Görevde Yükselmelerdeki Sınavsız Atamalara Acilen Müdahale Edilmeli

Sayıştay raporlarında da sık sık yer alan ve eleştirilen, bu alandaki suistimallerin önlenebilmesi için acilen düzenleme yapılması gerektiğinin belirtildiği belediyelerde görevde yükselmelerdeki sınavsız atamalara dair detaylar yer almaktadır.

KAMU (MEMURLAR) 07.03.2021, 11:15 07.03.2021, 20:28
Görevde Yükselmelerdeki Sınavsız Atamalara Acilen Müdahale Edilmeli

Sayıştay Başkanlığı, sınavsız görevde yükselme uygulamalarındaki suiistimallere raporlarında sıklıkla yer vermeye ve eleştirilerini art arda sıralamaya başlamıştır. Bu durum kamu kurumlarının görevde yükselme uygulamasında yaptığı suiistimalleri önleyecek yeni düzenleme yapılmasını zorunlu kılmaktadır.

Belediyelerdeki sınavsız yükselmeler kısmen düzeltilmişti

Kamu personel yönetiminin istisnalar dışında en kötü uygulandığı kurumlar, belediyeler ve bağlı kuruluşlarıdır dersek herhalde abartma olmaz. Sayıştay raporlarına bakıldığında bu durum zaten açıkça görülmektedir. Bu nedenle buralarda uygulanan mevzuat yakın zaman içinde değiştirilmişti. Diğer kamu kurumlarında yaşananların da belediyelerden kalır yanı yoktur.

Özellikle hem kamu kurumlarında hem de belediyelerde görevde yükselme sınavına girmeden istisnai yöntemlerden yararlanılarak müdür kadrolarına atanma yaygın olarak kullanılan bir yöntemdir. Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik ile belediyelerde bu durumun önüne kısmen de olsa engel olunmaya çalışılmıştır. Ancak, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'na görevde yükselmeye ilişkin yöneltilen sorulara bakıldığında sınavsız atamalar için kapı aralığı arandığı açıkça görülmektedir.

Daha önce Başkan Yardımcılığı yapan şef müdür olarak atanabilir mi?

Yönetmelik, 02.07.2020 tarihinde yürürlüğe girdikten sonra gelen soru belediyelerde sınavsız yükselmelerin nasıl devam ettiğini göstermektedir. Bir belediyenin yönelttiği bir soruda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na tabi belediye başkan yardımcısı kadrosunda yedi ay görev yaptıktan sonra şef kadrosuna atanan personelin boş bulunan müdür kadrolarına sınavsız atamanın yolunun araştırıldığı görülmektedir.

Soruya verilen cevapta; "..Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde; mevzuata uygun olarak belediye başkan yardımcısı kadrosuna atanan ve bu kadroda en az altı ay süreyle görev yapanların, Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 19 uncu maddesine göre yönetim hizmetleri grubunda bulunan "müdür ve şube müdürü" kadrolarına atanabilecekleri, dolayısıyla yedi ay süreyle belediye başkan yardımcısı kadrosunda görev yaptıktan sonra şef kadrosuna atanan personelin yönetmelikte müdür kadrosu için belirlenen alt görevlerde çalışma süresi şartı hariç olmak üzere, aranan diğer özel şartları taşıması kaydıyla belediyenizde boş bulunan müdür kadrolarından birine atanabileceği değerlendirilmektedir" ifadelerini görüyoruz.

Görüleceği üzere, hala sınavsız yükselmenin yönteminin olup olmadığı araştırılıyor. Dolayısıyla yapılan düzenleme sınavsız atamayı sadece geciktirmiştir.

Değişiklik öncesinde bazı müdürlükler asansör olarak kullanılmaktaydı

Sınavsız olarak belediyelerdeki müdür ve şube müdürü kadrosuna atanmada zabıta müdürü ve itfaiye müdürü kadroları asansör olarak sıklıkla kullanılmaktaydı. Bu nedenle sınavsız olarak müdür ve şube müdürü kadrolarına atanmayı zorlaştırmak için sınavsız atanılan zabıta müdürü ve itfaiye müdürü kadrolarında en az iki yıl çalışma şartı getirilmiştir. Daha önce bu kadrolarda bir ay gibi çok kısa süre görev yapanlar sınavsız olarak müdür ve şube müdürü kadrosuna atanabilmekteydi. Adeta zabıta müdürü ve itfaiye müdürü kadroları asansör vazifesi görmekteydi. Yeni düzenleme kısmen de olsa bunun önüne geçmiştir.

