Memura Genel Zam Oranlarının Dışında Zam Yapılma Durumu

Zaman zaman basında yer alan haberlerde memur sendikalarıyla belediyeler arasında yapılan toplu sözleşmeler ile memurlara % 50, % 60 gibi oranlarda zam yapıldığını görüyoruz. Acaba toplu sözleşmelerle bu tür zam yapılması mümkün müdür? Her belediye memur sendikalarıyla yaptığı toplu sözleşmelerle genel zam oranlarının dışında memurlara zam yapabilir mi?

KAMU (MEMURLAR) 02.08.2020, 13:20 02.08.2020, 13:22
Memura Genel Zam Oranlarının Dışında Zam Yapılma Durumu
1/1/2020-31/12/2021 tarihleri arasında uygulanacak olan Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararı'nın dışına çıkılarak yapılan toplu sözleşmelerle memurlara ilave ödeme yapılması mümkün değildir. Eğer aksi durum söz konusu olsaydı, her memur sendikası belediye başkanlarıyla toplu sözleşmeye oturur ve toplu sözleşmeyi imzalayarak istediği rakamı alırdı.

Ancak, memur sendikalarının toplu sözleşmede nasıl hareket edecekleri, toplu sözleşmede yetkili sendikanın nasıl belirleneceği, hangi sendikanın toplu sözleşme masasına oturacağı, anlaşma sağlanamaması halinde nasıl hareket edileceği, Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararları'nın ne anlama geldiği gibi birçok konu 4688 sayılı Kanun'da düzenlenmiştir. Bu kanunda belirlenen hükümlerin dışına çıkılması hukuken mümkün değildir. Ancak, özellikle KESK'e bağlı memur sendikaları CHP'li belediyelerle toplu sözleşme imzalayarak çok yüksek oranlı ücret artışları yaptırmaktadırlar. Bu yöntemle adeta "biz toplu sözleşme yapıyoruz siz de bize ne yapacaksanız yapın" denilmektedir.

Sayıştay Başkanlığı bu konuda nasıl bir tutum izliyor?

Sayıştay Başkanlığı'nın bu konudaki yaklaşımı çok açık olup, ödemeyi yapan ilgililer hakkında tazmin kararı vermektedir. Nitekim Sayıştay 5. Dairesi'nin 26.10.2017 tarihli ve Karar No:273 ve İlam No:26 nolu Kararı'nda özetle; Belediye ile ........Sen arasında 01.12.2015 tarihinde imzalanan ve memurların 01.01.2016-31.12.2017 dönemindeki mali ve sosyal haklarını düzenleyen Sözleşmeye 11.04.2012 tarihinde geçerli olan Sözleşmede unvanlar itibarıyla ilgili personele ödenen ortalama aylık tutarların üzerinde mali hükümler konulması mümkün olmadığı halde buna uyulmaması sonucu ..........TL kamu zararına sebebiyet verilmesi ile ilgili olarak yapılan incelemede ilgililer hakkında tazmin kararı verilmiştir.

Sayıştay kararında hangi hususlara yer verilmiştir?

4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun "Kapsam" başlıklı 2'nci maddesinde; "Bu kanun, devletin veya diğer kamu tüzel kişilerinin yürütmekle görevli oldukları kamu hizmetlerinin görüldüğü genel, katma ve özel bütçeli idareler, il özel idareleri ve belediyeler .. diğer kamu kurum veya kuruluşlarında işçi statüsü dışında çalışan kamu görevlileri hakkında uygulanır" hükmüne yer verilmiştir.

4688 sayılı Kanun'un 28 ve 29'uncu maddesi uyarınca 2016-2017 döneminde geçerli olacak kamu görevlileri mali ve sosyal haklarına ilişkin yapılan görüşmeler mutabakatla sonuçlanmış ve bu mutabakat 23 Ağustos 2015 tarihli ve 29454 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır. Bu mutabakatın belediye personeline yapılacak sosyal denge tazminatının miktarını ve süresini düzenleyen "Dördüncü Bölüm-Yerel Yönetim Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme" nin "Sosyal denge tazminatı süre uzatımı" başlıklı 7'nci maddesinde; "4688 sayılı Kanun'un geçici 14'üncü maddesinde yer alan "31/12/2015" ibaresi "31/12/2017" şeklinde uygulanır" denilmektedir. 4688 sayılı Kanun'un geçici 14'üncü madde hükmünde 15/03/2012 tarihinden önce imzalanan toplu sözleşme hükümlerinin uygulanmasına, sözleşmelerde öngörülen sürelerin sonuna ve nihayetinde 31.12.2015 tarihine kadar devam edilebileceği belirtilmiş ise de bu süre yukarıda bahsedilen mutabakat sonucunda 31.12.2017 tarihine kadar uzatılmıştır.

"....... Belediyesi ve .....-SEN (....Sendikası) arasında, 01.01.2012 tarihinde 01.01.2012-31.12.2015 dönemi toplu iş sözleşmesi, --.12.2015 tarihinde 01.01.2016-31.12.2017 dönemi toplu iş sözleşmesi" imzalanmıştır.

Bu toplu sözleşme gereğince iyileştirme zammı, ikramiye, yemek yardımı, evlenme yardımı, doğum yardımı, öğrenim yardımı, yakacak yardımı, giyecek yardımı, iyileştirme zammı, ulaşım zammı gibi ödemeler öngörülmüştür.

