01.04.2021, 10:23

''Köpekçe'' Söylersek...

Marifet, az kelam ile çok meram anlatmaktan geçiyor. Meramımızı anlatırken de atasözleri, deyimler, temsiller, meseller kullanmak sözü etkili kılıyor. Hele bir de “kişileştirilmiş hayvanlar” üzerinden söylenen kelam-ı kadimler, meramı anlatmanın en keskin ve en kısa yolu. Kişileştirilen hayvanlar arasında da tıpkı sâdıklıklarında olduğu gibi, köpeklerin eline hiçbir hayvan su dökemez. 

İçinde köpek kelimesi geçen atasözleri ve köpek hakkında söylenmiş atasözlerini bendeniz çok sever ve kullanırım. Hatta milenyumlu yıllara girmezden önce, köpek jargonunu bir kitapta toplamayı düşünmüştüm. Hazırlayacağım bu ve diğer on iki kitap çalışmasıyla, insanlara bilmedikleri bir şey öğretemeyeceğimi anlayınca, biraz da ataletten olsa gerek gerçekleştiremedim bu çalışmaları. Eeee, “Nasipsiz it, Kurban Bayramı'nda Hıristiyan mahallesinde gezermiş.” Gerçi, o aralar züğürt bir öğrenciydik. “Aç it, fırın yıkar” derler ama biz ne fırın yıktık ne de başkasını. “Ak köpeğin pamuk pazarına dahi zararı olur”(sa) da olmadı zararımız kimselere elhamdülillah. 

Efendim; şanını bilmem amma şöhret sahibi bir âdeme, bir başka âdem “it oğlu it” diyesiymiş. “Çok havlayan, dişini gösteren köpek ısırmaz.” Lakin; bu “it oğlu it” lafı çok dillendirilince, şöhret sahibi bu kişi, kendisine bu şekilde hakaret edeni “azan kurda, kızan köpek” misali vermiş mahkemeye. Velhasıl günü gelmiş ve çıkmışlar hâkimin karşısına. Davacı taraf, “eceli gelen köpek; cami duvarına siyer” düşüncesiyle yapmış savunmasını: Sayın hâkim, müvekkilim ünlü bir kişidir, yüksek itibar sahibidir. Halkımızın büyük teveccüh gösterdiği bir zattır. Bu nedenle davalı tarafın en ağır şekilde cezalandırılması gerekir, demiş. Sıra davalı tarafın savunmasına gelince; hâkim beyim, müvekkilim bu sözü hakaret kastıyla söylememiştir. Zira “itin duası kabul olsa, gökten kemik yağar.” Bizler, millet olarak çok sevdiğimiz, imrendiğimiz, hayret edilecek bir durum karşısında böyle sözler kullanırız. Adam çok lüks bir araba alır da bizler “it oğlu it, ne araba almış” deriz. Sokakta çok alımlı bir hatun kişiye gözümüz takılır da bizi de günaha soktuğu için; “vay itin emzirdiği” deriz, der ve örnekleri çoğaltır. 

Bunun üzerine hâkim, davacı tarafa başka söyleyecekleri olup-olmadığını sorar. Davacı avukat: "Hâkim Bey, valla ne desem boş. İt oğlu it, mevzuyu o kadar güzel izah etti ki" demiş. Konuyu “it oynamış yonca tarlasına” çevirmek istemem. İt-köpekle ilgili neşriyat bol. Birkaçını aktararak noktalıyorum. 

“Ayağı yanmış it” gibi ortalıkta dolaşanlara, “bekârın ensesini bit, kazandığını it yermiş”, hatırlatırım. Gezip tozarak da ömür geçer. Lakin; “itte yaza çıkar ya yediği ayazı ALLAH bilir. İmirin(Kırımın) iti gibi titreyerek dolaşmanın lüzumu yok hani. Gez toz, çalışma ama nimetin kallavisine talip ol. Bilmez misin ki; “üzüm yiyen iti, pekmez sıçana kadar koştururlar.” Adama bakıyorum, “hali itte yok, keyfi beyde yok”. Bir de hovardalık peşinde. Sorsan cevabı da hazır: “dişi it kuyruk sallamazsa erkek köpek hırlamazmış.” Bu herifi “itin … sokacaktım” ya neyse“ itin olmasa bile sahibinin hatırı var.” Ama şu da bilinsin: Köpeksiz köy bulmuş gibi çomaksız (değneksiz) gezmenin alemi yok. “Kurt kocayınca itin-köpeğin maskarası olurmuş.”  Ama siz yine de “Köpeğin ahmağı gibi baklavadan pay ummayın”, diyerek sözümü bitirecektim ki bu ayağı yanmışlar; “Hoca hocayı tekkede, it iti dakkada bulur” misali “it sürüsü gibi toplanmışlar…Neyse: “bizim it, size balta getirdi mi?... 

Tahir Efendi bize kelp demiş, 

İltifatı bu sözde zahirdir. 

Maliki mezhebim benim zira, 

İtikadımca kelp Tahirdir. 

NEFİ 

Ömer Emir Doğan

Yorumlar (0)
9
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 33 71
2. Fenerbahçe 33 66
3. Galatasaray 33 65
4. Trabzonspor 34 59
5. Alanyaspor 34 52
6. Hatayspor 33 50
7. Gaziantep FK 32 50
8. Sivasspor 33 50
9. Karagümrük 33 49
10. Göztepe 34 46
11. Antalyaspor 34 42
12. Konyaspor 33 41
13. Rizespor 33 39
14. Malatyaspor 33 37
15. Ankaragücü 33 37
16. Kasımpaşa 33 36
17. Kayserispor 33 34
18. Başakşehir 32 33
19. Erzurumspor 34 31
20. Gençlerbirliği 33 31
21. Denizlispor 33 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 30 58
4. Altay 30 54
5. İstanbulspor 30 54
6. Altınordu 30 52
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Tuzlaspor 31 47
9. Ümraniye 30 44
10. Bursaspor 30 43
11. Bandırmaspor 30 39
12. Boluspor 30 35
13. Adanaspor 30 34
14. Balıkesirspor 30 32
15. Menemenspor 30 31
16. Akhisar Bld.Spor 30 25
17. Ankaraspor 30 23
18. Eskişehirspor 30 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 32 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 32 50
8. Everton 31 49
9. Arsenal 31 45
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 32 41
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 31 33
17. Burnley 31 33
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 32 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 30 67
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 30 61
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 30 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 30 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23