İşçi - İşverene Koronavirüs Rehberi

ürkiye'de koronavirüs salgınıyla çalışma modelleri değişirken, birçok işletmenin 'geçici süreyle' kapanması çalışanları tedirgin etti. İşte, olağanüstü durumlarda işçi-işveren ilişkisine ilişkin akla gelen sorular ve cevapları.

EKONOMİ 24.03.2020, 09:20 24.03.2020, 09:19
İşçi - İşverene Koronavirüs Rehberi
Koronavirüs salgını milyonlarca kişinin sağlığının yanında çalışanların iş güvencesini de etkilemeye başladı. Salgının Türkiye'ye gelmesiyle yüz binlerce işletme 'halk sağlığını koruma adına' geçici süreyle kapatılırken, binlercesi de ya evden çalışma modeline geçti ya da işletmelerini bir süreliğine kapatmayı tercih etti. Bankalar istihdamını azaltmayan işletmelere ilave kredi ve limit imkanı tanırken, işveren örgütlerinden 'istihdamı koru, ihtiyacın varsa kısa çalışma ödeneği kullan' çağrısı yapılıyor. Salgın nedeniyle çalışma modellerinin değişmesi, işçi-işveren ilişkisinde çok sayıda soruyu akla getiriyor. Özellikle iş yerlerinin kapatılması sonrası onbinlerce kişi işsiz kalma kaygısı yaşıyor. Avukat Onur Küçük, işçi-işveren ilişkisinde en çok sorulan 15 soruyu yanıtladı.

¥ Kamu otoritesinin iş yerini kapatması halinde işçinin sözleşmesi feshedilebilir mi?

4857 sayılı İş Kanunu, işçinin çalıştığı iş yerinde bir haftadan fazla süre ile işin durmasını gerektirecek zorlayıcı sebeplerin ortaya çıkması halinde işçiye bekleme süresinin bir haftası için her güne yarım ücret ödemek kaydı ile işverene haklı nedenle fesih hakkı veriyor. İşçi kıdem tazminatına hak kazanır.

¥ İş yerinin geçici kapatılması halinde işçi iş sözleşmesini feshedebilir mi?

İş Kanunu, iş yerinde bir haftadan fazla süre ile işin durması halinde işçi için de fesih hakkı tanıyor. Fesih hakkı işçi tarafından kullanılsa da işverenin bir haftalık süreye ilişkin yarım ücret ödeme yükümlülüğü var. İşçi kıdem tazminatına hak kazanır.

¥ Karantina ilan edilirse işçilerin iş sözleşmeleri feshedilebilir mi?

Karantina süresi bir haftadan uzun olursa işçilerin sözleşme feshi mümkün olur. İşveren yarım ücret ödeme yükümlü. İşçi kıdem tazminatına hak kazanır.

¥ İşverenin tedbir amaçlı iş yerini kapatması halinde işçiye ücret ödeme yükümlülüğü ortadan kalkar mı?

İşçi işin görülmesi için hazır olduğu halde işveren tarafından iş durdurulmuş olacağından, işverenin ücret ödeme yükümlülüğü devam eder. Ücretten kesinti yapılamaz.

¥ Karantina ilan edildiği halde işveren ücret ödemek zorunda mıdır?

Karantinanın bir haftadan uzun sürmesi halinde, bir hafta boyunca yarım ücret ödeme yükümlülüğü tamamlandıktan sonra işverenin ücret ödeme yükümlülüğü, zorlayıcı hal sona erene dek ortadan kalkar.

¥ İşçi evden çalışmaya zorlanabilir mi?

İşveren işçiyi evden çalışmaya zorlayamaz. İşçi salgın nedeniyle işe gitmekten kaçınamaz.

¥ Evden çalışma halinde işverenin İSG yükümlülükleri sona erer mi?

İşveren, uzaktan çalışma ilişkisiyle iş verdiği çalışanını iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri konusunda bilgilendirmek, sağlık gözetimini sağlamakla yükümlüdür.

