Bir konu ile ilgili bir proje ortaya konuluyorsa, tüm yönleriyle araştırmak gerekiyor. Bunun için projenin amacının ne olduğunu, neden yapıldığını etkilenenleri, etkileyenleri, mağdurları, rant elde edenleri, uzmanları velhasıl herkesle konuşmak gerekiyor. 

“Zorunlu Adalet” Kitabımı-projemi yazarken bunların hepsini yerine getirdim. Önce itiraz edilemeyecek nedenlerini ortaya koydum; şimdi sırayla açıklayalım. 

En birinci neden, miras paylaşımı sırasında kardeşler arasında sonu cinayetlere varan kavgalar yaşanmasıdır. Bin kişiyle yaptığım ankette halkımızın %42’si paylaşım sırasında kardeşleriyle, kırgınlık, küskünlük, sorun ve kavga yaşadıklarını söylemişlerdir. Bu yüzden her yıl yüzlerce kardeş kardeşini öldürmekte, yüzlerce kadın dul, yüzlerce çocuk yetim kalmaktadır. Konuyu mahkemeye taşıyor, ama…. 

İkinci neden, miras paylaşım davalarına bakan mahkemelerdeki iş yükü yoğunluğunun oldukça fazla olması nedeniyle de, bu davalar yıllar boyu sürmektedir. Araştırmam sırasında 60 yıldır süren miras davalarının olduğunu öğrendim. Terekeden rant edenlerin vekilleri davanın uzaması için çalışırken, mağdur tarafın vekilleri de bu durumun kısalmasına çalışmaktadır. Yani yırtılan Tüfekçi Bekir’in yakası oluyor. Bundan dolayı da hakkını hukuk yoluyla alamayanlar, çareyi kendi yöntemleriyle ve hatta en yakınını öldürerek çözmektedirler. 

Üçüncü neden, özellikle kırsal kesimde yaşayan kadınlarımız, geleneksel konular yüzünden hakkını isteyemiyor, erkek abisi ya da kardeşi ne uygun buluyorsa o na razı oluyor. Hatta bazıları hiçbir şey alamıyor. Ortada kalıncaya ikinci eşliğe razı oluyor. Maalesef kadın dernekleri bu konuda yeterli olmamaktadır. 

Dördüncü neden, miras paylaşımının yapılamaması yüzünden âtıl durumda kalan arazilerin durumudur. Maalesef milli servet bu yüzden beyhude heba olmaktadır. İşte bundan dolayı önerdiğim sistemde, bunlar Miras Banka aktarılacak, burada satılana kadar veya paylaşılana kadar değerlendirilecek ve geliri varislere dağıtılacaktır. 

Araştırmam sırasında gelişmiş ülkelerdeki miras dağıtım işinin nasıl yapıldığımı, neden sorunlar yaşanmadığını da inceledim .Almanya, İngiltere, İskandinav Ülkeleri, Avustralya, Japonya gibi ülkeler konuyla ilgili çeşitli adlar altında miras işini takip eden devlet daireleri ve sadece bu işlere bakan mahkemeleri olduklarını tespit ettim. 

Mirasın dede adına kayıtlı olması varis adedini arıtmakta, bundan dolayı da hepsini bir araya getirmek mümkün olmamaktadır. En uzun süren davalar da bunlardır. 

Bu durumdan sadece sıradan vatandaşlar değil, kitabımda da dile getirdim, işin içinde olan Adalet Bakanı, Tereke Hakimi, Tapu Kad. Genel Müdürü de etkilenmiş. 

Tabii, en önemlisi halkın bu konuda ne düşündüğüdür? Bunun için bin kişiyle anket yaptım. İki soru sordum;  

1-Miras paylaşımı sırasında kardeşlerinizle tartışma, kavga yaşadınız mı? EVET:%42 

2-Miras paylaşım işini devletin otomatik olarak yapmasını (zorunlu adalet) ister misin? EVET: %87 isterim. 

Sonuç olarak, miras paylaşım işinin çabuk olması için, kardeş kavgası olmaması için, bir başvuru beklemeksizin, devletin otomatik olarak yapması için, bu konuyla ilgili bir Miras Kurumu adıyla bir devlet dairesi kurulmalı ve burada bu işi yapacak uzmanlardan kurulu Miras Kurulu oluşturulmalıdır. 

Bu kurul; varisler kendi aralarında anlaşmışsa onu, anlaşmamışsa miras kurulunun vereceği kararın intikallerini yapacak, miras kurulunun kararı kabul edilmezse tüm miras Mirasbanka  aktarılacak, orada satıldıktan sonra varislere paylaştırılacaktır. 

Bu da alt yapısı Tapu-Kadastro da olduğu için orada yapılmalıdır. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı teşkilat yapısı değiştirilerek,Tapu-Kadastro ve Miras Kurumu Genel Müdürlüğü olarak yapılanmalı ve bu kuruma yasal olarak miras paylaşma görevi verilmelidir. Ayrıca paylaşım sırasında âtıl kalan terekenin paylaşım bitene kadar Mirasbank’a aktarılmalı ve işletilmelidir. 

Böylelikle miras paylaşımı bir günde yapılacak, kadınlar mağdur olmayacak, şeriatın kestiği parmak acımayacağı için herkes hakkına razı olacak, kavgalar ve cinayetler bitecektir. Devlet-vatandaş, yurt dışı miras işlemleri mahkemelerde devam edebilir. 

Hükümetimiz ve Meclisimiz, kardeş kavgasına sebep olan bu sorunu ortadan kaldırmak için, halkın tercih ve talebini yerine getirmelidir. 

Şemsettin CERAN 
Eğitimci/Araştırmacı/YAZAR 
“ZORUNLU ADALET” Kitabının Yazarı