2.Liderlik (Bölüm 2)

Kamuajans.com – Geleneksel yönetim anlayışının süreç içerisinde terk edilmesi, yerini yönetişim anlayışına bırakmasında yukarıda ifade ettiğim gibi iç ve dış faktörlerin etkisi kesinlikle yadsınamaz bir durum olmakla birlikte; örgütün katılımcılık anlayışı ile hareket etmesi, karar alma mekanizmalarında diğer paydaşların da yer alması ve yönetişimin ilkelerinin uygulamaya geçilmesinde liderin ve kurumların benimsediği liderlik anlayışının da önemli bir yeri vardır.

GÜNCEL 16.01.2021, 15:18
2.Liderlik  (Bölüm 2)






Lider in çeşitli tanımları olmakla birlikte Avcı ve Topaloğlu’nun (2009:3) ifadesiyle “örgüt çalışanlarının benimsediği fikirler, düşünceler ve ilkeler etrafında birleştiği ve bütünleştiği; bir amaca doğru insanları peşinden sürükleyen ya da başkalarını belirli amaçlar doğrultusunda davranışa sevk eden kişi” olarak, Koçel (2011:569) a göre “bir grup insanın kendi kişisel ve grup amaçlarını gerçekleştirmek üzere takip ettikleri, onun isteği, emir ve talimatları doğrultusunda davrandıkları kişi” olarak genel anlamda tanımlayabiliriz.

Yönetim alanında liderlik, örgütün amaçlarına ulaşması noktasında önemli bir yere sahiptir. Liderin kurum içerisinde insan kaynaklarını belli hedefler doğrultusunda yönlendirmesi, örgütün kaynaklarını verimlilik ilkesi çerçevesinde kullanması ve örgütü sistem kaynaklı düşünüp iç ve dış paydaşları karar mekanizmaları içerisine dahil etmesi liderin özellikleri ile ilgili bir durum olduğunu belirtebiliriz.

Liderler örgütün hedeflerine ulaşmasını sağlarken ortamın koşullarına göre hareket ederek değişik davranış tarzları belirlemektedir. Çeşitli liderlik tarzları olmakla birlikte Yeni kamu yönetimi anlayışına uyum noktasında liderlik tarzlarının kısıtlı olduğunu söyleyebiliriz. Geleneksel kamu yönetimi anlayışının merkezi, hiyerarşik, aşırı bürokratik ve kuralcı yapısından uzaklaşarak esnek, iletişimsel, heterarşik ve desantralize olan bir yönetim anlayışı içerisinde daha demokratik , katılıma değer veren yenilikçi liderlerin olması elzem olarak görülmektedir.

Nitekim Green-Hubbell’den aktaran Özer (2006) yeni liderlik anlayışını şu şekilde açıklamıştır: “Yeni liderlik anlayışı : Siyasal konsepte yönetim, çift taraflı liderliği gerektirmektedir. Bu ise; rejimin değerleri arasında diyalog ve işbirliği oluşturma becerisini ve bunların farklı gerilimlerini dengeleyebilmeyi, kamu çıkarı ile ilgili olarak karar veren halkın temsilcisi olabilmeyi, kurumsal performansı ve koruma duyarlılığını gerektiren imajı, kamu oyu fikirleri üzerindeki etkileri sınırlamayı, temel hakları korumayı, hukukun hakimiyetini sağlamayı ve vatandaşı demokratik yönetişim sürecinde eğitici, yetiştirici ve halktan yana yapmayı gerektirmektedir.”

Yönetişim süreci içerisinde katılımcığın ön planda olması kamu-özel ve Sivil Toplum Kuruluşlarının da yönetim sürecine dahil edilmesi liderlik tarzlarından Demokratik ve katılımcı liderliğin önemini daha önemli bir duruma getirmektedir.

2.1.Demokratik ve Katılımcı Liderlik

Demokratik-katılımcı liderlik tarzı hemen her konuda paydaşlarının fikirlerini alan ve karar mekanizmalarına onları dahil eden bir liderlik çeşitidir.

Sabuncuoğlu ve Tüz’e (2008:211) göre “Demokratik-katılımcı liderler, sahip oldukları yönetim yetkisini grup üyeleriyle paylaşma eğilimi göstermektedirler. Liderler, çalışanları yaptıkları işleri etkileyen durumlar hakkında bilgilendirmekte, fikirlerini söylemeleri ve öneri getirmeleri için onları cesaretlendirmektedirler. Plan ve programları belirlerken çalışanları ile işbölümü yapmakta, tüm grup üyelerinin fikirlerini dikkate almaya çalışmaktadırlar. Bu tarz liderler, astlarını etkilemek için kontrol etme taktikleri yerine uzmanlık ve ilgi gücünü kullanmayı tercih etmektedirler. Bu liderlik tarzının en belirgin özelliği, faaliyetlerin lidersiz bir şekilde gerçekleştirilebilmesidir. Ancak, karar alımlarında liderin varlığı kaçınılmazdır.”

