Koronovirüs Nedeniyle Kamu Personeline Evden Çalışma Yaptırılabilir Mi?

Koronovirüs salgını kapsamında kamu personeline yönelik olarak alınan ve alınması gereken tedbirlerle bunlara uzaktan çalışma yaptırılıp yaptırılamayacağı konusu merak ediliyor.

KAMU (MEMURLAR) 22.03.2020, 10:28 22.03.2020, 10:33
Koronovirüs Nedeniyle Kamu Personeline Evden Çalışma Yaptırılabilir Mi?
Önce Çin'de başlayan Covid-19 virüsü dünyayı etkilerken Ülkemizde de kamu ve özel kesimde çalışan milyonlarca kişiyi doğrudan veya dolaylı olarak etkilemiştir. Bizde kamu personeline yönelik olarak alınan ve alınması gereken tedbirlerle bunlara uzaktan çalışma yaptırılıp yaptırılamayacağını açıklamaya çalışacağız.

Cumhurbaşkanlığı İdari İzin Genelgesi kapsamında alınan tedbirler

13.03.2020 tarihinde Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı tarafından yürürlüğe konulan İdari İzin yazısı kapsamında bir çok kamu personeli idari izinli sayılmıştır. Bu yazı kapsamında;

1- Yurtdışında bulunan kamu görevlilerinin yurda dönüş tarihinden itibaren 14 gün evde tecrit oldukları sürenin mesai günlerine tekabül eden kısımlarında idari izinli sayılacaklar

2- Hamilelerin, yasal süt izni kullananların, engelli çalışanların, yönetici pozisyonlarındakiler hariç 60 yaş ve üzerinde olanların, Sağlık Bakanlığı'nın belirlediği dezavantajlı grupların (bağışıklık sorunu olanlar, kanser hastaları, kronik solunum yolu hastaları, obezite ve diabet, kalp damar hastaları, organ nakli olanlar, kronik hastalar) 16 Mart 2020 tarihinden itibaren on iki gün idari izinli sayılacaklar. 60 yaş üstü yöneticiler idari izinli sayılmamakla birlikte bunların kronik hastalığı varsa bunlar da idari izinli sayılacaklardır.

3- Kamu kurum ve kuruluşlarının faaliyetlerinin devamını sağlayacak şekilde gerekli tedbirlerin alınması ve zorunlu hizmetlerin yürütülmesi için asgari seviyede personel bulundurulması kaydıyla kamu kurum ve kuruluşlarının başta okul öncesi ve ilköğretimde çocuğu bulunan kadın çalışanlarının yıllık izin taleplerinin karşılanması, yıllık izin hakkı bulunmayanlar için mazeret izni kullandırılacaktır.

Bu yazı kapsamında birçok kamu kurumu adeta çalışan sayısını yarıya düşürmüştür. Bazı kamu kurumları ise yetkisi olmadığı halde inisiyatif alarak dönüşümlü personel çalıştırmaya başlayarak bir kısım personelini idari izinli saymışlardır. Cumhurbaşkanı'nın yetkisinde olan bir konuda bir kurum amirinin yetki aşımı yaparak personelinin bir kısmını idari izinli sayması doğru değildir.

Eğer her idareci kafasına göre Cumhurbaşkanlığı'na soyunarak olmayan yetkisini kullanırsa hukuk devletinden eser kalmaz. Durumun olağanüstü olması mazereti dahi, yetki aşımını meşru gösteremez. İdarecinin idari işlemlerin beş temel unsurundan birisi olan yetkiyi iyi bilmesi gerekiyor. Dolayısıyla ben idari izin veriyorum demekle idari iznin verilemeyeceğinin ve verilen iznin de idari izin olmadığının bilinmesi gerekiyor.

Covid-19 virüsü uzaktan çalışmayı zorunlu hale getirdi ama.

Kamun koyucu yıllar önce hem 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda hem de 4857 sayılı İş Kanunu'nda uzaktan çalışmanın kanuni dayanağını oluşturmuştur. Gel gör ki aradan geçen yıllara ragmen kanunların öngördüğü ikincil mevzuat çıkarılamamıştır. İlgililer dinlendiği zaman ikincil mevzuatın niçin çıkarılmadığı ile ilgili bir torba dolusu mazeretin ortaya çıktığını görürsünüz.

Kimi eleştirirseniz eleştirin ya da kimleri suçlarsanız suçlayın ortadaki sorun çözülmediği gibi boylu boyunca gözümüze bakarak orta yerde yatmaktadır. İnanıyor ve temenni ediyoruzki bu konularda taslak mahiyetinde çalışmalar bulunmaktadır ve biran önce çıkarılır.

657 sayılı Kanun'da uzaktan çalışma düzenlemesi var mı?

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun günlük çalışma saatlerinin tesbitini düzenleyen 100'üncü maddesinde; "..Memurların yürüttükleri hizmetin özelliklerine göre, bu madde uyarınca tespit edilen çalışma saat ve süreleri ile görev yerlerine bağlı olmaksızın çalışabilmeleri mümkündür. Bu hususa ilişkin usül ve esaslar, Cumhurbaşkanı'nca belirlenir" hükmüne yer verilmiştir.

Bu hüküm gereğince, 2011 yılında yapılan değişiklik sonrasında çağdaş kamu yönetiminin öngördüğü uzaktan çalışmanın kanuni dayanağı oluşturulmuştuır. 657 sayılı Kanun'a göre memurların yürüttükleri hizmetin özelliklerine göre, bu madde uyarınca tespit edilen çalışma saat ve süreleri ile görev yerlerine bağlı olmaksızın çalışabilmeleri gelin görün ki uzaktan çalışmanın nasıl yapılacağına ilişkin usül ve esasları düzenleyen Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi aradan geçen dokuz yıla rağmen hala çıkarıl(a)mamıştır.