¥ Evden çalışma halinde ücret kesintisi yapılabilir mi?

İşveren evden çalışan işçinin ücretini tam olarak ödemekle yükümlüdür.

¥ Evden çalışan işçinin yemek ücreti ve yol ücreti kesilebilir mi?

Yemek ücreti ve ulaşım yardımı iş sözleşmesinde ücretin parçası olarak kararlaştırılmışsa evden çalışma halinde dahi kesilmemesi gerekir.

¥ İşçi salgın hastalığa yakalandığı halde işe gelmeye devam edebilir mi?

İşçinin yükümlülüğü işe gelmemektir. İşe gelmeye devam etmesi halinde iş akdi işverence haklı nedenle feshedilebilir.

¥ İşçi ücretsiz izne çıkarılabilir mi?

İşçinin ücretsiz izne çıkartılması ancak işçinin kabulü halinde mümkündür.

¥ İşveren işçiyi yıllık izne çıkarabilir mi?

İşveren işçiyi yıllık izin haklarını kullandırmak üzere istediği zaman yıllık izne çıkarabilir.

¥ İşveren toplu yıllık izin verebilir mi?

İşveren nisan başı ile ekim sonu arasındaki süre içinde, işçilerin tümünü veya bir kısmını kapsayan toplu izin uygulayabilir.

¥ İşçilerin çalışma süresi azaltılabilir mi?

Kısa Çalışma Yönetmeliği'nin zorlayıcı sebep tanımında salgın hastalığa açıkça yer verilmiştir. Kısa çalışma süresi kural olarak üç ay olup, Cumhurbaşkanı tarafından altı aya uzatılabilmektedir. Kısa çalışma halinde işçiler çalışılmayan dönem için İş-Kur'dan kısa çalışma ödeneği alır.

¥ Telafi çalışması nedir?

Telafi çalışması, işçinin zorunlu nedenlerle çalışmadığı sürelerin telafi edilmesi amacıyla yaptırılan çalışmadır. Telafi çalışması halinde işçi çalışmadığı veya daha az çalıştığı süre boyunca ücretini tam olarak almaktadır.

TOBB BAŞKANI'NDAN İŞLETMELERE ÇAĞRI

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu, Kısa Çalışma Ödeneğine ilişkin Twitter'dan paylaşımda bulundu. Koronavirüs salgınından olumsuz etkilenen işletmelere çağrıda bulunan Hisarcıklıoğlu,"Çalışanını koru, istihdamını düşürme, ihtiyacın olan kaynak Kısa Çalışma Ödeneğinde. Başvurular bugün (dün) başladı. http://iskur.gov.tr adresinde detaylı bilgiler yer alıyor" ifadesini kullandı.

ASKON BAŞKANI: TÜM PAYDAŞLARI 'MİLLİ EKONOMİ SEFERBERLİĞİ'NE DAVET EDİYORUZ

Anadolu Aslanları İşadamları Derneği (ASKON) Genel Başkanı Orhan Aydın, Covid-19 salgınının Türkiye ekonomisine olası hasarlarını en aza indirebilmek için ekonominin tüm paydaşlarını 'Milli Ekonomi Seferberliği'ne davet ettiklerini açıkladı. "Özel bankalar, elektrik, doğalgaz firmaları, belediyeler, işverenler, vatandaşlarımız taşın altına elini koysun" diyen Aydın, şu değerlendirmeyi yaptı: "Hamdolsun hükümetimiz kamu anlamında elinden geleni ardına koymuyor. Elbette ki bu gayretlere özel sektör olarak kayıtsız kalmamız söz konusu olamaz. Bu bağlamda, özel bankalar kredi konusunda öteleme, faizler de düşüş, kredi derecelendirmelerinde kolaylıklar sağlamalı, taksitlendirmeyi arttırmalıdır. Elektrik ve gaz dağıtım şirketleri fiyatlarında indirim, öteleme ve eski borçları taksitlendirmeye gitmelidir. Belediyelerimiz su tahsilatlarında da aynı yönteme başvurmalıdır. İşverenlerimiz de bu süreçte devletimizin sağladığı imkanları kullanmalı, işçisinden yana gün bugün diyerek tüm şartlarını zorlamalıdır. Bu süreçte çalışanları kollamalıdır. Kesinlikle işten çıkarmalar yapılmamalıdır."

