Ödemeleri Düzenleyen Zam Kararnamesi Hala Çıkmadı!

Kamuajans.com – 657 sayılı Kanun'un 152'nci maddesine göre her yıl çıkarılmak zorunda olan Zam Kararnamesi hala çıkarılmadığı için memurlara yapılan zam ve tazminat ödemeleri inisiyatif alınarak yapılmaktadır ve hukuki dayanağı yoktur. Biz kararnamenin güncel olmadığını eleştirirken hala uzatılmasına ilişkin düzenleme çıkmadı. Sorunun kaynağını açıklamaya çalışacağız.

KAMU (MEMURLAR) 01.03.2021, 09:15 01.03.2021, 11:57
Ödemeleri Düzenleyen Zam Kararnamesi Hala Çıkmadı!

Yenişafak Gazetesi köşe yazarlarından Ahmet Ünlü, bugünkü köşesinde, memurların ödemelerini düzenleyen zam kararnamesinin yayınlanmadığını yazdı.

Ünlü yazısında: :

Ödeme yapalım, nasıl olsa Kararname çıkar yaklaşımı

Geçmiş yıllarda Ocak ayı içerisinde yürürlüğe giren Zam Kararnamesi ne hikmetse birkaç yıldır gecikmeli çıkarılıyor. 2020 yılı Kararnamesi 4 Eylül 2020 yılında çıkarıldı ve Kararnameye "Bu Karar 1/1/2020 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer." ifadesi konularak geçmişte yapılan işlemler hukuki zemine oturtuldu. Bunun diğer anlamı ise 4 Eylül 2020 tarihine kadar yapılan ödemeler olmayan kararnameye göre inisiyatif alınarak nasıl olsa çıkarılır mantığıyla yapılmıştı.

Kararname bir an önce çıkarılmalıdır ya da sorun kökten çözülmelidir

Bu konuyu daha öncede gündeme getirmiş olmamıza rağmen maalesef köklü çözüm yoluna gidilmedi. Her yıl Yanödeme Kararnamesi'nin uzatılması yerine niçin tekrar tekrar gecikmeli olarak Zam Kararnamesinin uzatıldığını anlamakta zorlandığımızı belirtmek isteriz.

Uzatma kararnamelerinde her yıl aynı kelimelerin yan yana geldiği "17/4/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan "Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar" ve eki cetvellerin uygulanmasına 2020 yılında da devam edilmesine, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 152'nci maddesi gereğince karar verilmiştir." "Bu Karar 1/1/20.. tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer" ifadelerini görürüz.

Görüleceği üzere, bu ifadelerdeki tek değişiklik kararnamenin uygulanacağı yıldır. Bu değişikliğin de yılın başında yapılması gerekirken uzunca bir süre geçtikten sonra yapıldığı görülür. Birçok kamu kurumu 2021 yılında 2020 yılı için geçerli olan bir kararnameye göre zam ve tazminatları nasıl uygulayacağını düşünür durur. İmdadına ise bu senede nasıl olsa kararname çıkar hayali yetişir. Bu yazıyı kaleme aldığımızda hala Yanödeme Kararnamesi'nin 2021 yılı için de geçerli olduğuna ilişkin uzatma kararnamesi çıkmamıştı.

657 sayılı Kanun'a göre Kararname her yıl çıkarılmak zorundadır

Kararnamenin her yıl çıkmasını zorunlu kılan düzenleme 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 152'nci maddesinde yer almaktadır. 703 sayılı KHK ile bu maddede yer alan "Bakanlar Kurulu" ifadesi "Cumhurbaşkanı" olarak değiştirilmesine rağmen her yıl kararname çıkarılmasını zorunlu kılan bu husus düzeltilmemiştir. 657 sayılı Kanun'un 152'nci maddesinde; "Bu zam ve tazminatların hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları bütün kurumları kapsayacak şekilde ve 154'üncü madde uyarınca katsayının Cumhurbaşkanı'nca değiştirilmesi durumu hariç yılda bir defa olmak üzere hazırlanır ve Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulur" ifadesi yer almaktadır.

