Sağlık Raporu Alacak Memurlar Dikkat, Şartlar Zorlaştırıldı

Türkiye’deki tüm resmi ve özel sağlık kuruluşlarını kapsayan yeni "Sağlık Raporları Yönetmeliği" yürürlüğe girdi. Sağlık raporlarının düzenlenme, başvuru, ücretlendirme ve kontrol süreçlerinde köklü değişikliklere gidildi. Yeni sistemle birlikte bürokrasinin azaltılması, dijitalleşmenin artırılması ve usulsüzlüklerin engellenmesi amaçlanıyor.

1. Rapor İstenmeden Önce "Sağlık Durum Belgesi" Dönemi
Yönetmelikle getirilen en büyük yeniliklerden biri, kişilerden genel sağlık durumu için doğrudan rapor istenmesi yerine "Sağlık Durum Belgesi" uygulamasının başlatılması oldu.

Vatandaşların sistem üzerindeki geçmiş hastalık tanıları, ilaç raporları, kullandığı mevcut ilaçlar ve aşılama gibi tüm verileri elektronik ortamda otomatik değerlendirilecek.

Geçmiş verileri uygun olan kişilere doğrudan sistem üzerinden "Sağlık Durum Belgesi" tanzim edilecek ve hekime gitmelerine gerek kalmayacak. Sistemde hekim muayenesi gerektiren bir durum saptanırsa kişi yetkili bir hekime yönlendirilecek.

2. e-Devlet Üzerinden Başvuru ve Fotoğraf Zorunluluğu
Sağlık raporu almak isteyen kişilerin artık öncelikle e-Devlet üzerinden "Kişisel Sağlık Bilgi Formu" doldurmaları veya güncellemeleri zorunlu hale getirildi.

Rapor süreçlerinde sahteciliğin önüne geçilmesi amacıyla, çocuklar dahil başvuran tüm kişilerin fotoğrafları kurul sekretaryası tarafından bilgisayara entegre kameralarla çekilerek doğrudan sisteme aktarılacak.

Muayene, kan/laboratuvar numunesi verme ve röntgen gibi tüm aşamalarda bu dijital fotoğraflar üzerinden kimlik doğrulaması yapılacak. Birinci basamak sağlık kuruluşlarında (Aile Hekimlikleri) ise fotoğraf çekim zorunluluğu aranmayacak.

3. İstirahat Raporlarına Sıkı Takip ve "Ücret" Yasağı
İş dünyasını ve çalışanları yakından ilgilendiren istirahat raporlarında suiistimalleri önleyecek kritik kurallar devreye girdi:

Tek hekim, bir defada en çok 10 gün istirahat raporu verebilecek. Kontrol muayenesi sonrasında bir 10 gün daha verilebilecek ancak kontrol sonrası hastalık devam ediyorsa ve süre 10 günü aşacaksa raporun mutlaka sağlık kurulu tarafından verilmesi gerekecek.

Bir takvim yılı içinde tek hekimin aynı kişiye verebileceği toplam istirahat süresi 40 günü geçemez.

Tüm istirahat raporları e-Rapor sistemi üzerinden tanzim edilecek, vatandaşlar e-Devlet'ten görüntüleyebilecek ve rapor için kağıt çıktı alınmayacak.

İstirahat raporları muayenenin bir parçası kabul edildiği için hastaneler vatandaşlardan "istirahat raporu ücreti" adı altında kesinlikle hiçbir ücret talep edemeyecek.

4. Silah Ruhsatı Alacaklara Ağırlaştırılmış Sağlık Kriterleri
Yivli ve yivsiz silah ruhsatı almak isteyenler için fiziki ve ruhsal muayene kriterleri oldukça katılaştırıldı. Raporlar tam teşekküllü sağlık kurullarınca verilecek.

Psikiyatri: Etkin tedaviye rağmen iyileşememiş depresyon, anksiyete, OKB, travma sonrası stres bozukluğu ve DEHB tanısı olanlara olumlu rapor verilmeyecek. Bu kişilerin rapor alabilmesi için tedavilerinin bitmesinin ardından en az 2 yılı semptomsuz ve ilaçsız geçirmeleri, ayrıca başvurdukları kurumda en az 3 ay takip edilmeleri gerekecek. Psikotik/duygu durum bozukluğu, intihar girişimi geçmişi ve alkol/madde/kumar bağımlılığı olanlar ise tamamen elenecek.

Nöroloji: Epilepsi, demans, narkolepsi, ellerde tremor (titreme), parkinson ve silah kavramasını engelleyen kas/sinir hastalarına kesinlikle olumlu rapor düzenlenmeyecek.

Ortopedi: Gazi unvanı olanlar hariç, baskın el ayrımı olmaksızın her iki üst ekstremitede (kollarda/ellerde) tam kavrama, güç ve hareket kabiliyeti bulunmayanlar silah ruhsatı alamayacak.

Göz ve KBB: İyi gören gözün düzeltmeli/düzeltmesiz en az 0,6 görmesi şart koşulurken, çift görme (diplopi) olmaması karara bağlandı. KBB muayenesinde ise fısıltı testiyle işitme ve sesin geldiği yönü tayin edemeyenlere onay verilmeyecek.

5. Engelli Raporları ve ÖTV Muafiyetli Araç Alımları
Engelli sağlık kurulu raporlarında, mevzuattaki karmaşayı önlemek adına net ifadeler zorunlu kılındı. Özellikle ÖTV istisnalı araç alımlarında raporda sadece "sadece hareket ettirici aksamda özel tertibatlı taşıt kullanması gerekir" veya "özel tertibatlı araç kullanmasına ihtiyaç yoktur" ibarelerinden biri açıkça yazılacak. "Otomatik vites kullanabilir" gibi yoruma açık ifadelere izin verilmeyecek.

Yoğun bakımdaki hastalar ile 3 aydan kısa süreli yatarak tedavisi süren kişilere engelli raporu düzenlenmeyecek (terör, kaza ve yaralanma hariç).

6. Raporların Tamamlanma Süresi ve Kurul Çalışmaları
Sağlık raporu süreçleri, başvuru tarihinden itibaren en geç 30 gün içinde tamamlanmak zorunda olacak.

Tam teşekküllü sağlık kurulları; İç Hastalıkları, Genel Cerrahi, Göz, KBB, Nöroloji, Psikiyatri ve Fiziksel Tıp/Ortopedi uzmanlarından oluşacak. Kararlar oy çokluğuyla alınacak, eşitlik halinde Kurul Başkanı'nın oyu belirleyici olacak. Kurul üyelerinin raporlara koyduğu "muhalefet şerhleri" ise adli makamlar hariç hiçbir şekilde raporu talep eden kurum veya şahıslarla paylaşılmayacak.

7. Evlilik Öncesi Raporlarında Dijital Kolaylık
Evlilik öncesi sağlık raporlarında eş adaylarının muayene ve laboratuvar tetkikleri ayrı ayrı yapılacak.

Test sonuçlarında herhangi bir risk veya sorun saptanmaması durumunda, çiftlerin hastaneye tekrar fiziki olarak gitmelerine gerek kalmaksızın hekim raporu elektronik ortamda onaylayacak ve vatandaşlar rapora doğrudan sistem üzerinden erişebilecek. Raporlara hastalık tanısı veya laboratuvar sonucu gibi ek belgeler eklenmeyecek.