01.04.2021, 10:23

''Köpekçe'' Söylersek...

Marifet, az kelam ile çok meram anlatmaktan geçiyor. Meramımızı anlatırken de atasözleri, deyimler, temsiller, meseller kullanmak sözü etkili kılıyor. Hele bir de “kişileştirilmiş hayvanlar” üzerinden söylenen kelam-ı kadimler, meramı anlatmanın en keskin ve en kısa yolu. Kişileştirilen hayvanlar arasında da tıpkı sâdıklıklarında olduğu gibi, köpeklerin eline hiçbir hayvan su dökemez. 

İçinde köpek kelimesi geçen atasözleri ve köpek hakkında söylenmiş atasözlerini bendeniz çok sever ve kullanırım. Hatta milenyumlu yıllara girmezden önce, köpek jargonunu bir kitapta toplamayı düşünmüştüm. Hazırlayacağım bu ve diğer on iki kitap çalışmasıyla, insanlara bilmedikleri bir şey öğretemeyeceğimi anlayınca, biraz da ataletten olsa gerek gerçekleştiremedim bu çalışmaları. Eeee, “Nasipsiz it, Kurban Bayramı'nda Hıristiyan mahallesinde gezermiş.” Gerçi, o aralar züğürt bir öğrenciydik. “Aç it, fırın yıkar” derler ama biz ne fırın yıktık ne de başkasını. “Ak köpeğin pamuk pazarına dahi zararı olur”(sa) da olmadı zararımız kimselere elhamdülillah. 

Efendim; şanını bilmem amma şöhret sahibi bir âdeme, bir başka âdem “it oğlu it” diyesiymiş. “Çok havlayan, dişini gösteren köpek ısırmaz.” Lakin; bu “it oğlu it” lafı çok dillendirilince, şöhret sahibi bu kişi, kendisine bu şekilde hakaret edeni “azan kurda, kızan köpek” misali vermiş mahkemeye. Velhasıl günü gelmiş ve çıkmışlar hâkimin karşısına. Davacı taraf, “eceli gelen köpek; cami duvarına siyer” düşüncesiyle yapmış savunmasını: Sayın hâkim, müvekkilim ünlü bir kişidir, yüksek itibar sahibidir. Halkımızın büyük teveccüh gösterdiği bir zattır. Bu nedenle davalı tarafın en ağır şekilde cezalandırılması gerekir, demiş. Sıra davalı tarafın savunmasına gelince; hâkim beyim, müvekkilim bu sözü hakaret kastıyla söylememiştir. Zira “itin duası kabul olsa, gökten kemik yağar.” Bizler, millet olarak çok sevdiğimiz, imrendiğimiz, hayret edilecek bir durum karşısında böyle sözler kullanırız. Adam çok lüks bir araba alır da bizler “it oğlu it, ne araba almış” deriz. Sokakta çok alımlı bir hatun kişiye gözümüz takılır da bizi de günaha soktuğu için; “vay itin emzirdiği” deriz, der ve örnekleri çoğaltır. 

Bunun üzerine hâkim, davacı tarafa başka söyleyecekleri olup-olmadığını sorar. Davacı avukat: "Hâkim Bey, valla ne desem boş. İt oğlu it, mevzuyu o kadar güzel izah etti ki" demiş. Konuyu “it oynamış yonca tarlasına” çevirmek istemem. İt-köpekle ilgili neşriyat bol. Birkaçını aktararak noktalıyorum. 

“Ayağı yanmış it” gibi ortalıkta dolaşanlara, “bekârın ensesini bit, kazandığını it yermiş”, hatırlatırım. Gezip tozarak da ömür geçer. Lakin; “itte yaza çıkar ya yediği ayazı ALLAH bilir. İmirin(Kırımın) iti gibi titreyerek dolaşmanın lüzumu yok hani. Gez toz, çalışma ama nimetin kallavisine talip ol. Bilmez misin ki; “üzüm yiyen iti, pekmez sıçana kadar koştururlar.” Adama bakıyorum, “hali itte yok, keyfi beyde yok”. Bir de hovardalık peşinde. Sorsan cevabı da hazır: “dişi it kuyruk sallamazsa erkek köpek hırlamazmış.” Bu herifi “itin … sokacaktım” ya neyse“ itin olmasa bile sahibinin hatırı var.” Ama şu da bilinsin: Köpeksiz köy bulmuş gibi çomaksız (değneksiz) gezmenin alemi yok. “Kurt kocayınca itin-köpeğin maskarası olurmuş.”  Ama siz yine de “Köpeğin ahmağı gibi baklavadan pay ummayın”, diyerek sözümü bitirecektim ki bu ayağı yanmışlar; “Hoca hocayı tekkede, it iti dakkada bulur” misali “it sürüsü gibi toplanmışlar…Neyse: “bizim it, size balta getirdi mi?... 

Tahir Efendi bize kelp demiş, 

İltifatı bu sözde zahirdir. 

Maliki mezhebim benim zira, 

İtikadımca kelp Tahirdir. 

NEFİ 

Ömer Emir Doğan

Yorumlar (0)
28
parçalı az bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30