Belediyelerdeki idari görevlere sınavsız yükselmeler merkezi kurumlarda aynen devam etmektedir. Ancak, şuana kadar bu konuda ciddi bir tedbir alınamamış ve genel yönetmelikteki istisnai düzenlemeler aynen devam etmektedir.

Akraba atamaları Etik Kurul Kararlarına yansımıştı

Bazı görevlerde bulunanların daha dikkatli olması gerekmektedir. Su başında bulundum gerekçesiyle testi doldurmaya çalışan çok fazla kamu görevlisine rastlanabilir. Önemli olan su başında bulunanların şeffaf yöntemlerle kaplarını dolduramayacak hale getirilmesidir. Bunun yolu da sistem kurmaktan ve şeffaflıktan geçmektedir. Gök kubbenin altında gizli saklı bir şeyin kalmayacağı bilinmelidir. Sadece yanlış işlerin ne zaman ortaya çıkacağını kimse bilemez. Dolayısıyla kamu görevlisi, yaptığı işin ortaya çıkması halinde utanması gerekiyorsa o işi yapmaması gerektiğini bilmelidir.

Kamu Görevlileri Etik Kurulu 07/03/2018 tarihli kararında önemli bir konuya parmak basarak kamu görevlilerinin atamalarda nasıl hareket etmesi gerektiğinin altını çizmişti. Ümit ederiz ki bu kararlar birçoklarına özellikle de akrabalarını dama taşı gibi tek tek idari görevlere dizenlere ders olur. Bu kararda; ...Genel Müdürlüğü'nün terfilerde mevzuata uygun davranmadığı, görevde yükselme sınavı yapılarak şube müdürü kadrolarına asaleten atama yapmak yerine bu kadroların büyük kısmına liyakatsiz ve idarecilerin akrabası olan kişilerin vekaleten görevlendirildiği, 52 şube müdürü kadrosunun 45 tanesinin vekaleten ve tedviren yürütüldüğü, söz konusu Genel Müdürlüğün İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanı'nın kızının mevzuata aykırı şekilde şube müdürü olarak tedviren görevlendirildiği ifade edilmiştir.

Genel müdürlükten gelen bilgi ve belgelerde 52 şube müdürlüğünün 6'sının tedviren 39'unun vekaleten yürütüldüğü dolayısıyla söz konusu genel müdürlüğe vekaleten veya tedviren görevlendirme işleminin yaklaşık % 90'lık bir oran ile sürekli hale getirildiği tespit edilmiş olup, kariyer ve liyakat ilkeleri kamu personel rejimini düzenleyen 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'ndaki temel ilkelerindendir. Ayrıca 657 sayılı Kanun'un 86'ncı maddesinde yer alan vekaleten görevlendirmenin ancak belli koşullarda geçici ve istisnai hallerde başvurulabilecek bir yöntem olarak düzenlendiği, tedviren görevlendirmeye ise yasada yer verilmediği, dolayısı ile söz konusu genel müdürlüğün vekaleten ve tedviren atama yöntemini genel ve sürekli bir yöntem haline getirmesi 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 3. maddesinde belirlenmiş olan kariyer ve liyakat ilkeleri ile mezkur yönetmeliklere aykırılık teşkil ettiği anlaşıldığından genel müdür, kamu görevlileri; tüm eylem ve işlemlerinde yasallık, adalet, eşitlik ve dürüstlük ilkeleri doğrultusunda hareket ederler hükmüne aykırı bir işlemde bulunmuştur.

Görüleceği üzere, kapı aralık bırakılırsa birileri geçmeyi kendine hak görebilmektedir. Keşke utanma duygusu bu kadar yerlerde sürünmeseydi.

Belediyelerdeki sınavsız atamalar için getirilen altı ay sınırı çözüm mü?

