5 Haziran 2022 Pazar günü Liselere Geçiş Sınavı (LGS) ülkemizde gerçekleştirildi. Hem öğrencilerimiz hem öğretmenlerimiz hem velilerimiz hem de yöneticilerimiz için zorlu geçen bir yılın sonunda yapılan bu sınavın sonuçlarının öncelikle tüm öğrencilerimiz için hayırlı olmasını diliyorum. 

Bu yıl sınavda çıkan soruları incelediğimizde MEB tarafından yayımlanan konu dağılımlarına ve kazanımlarına uygun hazırlanan sorular karşımıza çıkmaktadır. Geçtiğimiz yılların aksine matematik dersi sorularının aşırı zor olmadığı, bu derse ait sorularda eleyici soruların sayısının geçmiş yıllara oranla daha az olduğu ders öğretmenleri tarafından da söylenmekte. İngilizce, din kültürü, inkılap tarihi derslerine ait soruların da beklendiği düzeyde olduğunu ifade edebiliriz. Sınavın belirleyici derslerinin ise Türkçe ve fen bilimleri olacağı herkes tarafından ifade edilmekte. Sınavda özellikle Türkçe sorularında doğrudan bilgiyi ölçen üç dört sorunun kısa ve daha kolay olduğu ancak bu derse ait geriye kalan soruların okuduğunu anlama becerisini ve analitik düşünme gibi üst düzey becerileri ölçmeye yönelik eleyici sorulardan oluştuğunu ifade etmemiz gerekiyor. Aslında Türkçe dersinin de dışında LGS sorularının tümünde başarının anahtarı iyi bir okur olmaktan geçiyor. Okuma kısmına yazımızın devamında yeniden değineceğim deyip şimdilik bir virgül koyalım.

Bu yazımızın başlığında geçen “Bir LGS’nin Ardından” kısmını buraya kadar kısaca izah etmiş olduk. Şimdi yazımızın asıl bölümüne gelelim. Biten bir LGS aslında yeni bir LGS’nin de başlangıcı demektir. Geçtiğimiz yıl 7. sınıf olan öğrencilerimiz artık 8. sınıf öğrencisi oldular ve LGS yolculuğu artık onlar için başlamış oldu. Bu yıl 8. sınıfa geçen tüm öğrencilerimize de şimdiden başarılar diliyorum. Çok sayıda mesaj aldığım için bu yazıyı kaleme alma ihtiyacı hissettim. Her öğrenci kardeşim “Yaz tatilinde ne yapmalıyım Hocam, sizce nasıl bir yaz geçirmeliyim?” sorularıyla beni ablukaya almış durumdalar.

Öncelikle şu iki hususu belirtmeliyim: Birincisi lütfen “yaz tatilinizi” tamamen tatilden çıkarmayın. Doyasıya, yaz tatilinizin tadını çıkarın. Uzun ve yorucu bir yıl sizi bekliyor olacak. Seneye bedenen ve zihnen dinlenmiş başlamak çok ama çok önemli. İkincisi de şunu unutmayın ki her birey kendi başına ayrı bir bireydir. Ne demek bu? Yani herkesin yolu, yöntemi, tarzı birbirinden farklıdır. Sonuçta hedeflenen herkes için aynıdır. “Başarılı olmak.” Ancak bu hedefe ulaşmanın yolu, yöntemi herkes için birbirinden farklı olabilir. Ben bu yazımda herkes için ortak olması gereken temel noktalara ve branşım gereği Türkçe dersine daha fazla değineceğim.

