Dijital Paradoks: Dünyada ve Türkiye’de Online Eğitim

Kovid-19 salgını sürecinde Dünyada ve Türkiye’de online eğitim ya da uzaktan eğitim diye tabir edilen eğitim modeli, öne çıktı. Bu eğitim modeli, kovid-19 salgını öncesinde de vardı. Fakat, salgın sürecinde zorunlu olarak hayatımıza girdi. Öğrencisi olan hemen her ev bu yeni sistemle tanıştı. Salgının ilk günlerinde whatsapp üzerinden ödev verme şeklinde başlayan uzaktan eğitim; takip eden süreçte okullarda Zoom uygulaması, adından da Millî Eğitim Bakanlığı Eğitim Bilişim Ağı (EBA) ile devam etti. Süreç ilerledikçe, Google Meet, Microsoft Teams, Cisco Webex vb. uygulamalar da online eğitimdeki yerini aldı.

EĞİTİM PERSONELİ 18.08.2020, 11:56 18.08.2020, 11:59
Dijital Paradoks: Dünyada ve Türkiye’de Online Eğitim
Dünyanın birçok ülkesinde salgının yayılmaması için okullar kapanırken, kimi ülkelerde televizyon, hatta radyo ve sosyal medya platformları üzerinden, intagramdan, webinar vb. yöntemlerle durum idare edilmeye çalışıldı. Türkiye; bir yandan internet tabanlı EBA programını devreye alırken; diğer yandan EBA televizyon kanalları üzerinden dijital cihazları ya da interneti olmayan ailelerin çocuklarına ulaşmaya çalıştı. Sosyo-ekonomik durumu iyi olan aileler; çocuklarına çalışma masası/odası, geniş bant internet ağına sahip akıllı aygıtlar (bilgisayar, tablet, smart tv, akıllı telefon vb.) temin edebildiler. Sosyo-ekonomik durumu iyi olmayan aileler ise; çocuklarına bu imkânı sunamadılar. Ayrıca, bu imkânı sunabilmek de yetmiyor, bunun yanında; ebeveynlerin, online eğitimin gerektirdiği asgari teknik bilgiye, uygulamaları kullanım becerisine de sahip olması gerekiyor. Dünyanın yarısından çoğunda, çocuklar dijital cihazlara ve internet ağına ulaşamamaktalar. Ulaşabilseler bile; internet altyapısı, ailenin dijital okur-yazarlık bilgisi ve desteği de gerekmektedir. Dijital cihaz ve internete sahip ailelerin bir kısmında da bunlar ailenin diğer fertleriyle paylaşılmaktadır. Burada, ailelerin eğitim düzeyleri arasındaki farklılıklar da online eğitime erişimde başka bir eşitsizlik kaynağı olmaktadır. Online eğitim sürecinde çocukların öz disiplinini korumalarında, ailenin eğitim düzeyi ve desteği önem kazanmaktadır. Ailelerinden, yeterli miktarda; teknik, moral, motivasyon, öğrenme alanı desteği alamayan öğrencinin okulla bağı giderek zayıflamaktadır.


Dijital cihazlara ve internete erişimin pahalı olması durumu, sadece online eğitim için değil basılı eğitim materyallerine erişim için de önemli bir sorun teşkil etmektedir. Oysaki; online eğitimin ulaştırılamadığı kesimlere, basılı materyallerle de destek verilmesi gerekliliği ortadadır. Salgın sürecinde bireyler arasındaki sosyal mesafe korunmaya çalışılırken, tüm dünyada farklı sosyo-ekonomik tabakalar arasında eğitime erişim mesafesi de maalesef artmaktadır. Bu durum, eğitime erişim konusunda sosyo-ekonomik toplum katmanları arasında zaten var olan mesafeyi daha da açmaktadır. 


Türkiye’de, Millî Eğitim Bakanlığının (Eğitim Bilişim Ağı Programı) EBA altyapısı ve EBA TV kanalları en azından okullar ya da bölgeler arasında farklılıkların oluşmasını önlemiştir. Hizmete erişimde farklılıklar olsa da herkese aynı içerik hizmeti sunulabilmiştir. Hizmet sunumunun merkezi olması, en azından hizmetin sunumunda farklılıklar oluşmasına izin vermemiştir. Türkiye’de ders kitapları, zaten öğrencilere ücretsiz olarak dağıtılmaktaydı. Yaz döneminde, Millî Eğitim Bakanlığı ilkokul öğrencileri için hazırladığı "Arkadaş" adlı tatil kitabını, yaklaşık 22 bin 700 okulda yer alan 5 milyon 230 bin öğrenciye ulaştırmaya çalışarak, basılı materyal desteğini de devreye aldı. Ardından, Milli Eğitim Bakanı Prof. Dr. Ziya Selçuk, ilkokul 1, 2, 3 ve 4'üncü sınıf düzeyindeki öğrencilere yönelik "Öğrenmeye Hazırım" ve 1'inci sınıf öğrencileri için "Tohum" isimli yeni kitap setleri hazırladıklarını bildirdi. Prof. Dr. Ziya Selçuk, yaptığı açıklamada: “Bu setin 4 kitabı var. Her birinde de Türkçe, matematik, sosyal bilgiler, fen bilgisi ve hayat bilgisi içerikleri söz konusu. Çok eğlenceli ve dinamik bir yapıda. Normal ders kitabının biraz dışında, çocukların ilgisini çekecek birtakım içerikler, bilmeceler, oyunlar, gerçek yaşamdan kesitler var. Bunların hepsi temel kazanımlarla da bağlantılı. Çocuklar 'öğrenmeye hazırım' derken gelecek seneye hazırlar mı? Bu da bizim problemimiz.” dedi.
 
