralel olarak %40 düşmesi bekleniyor.

Kurlardaki hızlı inişin ardından İstanbul Ticaret Odası Başkanı Şekib Avdagiç’in “Fiyatlar roket hızında çıkıp paraşüt hızında inmemeli. Üyelerimize açık çağrıda bulunuyorum; fiyatlara acilen güncelleme yapılmalı” sözlerine tüketicilerden de destek geldi.

Kurdaki yükseliş gıdadan perakendeye, teknolojiden otomotive kadar birçok sektörde fiyatları etkiledi. Düşüş sonrasında vatandaşlar sosyal medyadan market zincirlerine ‘etiketlerinizi yükselttiğiniz hızla indirin’ çağrısı yaptı. Dün AK Parti Meclis grup toplantısı öncesinde gazetecilerin gündeme ilişkin sorularını yanıtlayan Ticaret Bakanı Mehmet Muş da gıda fiyatlarında indirim yaşanıp yaşanmayacağına ilişkin soru üzerine “Döviz kurundaki düşüşe bağlı olarak biz de fiyatlarda bir gevşeme bekliyoruz” dedi. Hürriyet’in sorularını yanıtlayan Tüketici Dernekleri Federasyonu ile iş dünyası örgütleri de dolardaki yüzde 30-40’lık düşüşe paralel un, makarna, et, süt, yumurta, baklagiller başta olmak üzere fiyatların hızla inmesi gerektiğini belirtiler. İşte başkanların kurlardaki düşüşe bağlı olarak yaptıkları çağrı: 

Tüketici Dernekleri Federasyonu Başkanı Aziz Koçal: Döviz kurlarına bağlı fiyat istikrarsızlığının yükünü hep tüketici çekiyor. Fiyatlar ağustos öncesi şekle dönmeli. Çünkü dövizden dolayı fiyatlar son 15 günde adeta fırladı. Tüketici artık et, süt, yumurta, baklagiller, çay, yağ alamaz oldu. Bu işin tüm taraflarını imalatçıları, tedarikçileri, perakendecileri ve bu kontrolü sağlayacak olan denetim mekanizmasını yani devleti göreve çağırıyoruz. Özellikle market zincirleri stoklarındaki ürünleri dövize göre güncelleyip sattılar. Oysa o ürünler yüksek maliyetten üretilmemişti. Şimdi onların fiyatını yükselttikleri gibi düşürsünler.

Olay tersine döndü

Ankara Sanayi Odası Başkanı Nurettin Özdebir: Yaşadığımız süreç içinde birtakım işletmeler kurdaki hızlı artış maliyetlerine yansımadan, sadece ekranda gördükleri rakamlar üzerinden ‘yerine koyma maliyeti’ diye fiyatlarını artırdılar. Ama yaşadığımız konjonktürde olay tersine döndü. Bu kendilerine maliyet olmamış fiyatlardaki fiktif artışları yeniden reel kurdan fiyatlayıp, etiketlerine yansıtmaları gerekir. Bu konuda sorumlu ve müdebbir tüccar olarak ticaretin etik kurallarına da uyarak bunları geri almalarını bekliyoruz. Sanayici de aynı şekilde fiyatlamalarını gözden geçirecek.

Yılbaşından itibaren rahatlarız

Ankara Ticaret Odası Başkanı Gürsel Baran : Birkaç gün içinde özellikle yılbaşından sonra tüm ürünlerde rahatlamayı, fiyatlarda gevşemeyi göreceğimizi tahmin ediyorum. Mesela benim çalıştığım iki inşaat malzemesi üreticisi fabrika hemen yüzde 10 indirim yaptı. Tüm sektörleri takip ediyorum. Yeter ki kurlar yeniden bu seviyenin üzerine çıkmasın. Tüm üretici, tedarikçi ve perakendeciler üzerlerine düşeni yapacak. Bunun farklısını düşünmek herkese zarar verir. Fiyatı düşmüş ürünü geldiği fiyata uygun satmadığımda kendi ayağıma sıkmış olurum. Herkes bunu bilir ve birkaç gün içinde güncel döviz kurlarına uygun olarak fiyatlarını aşağı yönlü güncelleyecek, diye tahmin ediyorum.

35-40 düşecek

Türkiye’nin en büyük yem üreticilerinden, TOBB Yönetim Kurulu Üyesi ve Bursa Ticaret Odası Başkanı Özer Matlı, dün itibarıyla bir çuval yemde 10-15 gün önce yaptıkları 25 liralık zammı geri çektiklerini söyledi. Böylece ilk etapta yüzde 11 ila 13 arasında indirim yaptıklarını belirten Matlı, özetle şunları konuştu:

“Beyaz etin yemi, mısır ve soya ithalatı, Dolar bazında olduğundan hızlıca tavuk, hindi, Balık fiyatlarına yansıyacak. Beyaz etçiler önceki gün fiyatlarını yüzde 7 ila 10 arasında düşürdüler. Yumurta fiyatlarında bir iki ay içinde yüzde 15 ila 20 arasında düşüş bekliyoruz, tabii kurların bu seviyede kalması durumunda. İthal gıda fiyatlarında kırmızı-yeşil mercimek, fasulye, ayçiçek yağı gibi yeni gelen ithal ürünlerde fiyatlar doğrudan doların düşmesinden dolayı yüzde 35-40 oranında düşecek. Ama bu da 2-3 ayı bulur çünkü elinde adamın pahalı mal var.”