Yani daha önce Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Yanödeme Kararnamesi 703 sayılı KHK ile yapılan değişiklik sonrasında Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulmaktadır. Ancak, 152'nci maddede yer alan "yılda bir defa olmak üzere hazırlanır ve Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulur" amir hükmü gereğince aynı hükümler her yıl sürekli olarak tekrarlanmasına ve gereksiz iş yükü oluşturmasına rağmen, birilerinin niçin biz her yıl makamları gereksiz yere meşgul ediyoruz diye düşünerek kanunda yer alan bu düzenlemeyi değiştirme gereği duymadığını merak ediyoruz.

Belli ki her yıl aynı ifadeler gereksiz yere tekrarlanarak kararnamenin süresi uzatılıyor. Yapılacak küçük bir kanun değişikliğiyle yılda bir defa hazırlanma zorunluluğu kaldırılırsa bu iş kökten çözülerek hem Cumhurbaşkanlığı makamı meşgul edilmemiş hem de zamanında çıkarılamayan kararname nedeniyle kamu kurumları ödeme yaparken tedirgin edilmemiş olur.

Biz kararnamenin güncelliğini kaybettiğinden bahsederken bir de işin bu yönünü izah etme gereği duyduk. İnanın amacımız kimsenin işini zamanında yapmadığını hatırlatma değildir. Sadece ve sadece makamların gereksiz işlerle uğraştırılmamasıdır. Zaten her yıl çıkarılan kararnamelere bakılırsa ne demek istediğimiz daha iyi anlaşılacaktır.

Kanunda nasıl bir değişiklik yapılırsa makamlar gereksiz yere meşgul edilmez?

Çıkarılacak bir torba kanunda konu kökten çözülebilir. Bunun için de 657 sayılı Kanun'un 152'nci maddesinde yer alan "ve 154'üncü madde uyarınca katsayının Cumhurbaşkanı'nca değiştirilmesi durumu hariç yılda bir defa olmak üzere hazırlanır ve" ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır şeklindeki bir düzenleme işi kökten çözecektir. Yoksa her yıl aynı ifadelerin yer aldığı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi çıkarma zorunluluğu gecikmeli olarak devam edip durur. İnanın bu değişikliğe kimse karşı çıkmaz, hatta niçin bu kadar zamandır anlamsız bir düzenlemenin devam ettiği dahi sorulur.

Yanödeme Kararnamesi'ndeki eşit olmayan işe eşit ücret sorunu nasıl çözülür?

Daha öncede bu konuyu gündeme getirmiş olmamıza rağmen maalesef gerekli adımlar bir türlü atılmamaktadır. Eşit işe eşit ücret hem kamuda hem de özel sektörde her zaman arzulanan bir uygulama olmuştur. Kamuda halen uygulanmakta olan eşit ama adil olmayan ücret sistemini Yanödeme Kararnamesi'ni yeniden ele alarak düzeltebiliriz.

666 sayılı KHK sonrası getirilen uygulamayla çalışma koşulları açısından son derece sıkıntılı birimlerde çalışan personelle çalışma ortamı son derece rahat olan personel aynı ücreti alır hale gelmiştir. Halbuki her işin doğası gereği farklılık arz etmesi bilinen bir gerçektir. Bu nedenle işin yoğunluğu, riski vb. objektif kıstaslar dikkate alınarak yoğun çalışma gerektiren birimlerde çalışan personelle işi az olan yerlerde çalışan personel arasında bir ayrım yapılması kaçınılmazdır. Aksi takdirde eşitlik yapayım derken ciddi bir adaletsizliğe kapı aralarız.