İletişim kanallarını açık bulunduran bu liderlik tarzı genel olarak örgüt içerisindeki yetkilerini paylaşma eğilimindedir. İzgören’in (2005) de belirttiği gibi “ işletme amaçlarının, plan ve politikaların belirlenmesinde, işbölümün yapılmasında ve uygulanmasında demokratik liderler; iş görenlerden aldığı fikir ve öneriler doğrultusunda liderlik davranışı gösterirler. Bu ise, liderin yetkilerini iş görenler ile paylaşması demektir. Demokratik liderler, iş görenlerle sürekli iletişim kurabilen, etkin işgücü desteği sağlayan, iş görenlere sürekli motivasyon sağlayan, iş görenlerin yeteneklerini açığa çıkaran, etkin takımlar oluşturabilen ve adil ödüllendirme sistemi oluşturabilen liderler” olarak ifade edilmektedir.

Demokratik katılımcı liderlerin yukarıda belirttiğimiz iş görenlerin fikirlerine değer verilmesi, moral ve motivasyon düzeylerini artırması, örgütün amaç, karar ve denetleme aşamalarında katılımcığı ilke edinerek daha isabetli kararlar alınması gibi yararları yanında; Eren’in (2001:455) ifadesiyle “Zaman kayıplarına neden olması, önemli önemsiz tüm karar sisteminin yavaş işlemesi, izleyici grubu büyük olduğunda hem masrafların artması hem de birtakım yeniliklerin oluşması nedeniyle kararların etkinliğini kaybetmesi hatta bazen grubun karar alamaz duruma gelmesi, herkesin fikir vermeye zorlanması, uzmanı olmadığı konularda, kendisinden fikir sorulmasının, hem izleyicileri zor durumda bırakması ve hem de yanlış bazı fikirlerin ortaya atılıp savunulması” gibi dezavantajlarının da olduğunu söyleyebiliriz.

Bir sonraki yazımda liderlik ile yönetişim arasındaki ilişkiyi sizlere aktarmaya çalışacağım.

Ziya GÜNAY

Yorumlar (0)
8
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 25 54
2. Beşiktaş 24 51
3. Fenerbahçe 25 51
4. Trabzonspor 25 48
5. Alanyaspor 25 42
6. Hatayspor 25 42
7. Gaziantep FK 25 39
8. Karagümrük 25 37
9. Antalyaspor 25 33
10. Göztepe 25 32
11. Sivasspor 24 31
12. Konyaspor 24 30
13. Malatyaspor 25 30
14. Kasımpaşa 25 29
15. Rizespor 25 27
16. Kayserispor 25 25
17. Erzurumspor 25 25
18. Başakşehir 25 24
19. Denizlispor 25 21
20. Ankaragücü 24 20
21. Gençlerbirliği 24 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 23 53
2. Samsunspor 23 49
3. İstanbulspor 23 43
4. Altınordu 23 41
5. Adana Demirspor 23 39
6. Ankara Keçiörengücü 23 38
7. Altay 23 38
8. Tuzlaspor 22 37
9. Bandırmaspor 23 31
10. Bursaspor 22 31
11. Ümraniye 23 31
12. Adanaspor 23 26
13. Balıkesirspor 22 23
14. Menemen Belediyespor 22 23
15. Boluspor 22 22
16. Akhisar Bld.Spor 23 19
17. Ankaraspor 22 13
18. Eskişehirspor 23 7
Takımlar O P
1. Man City 25 59
2. M. United 25 49
3. Leicester City 25 49
4. West Ham 25 45
5. Chelsea 25 43
6. Liverpool 25 40
7. Everton 24 40
8. Aston Villa 23 36
9. Tottenham 24 36
10. Leeds United 25 35
11. Arsenal 25 34
12. Wolverhampton 25 33
13. Crystal Palace 25 32
14. Southampton 25 30
15. Burnley 25 28
16. Brighton 25 26
17. Newcastle 25 25
18. Fulham 25 22
19. West Bromwich 25 14
20. Sheffield United 25 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 23 55
2. Real Madrid 24 52
3. Barcelona 24 50
4. Sevilla 23 48
5. Real Sociedad 24 41
6. Villarreal 24 37
7. Real Betis 24 36
8. Levante 24 31
9. Granada 24 30
10. Athletic Bilbao 23 29
11. Celta de Vigo 24 29
12. Valencia 24 27
13. Osasuna 24 25
14. Cádiz 24 25
15. Getafe 24 24
16. Deportivo Alaves 24 22
17. Eibar 24 21
18. Real Valladolid 24 21
19. Elche 23 21
20. Huesca 24 19