4688 sayılı Kanun'un geçici 14'üncü maddesinde belirtilen 15.03.2012 tarihinden sonraki sözleşmelerde, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte geçerli sözleşme olan 01.01.2012 tarihinde imzalanan 01.01.2012-31.12.2015 dönemi sözleşmesinde unvanlar itibarıyla belirlenen tutarlar tavan olarak esas alınabilir. Dolayısıyla --.12.2015 tarihinde imzalanan ve 01.01.2016-31.12.2017 dönemi toplu iş sözleşmesinde belirlenen yeni mali hakların ödenmesi mümkün görülmemektedir.

Belediyenin savunmasında neler yer alıyor?

Savunmada özetle; Ülkemizin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerden olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Avrupa Sosyal Şartı ve ILO'nun 87, 98 ve 151 sayılı sözleşmelerinde kamu çalışanlarının işverenleri ile toplu pazarlık yapıp sözleşme imzalamasının düzenlendiği, Anayasa'nın 90'ıncı maddesine göre temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası antlaşma hükümlerinin esas alınması gerektiği belirtilmiştir.

Ancak, 5018 sayılı Kanun'un 71'inci maddesinin ikinci fıkrasının (g) bendinde mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılmasının kamu zararının belirlenmesinde esas alınacağı belirtilmiş, sorumluların belirttiği gibi bu hususun sadece mal ve hizmet alımlarına münhasır olduğuna dair bir kayda yer verilmemiştir. Kaldı ki personele yapılan yersiz ve mevzuata aykırı ödemelerin kamu zararı olduğuna ilişkin çok sayıda Sayıştay Kararı bulunmaktadır.

Sayıştay; "Kanunsuz toplu sözleşme imzalayanlar sonucuna katlanır" diyor

Anayasa'nın 128'inci maddesinde; memurların ve diğer kamu görevlilerinin niteliklerinin, atanmalarının, görev ve yetkilerinin, hakları ve yükümlülüklerinin, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği hüküm altına alınmıştır. Yukarıda yer alan hükümler uyarınca Türkiye Büyük Millet Meclisi söz konusu toplu sözleşmelere ilişkin esas ve usulleri belirlemiş, yapılacak sözleşmelerde uyulması gereken kuralları tek tek hüküm altına almıştır. Anayasa'nın 90'ıncı maddesi bir Anayasa hükmü olduğu gibi 128'inci maddesi de bir Anayasa hükmüdür. Dolayısıyla her iki hükmün beraber değerlendirilerek memurlara toplu sözleşme hakkı verildiği, memurların yapılacak sözleşmelerde yine kanunlarla belirlenen usul ve esaslara uyması gerektiği unutulmamalıdır.

Açıklanan nedenlerle, Belediye ile .......Sen arasında 01.12.2015 tarihinde imzalanan ve memurların 01.01.2016-31.12.2017 dönemindeki mali ve sosyal haklarını düzenleyen sözleşmeye 11.04.2012 tarihinde geçerli olan sözleşmede unvanlar itibarıyla ilgili personele ödenen ortalama aylık tutarların üzerinde mali hükümler konulması mümkün olmadığı halde buna uyulmaması sonucu oluşan kamu zararı hesaplanırken, 11.04.2012 tarihinde geçerli olan Toplu İş Sözleşmesi hükümlerinin uygulanması gerektiği düşüncesinden hareketle 4688 sayılı Kanun'un geçici 14'üncü maddesinde zikredilen "Ortalama Aylık Tutar" dikkate alınmadan hesaplanmıştır. "Ortalama Aylık Tutar" ile 2013 ve 2014 yılları TÜFE ve ÜFE oranları da dikkate alınarak yapılan yeni hesaplamada kamu zararı tutarı ......... TL olarak tespit edilmiştir.

Dolayısıyla belediye başkanlarının popülist davranarak memur sendikalarıyla toplu sözleşme imzalayarak çalışan memurlara ilave haklar vermeleri hukuken mümkün değildir ve yapılan ödemeler kamu zararı olarak ilgililerden tazmin edilmektedir. Özellikle KESK'e bağlı sendikaların CHP'li belediyelerle bu işe öncülük etmesi de tesadüfi değildir. Özetle işin sonu çıkmaz sokaktır.

İslam aleminin mübarek Kurban Bayramı'nı kutlar, akan gözyaşı ve kanların durmasını Cenabı Allah'tan niyaz ederim.

Ahmet Ünlü
Yenişafak 
Yorumlar (0)
9
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 33 71
2. Fenerbahçe 33 66
3. Galatasaray 33 65
4. Trabzonspor 34 59
5. Alanyaspor 34 52
6. Hatayspor 33 50
7. Gaziantep FK 32 50
8. Sivasspor 33 50
9. Karagümrük 33 49
10. Göztepe 34 46
11. Antalyaspor 34 42
12. Konyaspor 33 41
13. Rizespor 33 39
14. Malatyaspor 33 37
15. Ankaragücü 33 37
16. Kasımpaşa 33 36
17. Kayserispor 33 34
18. Başakşehir 32 33
19. Erzurumspor 34 31
20. Gençlerbirliği 33 31
21. Denizlispor 33 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 30 58
4. Altay 30 54
5. İstanbulspor 30 54
6. Altınordu 30 52
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Tuzlaspor 31 47
9. Ümraniye 30 44
10. Bursaspor 30 43
11. Bandırmaspor 30 39
12. Boluspor 30 35
13. Adanaspor 30 34
14. Balıkesirspor 30 32
15. Menemenspor 30 31
16. Akhisar Bld.Spor 30 25
17. Ankaraspor 30 23
18. Eskişehirspor 30 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 32 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 32 50
8. Everton 31 49
9. Arsenal 31 45
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 32 41
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 31 33
17. Burnley 31 33
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 32 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 30 67
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 30 61
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 30 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 30 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23