Bazı kamu kurumlarında oldukça zor şartlar altında çalışan personeli gördükçe, iş güçlüğü zammının objektif kriterler ışığında hayata geçirilmesinin hayati öneme sahip olduğu görülecektir. İşte bu noktada, 657 sayılı Kanun'un 147 ve 152'nci maddelerinde yer verilen ve Yan Ödeme Kararnamesi'nde de detayları yer alan iş güçlüğü zammı ile iş riski zammı dikkatimizi çekmektedir.

Niteliği ve çalışma şartları bakımından güç olan işlerde çalışanlara ödenen iş güçlüğü zammı üzerinde yapılacak bir çalışma ile adil bir düzenleme yapılabilir. Zaten Yanödeme Kararnamesi'nde bu ödemelerin adı, iş güçlüğü zammı (Niteliği ve çalışma şartları bakımından güç olan işlerde çalışanlara verilmektedir) olarak belirlenmiştir. Önemli olan bu ödemenin sembolik olmaktan çıkarılarak işlevsel hale getirilmesidir. Nitekim askeri personele yapılan iş güçlüğü ve iş riski puanları oldukça yüksek belirlenerek gerçek işlevine kavuşturulmuştur. Benzer bir uygulamayı da yanödeme kararnamesinde yaparak iş güçlüğü zammı ile iş riski zammı gerçek amacına hizmet ettirilebilir. Zira 657 sayılı Kanun'da zamların tavanı yoktur.

Yine hayat ve sağlık için tehlike arz eden hizmetlerde çalışanlara ödenen parayı ifade eden iş riski zammı da ücret adaletinde kullanılması gereken önemli bir argümandır. Özellikle korona virüsle mücadelede sağlık çalışanlarının nasıl bir iş riskine maruz kaldığı açıkça görülmüştür. Maalesef bu grup personel çok büyük bir fedakarlıkla canlarını riske atma pahasına görevlerini yürütmüştür. Buradan her birine teşekkürü bir borç biliyoruz.

Sonuç olarak, bu çalışma için öncelikle iş analizi, görev tanımları ve nihayetinde de norm kadro çalışması olmazsa olmaz şarttır. Daha sonrasında ise üniversitelerle ve memur sendikalarıyla yapılacak ciddi bir çalışmayla hem Yanödeme Kararnamesi güncellenerek eksiklikler giderilmeli hem de iş güçlüğü zammı ile iş riski zammı özelinde ücret adaletinde önemli bir mesafe alınmalıdır. Yoksa eşit olmayan işe eşit ücret vererek adalet yerine adaletsizliği perçinleriz.

Yorumlar (0)
9
parçalı az bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 32 70
2. Fenerbahçe 33 66
3. Galatasaray 32 62
4. Trabzonspor 33 58
5. Alanyaspor 33 52
6. Gaziantep FK 32 50
7. Hatayspor 32 49
8. Karagümrük 33 49
9. Sivasspor 32 47
10. Göztepe 33 46
11. Antalyaspor 33 42
12. Konyaspor 32 40
13. Ankaragücü 32 36
14. Rizespor 32 36
15. Kasımpaşa 33 36
16. Malatyaspor 32 34
17. Başakşehir 32 33
18. Kayserispor 32 33
19. Gençlerbirliği 32 31
20. Erzurumspor 33 28
21. Denizlispor 32 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 30 63
2. Adana Demirspor 30 58
3. Samsunspor 30 58
4. İstanbulspor 30 54
5. Altay 29 53
6. Altınordu 30 52
7. Ankara Keçiörengücü 30 49
8. Tuzlaspor 30 44
9. Ümraniye 29 41
10. Bursaspor 29 40
11. Bandırmaspor 29 39
12. Boluspor 29 35
13. Adanaspor 30 34
14. Balıkesirspor 30 32
15. Menemenspor 30 31
16. Akhisar Bld.Spor 30 25
17. Ankaraspor 29 22
18. Eskişehirspor 30 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 31 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 31 49
8. Everton 30 48
9. Arsenal 31 45
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 31 38
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Brighton 31 33
16. Burnley 31 33
17. Newcastle 31 32
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 31 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 30 67
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 30 61
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 30 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 30 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23