Doç. Dr. Zafer Çelik’in hazırladığı, Eğitim-Bir-Sen Stratejik Araştırmalar Merkezince yayımlanan Odak Analiz 5 (Ağustos 2020) ‘’Kovid-19 Salgının Gölgesinde Eğitim, Riskler ve Öneriler’’ raporunda, UNESCO verilerine göre: “Sosyo-ekonomik olarak dezavantajlı öğrenciler ve mülteciler ile özellikle kız öğrenciler salgın sürecindeki okul kapatma uygulamasından diğer öğrencilere göre daha olumsuz etkilenmektedir.” denilmektedir. Söz konusu raporda, dünya genelinde: ‘’Salgının etkisinin devam ettiği, bazı bölgelerde yayılımının artarak devam ettiği, bazı bölgelerde ikinci dalga ya da tekrar salgının hızlandığı bir süreçte okulların açılması ile ilgili kararı vermek oldukça güçtür.’’ denilerek, okulların açılması konusundaki zorluklar ortaya konulmuştur.


“Eğitimde Dijital Dönüşüm ve Türkiye Gerçeği” makalemizde belirttiğimiz: “Burada okul, veli, öğretmen, öğrenci arasında sağlıklı iletişim ve takiple, ders planının sağlıklı uygulanabilmesi öne çıkıyor. Derslerin takibi noktasında öğrencinin öz disiplinle kendi kendine öğrenme becerisi kazanabilmesi, özellikle evde yapılabilecek etkinlik, egzersiz, araştırmalar, kitap okuma konularında velinin aktif desteği önem kazanıyor.’’ uyarımıza, raporda: “Uzaktan ya da uzaktan/yüz yüze karma eğitim imkânları dikkate alınarak ailelere yönelik uzaktan/online eğitim konusunda çocuklarını nasıl destekleyecekleri ve motive edecekleri konusunda destek verilmelidir.” önerisi getirilmiş. Bu öneri, ciddiye alınmalıdır.


Raporda, dikkatimizi çeken bir başka nokta da: Dezavantajlı ve engelli öğrenciler gibi hassas grupların salgın dönemi kısıtlamalarından daha fazla etkilenmesi ve imkânlarının kısıtlı olması nedeniyle derslere daha az devam etmiş olması sonucu öğrenme kaybının daha yüksek olmasının okul terkine yol açacağı, uyarısıdır. 


Bir yandan yüz yüze yapılamayan eğitimin, uzaktan eğitimle teknolojileriyle yapılabiliyor olmasının avantajı; diğer yandan sosyo-ekonomik durumu iyi olan toplum katmanlarının bu imkânlardan en iyi şekilde yararlanabilirken dezavantajlı kesimlerin erişimde güçlük çekmesinin yarattığı paradoks, ‘dijital paradoks’ olarak tanımlanmış.
Bir dijital paradoksumuz eksikti. Şimdi o da var... 

Celal DEMİRCİ
https://www.twitter.com/celaldemirci
https://www.facebook.com/celaldemirci44 
Yorumlar (0)
10
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 33 71
2. Fenerbahçe 34 69
3. Galatasaray 33 65
4. Trabzonspor 34 59
5. Alanyaspor 34 52
6. Gaziantep FK 33 51
7. Hatayspor 33 50
8. Sivasspor 33 50
9. Karagümrük 33 49
10. Göztepe 34 46
11. Antalyaspor 34 42
12. Konyaspor 33 41
13. Rizespor 33 39
14. Malatyaspor 33 37
15. Ankaragücü 33 37
16. Kasımpaşa 34 37
17. Kayserispor 33 34
18. Başakşehir 33 33
19. Erzurumspor 34 31
20. Gençlerbirliği 33 31
21. Denizlispor 33 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 30 58
4. İstanbulspor 31 57
5. Altay 30 54
6. Altınordu 31 53
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Tuzlaspor 31 47
9. Ümraniye 30 44
10. Bursaspor 30 43
11. Bandırmaspor 30 39
12. Boluspor 30 35
13. Balıkesirspor 31 35
14. Adanaspor 30 34
15. Menemenspor 31 31
16. Akhisar Bld.Spor 31 26
17. Ankaraspor 30 23
18. Eskişehirspor 31 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 32 66
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 32 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 32 50
8. Everton 31 49
9. Arsenal 32 46
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 32 41
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 31 33
17. Burnley 32 33
18. Fulham 33 27
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 32 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 31 70
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 31 64
5. Real Betis 31 48
6. Real Sociedad 31 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 31 38
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Osasuna 31 37
13. Cádiz 31 36
14. Valencia 31 35
15. Getafe 30 30
16. Deportivo Alaves 31 27
17. Huesca 31 27
18. Real Valladolid 30 27
19. Elche 31 26
20. Eibar 31 23