Şuan bir çok kamu kurumu çalıştırdığı işçi ve memurları uzaktan çalıştırmak istemesine rağmen mevzuatın yıllardır çıkarılmadığı için ciddi bir sıkıntıya girmiştir. Kimi amirler yetkisi olmadığı halde yetki aşımında bulunarak inisiyatif alıyor kimileri ise konunun riskli olmasından dolayı uzaktan çalışmaya sıcak bakmıyor. Yani birilerinin görevini zamanında yapmadığı için şuan milyonlarca kamu çalışanı sıkıntı yaşıyor.

4857 sayılı İş Kanunu'nda uzaktan çalışma düzenlemesi var mı?

4857 sayılı Kanun'un 'Çağrı üzerine çalışma ve uzaktan çalışma' başlıklı 14 üncü maddesinde şu ifadelere yer verilmiştir; ".Uzaktan çalışma; işçinin, işveren tarafından oluşturulan iş organizasyonu kapsamında iş görme edimini evinde ya da teknolojik iletişim araçları ile işyeri dışında yerine getirmesi esasına dayalı ve yazılı olarak kurulan iş ilişkisidir.

Dördüncü fıkraya göre yapılacak iş sözleşmesinde; işin tanımı, yapılma şekli, işin süresi ve yeri, ücret ve ücretin ödenmesine ilişkin hususlar, işveren tarafından sağlanan ekipman ve bunların korunmasına ilişkin yükümlülükler, işverenin işçiyle iletişim kurması ile genel ve özel çalışma şartlarına ilişkin hükümler yer alır.

Uzaktan çalışmada işçiler, esaslı neden olmadıkça salt iş sözleşmesinin niteliğinden ötürü emsal işçiye göre farklı işleme tabi tutulamaz. İşveren, uzaktan çalışma ilişkisiyle iş verdiği çalışanın yaptığı işin niteliğini dikkate alarak iş sağlığı ve güvenliği önlemleri hususunda çalışanı bilgilendirmek, gerekli eğitimi vermek, sağlık gözetimini sağlamak ve sağladığı ekipmanla ilgili gerekli iş güvenliği tedbirlerini almakla yükümlüdür.

Uzaktan çalışmanın usul ve esasları, işin niteliği dikkate alınarak hangi işlerde uzaktan çalışmanın yapılamayacağı, verilerin korunması ve paylaşılmasına ilişkin işletme kurallarının uygulanması ile diğer hususlar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir."

Görüleceği üzere, kanun açıkça uzaktan çalışmanın kanuni alt yapısını yıllar önce oluşturmuş, ancak, ikincil mevzuat maalesef hala çıkarıl(a)mamıştır. Belki salgın vesilesiyle biran önce çıkarılarak mevzut sıkıntılara çare üretilir.

Sonuç ve öneriler

657 sayılı Kanun'da yer alan uzaktan çalışma düzenlemesi 2011 yılında 4857 sayılı Kanun'da yer alan uzaktan çalışma düzenlemesi ise 2016 yılında yürürlüğe konulmuştur. Demek ki yıllar önce uzaktan çalışma uygulamasının kanuni dayanağı oluşturulmuştur. Ancak, uzaktan çalışmanın usul ve esasları, işin niteliği dikkate alınarak hangi işlerde uzaktan çalışmanın yapılamayacağı, verilerin korunması ve paylaşılmasına ilişkin işletme kurallarının uygulanması ile diğer hususları içeren yönetmelik yıllardır Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından çıkarıl(a)mamıştır.

Koronovirüs nedeniyle işçilerin evden çalışması bir çok sektörde zorunlu hale gelmiştir. Yönetmelik çıkarılmamasına rağmen birçok işveren ve işçi karşılıklı anlaşarak uzaktan çalışma yaptırmaktadır. Ancak, kamu işçileri ile memurların uzaktan çalışmasının usul ve esaslarının biran önce çıkarılması gerekmektedir. Memurların uzaktan çalışmasına dair yetki Cumhurbaşkanı'nda olduğu için uzaktan çalışma uygulamasına ilişkin alt yapısı uygun olan kamu kurumlarının Cumhurbaşkanlığı'ndan izin alarak süreç başlatabileceğini düşünüyoruz.

Ahmet Ünlü
Yenişafak 
Yorumlar (0)
10
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 33 71
2. Fenerbahçe 33 66
3. Galatasaray 33 65
4. Trabzonspor 34 59
5. Alanyaspor 34 52
6. Hatayspor 33 50
7. Gaziantep FK 32 50
8. Sivasspor 33 50
9. Karagümrük 33 49
10. Göztepe 34 46
11. Antalyaspor 34 42
12. Konyaspor 33 41
13. Rizespor 33 39
14. Malatyaspor 33 37
15. Ankaragücü 33 37
16. Kasımpaşa 33 36
17. Kayserispor 33 34
18. Başakşehir 32 33
19. Erzurumspor 34 31
20. Gençlerbirliği 33 31
21. Denizlispor 33 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 30 58
4. Altay 30 54
5. İstanbulspor 30 54
6. Altınordu 30 52
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Tuzlaspor 31 47
9. Ümraniye 30 44
10. Bursaspor 30 43
11. Bandırmaspor 30 39
12. Boluspor 30 35
13. Adanaspor 30 34
14. Balıkesirspor 30 32
15. Menemenspor 30 31
16. Akhisar Bld.Spor 30 25
17. Ankaraspor 30 23
18. Eskişehirspor 30 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 32 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 32 50
8. Everton 31 49
9. Arsenal 31 45
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 32 41
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 31 33
17. Burnley 31 33
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 32 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 30 67
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 30 61
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 30 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 30 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23