01.04.2021, 10:23

''Köpekçe'' Söylersek...

Marifet, az kelam ile çok meram anlatmaktan geçiyor. Meramımızı anlatırken de atasözleri, deyimler, temsiller, meseller kullanmak sözü etkili kılıyor. Hele bir de “kişileştirilmiş hayvanlar” üzerinden söylenen kelam-ı kadimler, meramı anlatmanın en keskin ve en kısa yolu. Kişileştirilen hayvanlar arasında da tıpkı sâdıklıklarında olduğu gibi, köpeklerin eline hiçbir hayvan su dökemez. 

İçinde köpek kelimesi geçen atasözleri ve köpek hakkında söylenmiş atasözlerini bendeniz çok sever ve kullanırım. Hatta milenyumlu yıllara girmezden önce, köpek jargonunu bir kitapta toplamayı düşünmüştüm. Hazırlayacağım bu ve diğer on iki kitap çalışmasıyla, insanlara bilmedikleri bir şey öğretemeyeceğimi anlayınca, biraz da ataletten olsa gerek gerçekleştiremedim bu çalışmaları. Eeee, “Nasipsiz it, Kurban Bayramı'nda Hıristiyan mahallesinde gezermiş.” Gerçi, o aralar züğürt bir öğrenciydik. “Aç it, fırın yıkar” derler ama biz ne fırın yıktık ne de başkasını. “Ak köpeğin pamuk pazarına dahi zararı olur”(sa) da olmadı zararımız kimselere elhamdülillah. 

Efendim; şanını bilmem amma şöhret sahibi bir âdeme, bir başka âdem “it oğlu it” diyesiymiş. “Çok havlayan, dişini gösteren köpek ısırmaz.” Lakin; bu “it oğlu it” lafı çok dillendirilince, şöhret sahibi bu kişi, kendisine bu şekilde hakaret edeni “azan kurda, kızan köpek” misali vermiş mahkemeye. Velhasıl günü gelmiş ve çıkmışlar hâkimin karşısına. Davacı taraf, “eceli gelen köpek; cami duvarına siyer” düşüncesiyle yapmış savunmasını: Sayın hâkim, müvekkilim ünlü bir kişidir, yüksek itibar sahibidir. Halkımızın büyük teveccüh gösterdiği bir zattır. Bu nedenle davalı tarafın en ağır şekilde cezalandırılması gerekir, demiş. Sıra davalı tarafın savunmasına gelince; hâkim beyim, müvekkilim bu sözü hakaret kastıyla söylememiştir. Zira “itin duası kabul olsa, gökten kemik yağar.” Bizler, millet olarak çok sevdiğimiz, imrendiğimiz, hayret edilecek bir durum karşısında böyle sözler kullanırız. Adam çok lüks bir araba alır da bizler “it oğlu it, ne araba almış” deriz. Sokakta çok alımlı bir hatun kişiye gözümüz takılır da bizi de günaha soktuğu için; “vay itin emzirdiği” deriz, der ve örnekleri çoğaltır. 

Bunun üzerine hâkim, davacı tarafa başka söyleyecekleri olup-olmadığını sorar. Davacı avukat: "Hâkim Bey, valla ne desem boş. İt oğlu it, mevzuyu o kadar güzel izah etti ki" demiş. Konuyu “it oynamış yonca tarlasına” çevirmek istemem. İt-köpekle ilgili neşriyat bol. Birkaçını aktararak noktalıyorum. 

“Ayağı yanmış it” gibi ortalıkta dolaşanlara, “bekârın ensesini bit, kazandığını it yermiş”, hatırlatırım. Gezip tozarak da ömür geçer. Lakin; “itte yaza çıkar ya yediği ayazı ALLAH bilir. İmirin(Kırımın) iti gibi titreyerek dolaşmanın lüzumu yok hani. Gez toz, çalışma ama nimetin kallavisine talip ol. Bilmez misin ki; “üzüm yiyen iti, pekmez sıçana kadar koştururlar.” Adama bakıyorum, “hali itte yok, keyfi beyde yok”. Bir de hovardalık peşinde. Sorsan cevabı da hazır: “dişi it kuyruk sallamazsa erkek köpek hırlamazmış.” Bu herifi “itin … sokacaktım” ya neyse“ itin olmasa bile sahibinin hatırı var.” Ama şu da bilinsin: Köpeksiz köy bulmuş gibi çomaksız (değneksiz) gezmenin alemi yok. “Kurt kocayınca itin-köpeğin maskarası olurmuş.”  Ama siz yine de “Köpeğin ahmağı gibi baklavadan pay ummayın”, diyerek sözümü bitirecektim ki bu ayağı yanmışlar; “Hoca hocayı tekkede, it iti dakkada bulur” misali “it sürüsü gibi toplanmışlar…Neyse: “bizim it, size balta getirdi mi?... 

Tahir Efendi bize kelp demiş, 

İltifatı bu sözde zahirdir. 

Maliki mezhebim benim zira, 

İtikadımca kelp Tahirdir. 

NEFİ 

Ömer Emir Doğan

Yorumlar (0)
15
parçalı az bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 32 70
2. Fenerbahçe 33 66
3. Galatasaray 32 62
4. Trabzonspor 33 58
5. Alanyaspor 33 52
6. Gaziantep FK 32 50
7. Hatayspor 32 49
8. Karagümrük 33 49
9. Sivasspor 32 47
10. Göztepe 33 46
11. Antalyaspor 33 42
12. Konyaspor 32 40
13. Ankaragücü 32 36
14. Rizespor 32 36
15. Kasımpaşa 33 36
16. Malatyaspor 32 34
17. Başakşehir 32 33
18. Kayserispor 32 33
19. Gençlerbirliği 32 31
20. Erzurumspor 33 28
21. Denizlispor 32 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 30 63
2. Adana Demirspor 30 58
3. Samsunspor 30 58
4. İstanbulspor 30 54
5. Altay 29 53
6. Altınordu 30 52
7. Ankara Keçiörengücü 30 49
8. Tuzlaspor 30 44
9. Ümraniye 29 41
10. Bursaspor 29 40
11. Bandırmaspor 29 39
12. Boluspor 29 35
13. Adanaspor 30 34
14. Balıkesirspor 30 32
15. Menemenspor 30 31
16. Akhisar Bld.Spor 30 25
17. Ankaraspor 29 22
18. Eskişehirspor 30 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 31 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 31 49
8. Everton 30 48
9. Arsenal 31 45
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 31 38
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Brighton 31 33
16. Burnley 31 33
17. Newcastle 31 32
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 31 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 30 67
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 30 61
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 30 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 30 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23