KISA ÇALIŞMA ÖDENEĞİ BAŞVURULARI BAŞLADI

Koronavirüs salgını sebebiyle alınan tedbirler doğrultusunda, salgından olumsuz yönde etkilenen işletmeler için devreye alınan Kısa Çalışma Ödeneği başvuru süreci dün itibarıyla başladı. İŞKUR aracılığıyla elektronik ortamda gerçekleştirilecek başvurular için, haftalık çalışma süresinin geçici olarak en az üçte bir oranında azaltılmış olması ya da iş yerindeki faaliyetlerin tamamen veya kısmen en az dört haftalık süre boyunca durdurulmuş olması gerekiyor. Günlük kısa çalışma ödeneği; sigortalının son 12 aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının yüzde 60'ı kadar olacak. Bu şekilde hesaplanan kısa çalışma ödeneği miktarı, aylık asgari ücretin brüt tutarının da yüzde 150'sini geçemeyecek. Buna göre bir günlük kısa çalışma ödeneği en az 58,86 TL olurken aylık ödeme tutarı ise en fazla 4,414 TL olacak. İşçinin ödeme alabilmesi için kısa çalışmanın başladığı tarihten önceki son 120 gün hizmet akdine tabi olup, son üç yıl içinde en az 600 gün prim ödemiş olması şartı bulunuyor.

Türkiye 
Yorumlar (0)
12
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 34 72
2. Fenerbahçe 34 69
3. Galatasaray 34 66
4. Trabzonspor 35 60
5. Alanyaspor 35 55
6. Hatayspor 34 53
7. Gaziantep FK 34 51
8. Sivasspor 34 51
9. Karagümrük 34 50
10. Göztepe 35 47
11. Rizespor 34 42
12. Antalyaspor 35 42
13. Konyaspor 34 41
14. Ankaragücü 34 38
15. Malatyaspor 34 37
16. Kasımpaşa 35 37
17. Başakşehir 34 36
18. Kayserispor 34 35
19. Erzurumspor 35 34
20. Gençlerbirliği 34 32
21. Denizlispor 34 27
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 31 61
4. Altay 31 57
5. İstanbulspor 31 57
6. Altınordu 31 53
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Ümraniye 31 47
9. Tuzlaspor 31 47
10. Bursaspor 31 43
11. Bandırmaspor 31 39
12. Boluspor 31 38
13. Balıkesirspor 31 35
14. Adanaspor 31 34
15. Menemenspor 31 31
16. Akhisar Bld.Spor 31 26
17. Ankaraspor 31 23
18. Eskişehirspor 31 8
Takımlar O P
1. Man City 33 77
2. M. United 32 66
3. Leicester City 32 59
4. Chelsea 32 55
5. West Ham 32 55
6. Tottenham 33 53
7. Liverpool 32 53
8. Everton 31 49
9. Arsenal 32 46
10. Leeds United 32 46
11. Aston Villa 31 44
12. Wolverhampton 32 41
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 32 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 32 34
17. Burnley 32 33
18. Fulham 33 27
19. West Bromwich 32 24
20. Sheffield United 32 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 32 73
2. Real Madrid 32 70
3. Barcelona 31 68
4. Sevilla 32 67
5. Real Sociedad 32 50
6. Real Betis 32 49
7. Villarreal 32 49
8. Granada 31 42
9. Osasuna 32 40
10. Athletic Bilbao 31 38
11. Levante 32 38
12. Celta de Vigo 32 38
13. Cádiz 32 36
14. Valencia 32 35
15. Getafe 32 31
16. Deportivo Alaves 32 30
17. Real Valladolid 31 28
18. Huesca 32 27
19. Elche 32 27
20. Eibar 32 23