Dizel Araç Sahiplerine Kötü Haber: Büyük Motorin Zamları Kapıda

Orta Doğu’daki sıcak çatışmalar ve Hürmüz Boğazı’na ilişkin lojistik endişeler, küresel brent petrol fiyatlarını yeniden 100 dolar kritik eşiğine taşıdı. Ham petroldeki her 1 dolarlık artışın Türkiye ekonomisine maliyeti yaklaşık 400 milyon doları (19 milyar TL) bulurken, hükümetin zam dalgasını göğüslemek için uyguladığı eşel mobil sisteminde motorin için yolun sonuna gelindi.

Motorinde Dengeleme Kalkanı Düştü

Sistem kapsamında motorinde zamları kompanse etmek için ayrılan litre başına 13,90 TL’lik ÖTV payının tamamı tüketildi. Vergi oranının sıfırlanmasıyla birlikte, devletin motorin fiyatlarında feragat edebileceği herhangi bir vergi marjı kalmadı.

Bundan sonra uluslararası petrol piyasalarında veya döviz kurunda yaşanacak en ufak bir yükseliş, herhangi bir vergi süzgecine takılmadan doğrudan tabela fiyatlarına zam olarak yansıyacak.

Benzin tarafında ise süreç henüz sınır noktasına ulaşmış değil. Benzinde tanımlı olan 14,82 TL'lik ÖTV limitinin 10,59 TL'lik kısmı kullanılırken, olası zamları emebilecek 4,23 TL’lik bir marj bulunuyor.

Sürücülerin Bütçesine Eşel Mobil Dokunuşu

Sistemin bugüne kadar sağladığı katkı, araç sahiplerinin depo dolumlarında net bir şekilde hissedildi:

• Motorinde: Litre başına sağlanan 13,90 TL'lik feragatle, 50 litrelik bir depoda sürücünün cebinde 695 TL kaldı.

• Benzinde: Litre başına 10,59 TL'lik destekle, 50 litrelik bir depoda 529 TL tasarruf elde edildi.

Eşel mobil koruması devreye girmemiş olsaydı, bugün pompalarda motorinin litresi 100 TL, benzinin litresi ise 80 TL sınırına dayanmış olacaktı.

Kamunun Vergi Feragati 600 Milyar TL'yi Bulabilir

Hazine ve Maliye Bakanlığı verilerine göre, Mart 2025’ten bu yana uygulanan eşel mobil mekanizmasında devletin vazgeçtiği ÖTV tutarı 250 milyar TL’ye ulaştı. Küresel enerji piyasalarındaki dalgalanmanın devam etmesi halinde, yıl sonuna kadar kamunun üstleneceği toplam vergi feragatinin 600 milyar TL seviyesini göreceği tahmin ediliyor.

Eşel Mobil Mantığı Nasıl İlerliyor?

Eşel mobil sistemi; döviz kuru ve küresel petrol fiyatlarındaki ani sıçramaların iç piyasadaki enflasyonu tetiklemesini önlemek için uygulanan bir vergi dengeleme modelidir. Ürüne gelmesi gereken zam tutarı kadar miktar devlete ödenen ÖTV'den düşülür, böylece tüketici fiyatlarının sabit kalması hedeflenir. Ancak motorinde ÖTV sıfırlandığı için bu koruma kalkanı motorin özelinde tamamen devre dışı kalmış oldu.