Belediyelerdeki görevde yükselmeyi düzenleyen yönetmelik kapsamı dışındaki daha üst görevlerde bulunanların müdür ve şube müdürü olarak sınavsız atanabilmesi için de en az altı ay süreyle çalışmış olma şartı getirilmişti. Buna göre yönetmelik kapsamı dışındaki daha üst görevlerde en az altı ay bulunanların, alt görevlerde çalışma süresi şartı hariç olmak üzere, aranan diğer özel şartları taşımaları kaydıyla, yönetim hizmetleri grubu, araştırma, planlama ve savunma hizmetleri grubu ve hukuk hizmetleri grubunda gösterilen kadrolar ile unvan değişikliğine tabi kadrolara sınavsız, genel hükümlere göre atanabilmesi mümkün olabilecektir. Bu düzenleme öncesinde de üst düzey kadrolarda kısa sürede bulunmak müdür kadrolarına atanmak için yeterli olmaktaydı. Ancak, yapılan düzenleme sonrasında en az altı aylık çalışma zorunluluğu getirilerek sınavsız atanmanın devri azaltılmıştır. Özellikle belediye başkan yardımcılığı kadroları sınavsız olarak müdür kadrosuna atama için sıklıkla kullanılmaktaydı.

Elbette bu düzenlemeler sorunu kökten çözmemiştir. Ancak, sınavsız müdür atamaları oldukça zorlaştırılmış ve geciktirilmiştir. Muhtemeldir ki şimdi de belediyeler zabıta müdürü ve itfaiye müdürü kadrolarına asaleten atama yapıp vekaleten de belediyelerdeki müdür kadrolarına baktıracaklardır. Bundan sonra belediyelerdeki özel kalem müdürü kadrolarının da asansör kadro olarak sıklıkla kullanıldığını da göreceğiz. Zira bu kadrolarda belirli bir süre çalışma zorunluluğu da bulunmamaktadır. İyi de Sayıştay ve Etik Kurulu kararlarına yansıyan merkezi kurumlardaki sınavsız atamalar nasıl sonlandırılacak? Belediyeler yanlış yapar merkezi kurumlar yanlış yapmaz deme gibi bir durum da söz konusu değildir. Zira yaşananlar hiçte iç açıcı değil. Bu nedenle acilen görevde yükselmeyi düzenleyen genel yönetmelikte kapı aralıklarını tamamen kapatan, adalet ve eşitliği merkeze alan değişiklik yapılması gerekmektedir.

Ahmet Ünlü
Yenişafak

Yorumlar (1)
Esen 2 ay önce
Sadece belediyeler değil,görevde yükselme sınavına girmeden öğretmenler üniversiteye geçip sonrada mem. lerde mühendis oluyorlar.ayrica kişiye bile girmeden en güzide kurumlara sözleşmeli girip yurt dışında çalışıp binlerce dolar alıyor lar.obur taraftan çocuklarımızın çalışmaktan canları çıkıyor.
10
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 33 71
2. Fenerbahçe 34 69
3. Galatasaray 33 65
4. Trabzonspor 34 59
5. Alanyaspor 34 52
6. Gaziantep FK 33 51
7. Hatayspor 33 50
8. Sivasspor 33 50
9. Karagümrük 33 49
10. Göztepe 34 46
11. Antalyaspor 34 42
12. Konyaspor 33 41
13. Rizespor 33 39
14. Malatyaspor 33 37
15. Ankaragücü 33 37
16. Kasımpaşa 34 37
17. Kayserispor 33 34
18. Başakşehir 33 33
19. Erzurumspor 34 31
20. Gençlerbirliği 33 31
21. Denizlispor 33 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 30 58
4. İstanbulspor 31 57
5. Altay 30 54
6. Altınordu 31 53
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Tuzlaspor 31 47
9. Ümraniye 30 44
10. Bursaspor 30 43
11. Bandırmaspor 30 39
12. Boluspor 30 35
13. Balıkesirspor 31 35
14. Adanaspor 30 34
15. Menemenspor 31 31
16. Akhisar Bld.Spor 31 26
17. Ankaraspor 30 23
18. Eskişehirspor 31 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 32 66
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 32 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 32 50
8. Everton 31 49
9. Arsenal 32 46
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 32 41
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 31 33
17. Burnley 32 33
18. Fulham 33 27
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 32 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 31 70
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 31 64
5. Real Betis 31 48
6. Real Sociedad 31 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 31 38
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Osasuna 31 37
13. Cádiz 31 36
14. Valencia 31 35
15. Getafe 30 30
16. Deportivo Alaves 31 27
17. Huesca 31 27
18. Real Valladolid 30 27
19. Elche 31 26
20. Eibar 31 23