Ben kendi öğrencilerime her zaman dönemin başında ilk derste hayallerinin olup olmadığını sorar, hayaller kurmadan derse başlayamayacağımızı söyler ve şu sözü söyleyerek derse başlarım. “Hayaller, gerçeklerin yol haritasıdır.” Bu yüzden bu yaz tatilinde ilk olarak yapmanızı istediğim şey: hayal etmeniz, hayal kurmanız. Hayallerinize öncelikle kendiniz inanmalısınız. Kendinize mantıklı, ulaşılabilir ve gerçekçi hedefler belirleyin. Bu hedeflerinizi lütfen bir kâğıda yazın ve odanızın bir köşesine asın. Her sabah kalktığınızda ve gece yatmadan önce bu hedeflerinizi okuyun. Hayallerimiz tamamsa ve hayallerimizi başaracağımıza inanıyorsak yazımıza devam edelim. Hayal kurduktan sonra şunu hemen eklemek gerekir. Hayallerimiz gerçekçi olmalı dedik yani aç tavuk kendini buğday ambarında sanır hesabı değil. Hayallerimize ulaşmanın yolu, şüphesiz S. Keth Moorhead’ın “Hiç kimse başarı merdivenlerini elleri cebinde tırmanmamıştır.” sözünden de anlaşılacağı üzere “çalışmak” ile olur. Peki yaz tatilinde nasıl çalışacağız, ne yapacağız? Asıl sorumuzun cevabına artık gelelim.


 

7. sınıftan 8. sınıfa geçen siz öğrencilerimize ilk tavsiyem kesinlikle ama kesinlikle konu eksiğiniz olmadan 8. sınıfa geçmenizdir. O halde önceliğiniz bu yıla kadarki konuların tekrar edilmesi, eksik görülen konuların tamamlanması. Tüm dersler için ortak olan tavsiyem budur. Özellikle de matematik ve Türkçe dersiyle ilgili çalışmalara ağırlık verilmesi gerektiğini düşünüyorum. Neden matematik dersi sorusunun cevabını sizlere bir örnekle açıklamak istiyorum. Bu yıl sene başında öğretmen arkadaşlarımızla sohbet ederken “Bu yıl lise puanlarının yükseleceğini düşünüyorum çünkü geçen sene sınava giren öğrenciler matematik dersini uzaktan eğitimle aldılar. O yüzden de matematik netlerinin düşük olması normaldi. Bu yıl öğrenciler yüz yüze eğitim alacaklar, matematik netleri doğal olarak yüksek olur.” dediğimde matematik öğretmenlerimiz bana katılmadıklarını çünkü bu yıl sınava girecek öğrencilerin 7. Sınıf matematik dersini uzaktan aldıklarını ve 7. sınıf matematik konularının iyi bilinmesinin 8. sınıftaki başarı için çok daha önemli olduklarını ifade ettiler. İşte bu yüzden sizlere tavsiyem yaz tatilinde mutlaka ama mutlaka matematiğe ağırlık veriniz.

Bu yıl çıkan sorulara tekrar dönecek olursak sınavın sorgulayarak öğrenen, yorum ve dikkat becerisi yüksek, öğrendiklerini günlük hayat ile ilişkilendirebilen ve öğrendiği bilgileri yorumlayabilen öğrenciler tarafından rahatlıkla çözüldüğü görülmektedir. Yeni nesil soruların uzun, yoruma dayalı, grafik, tablo ve görselleri yorumlayabilme gücünü ölçer nitelikte olduğu açıktır. Belirleyici olan temel derslerin ise Türkçe ve fen bilimleri olduğu görülmektedir. Ancak burada şunu tekrar tekrar belirtmek gerekir ki sınavda asıl belirleyici olan “okuma becerisidir”. Soruların uzun, yoruma dayalı, yorumlama ve günlük hayat ile ilişkilendirme becerilerini ölçtüğü ortadayken ancak kitap okuma alışkanlığına sahip, hızlı okuyan ve hızlı anlayabilen, kelime dağarcığı geniş öğrencilerin bunu başarabileceği aşikârdır. Sizlere en önemli tavsiyem yaz tatilinde bol bol kitap okumanızdır. Kitap okurken özellikle bu yaz tatilinde sınav için daha akılcı okuma yapmanız gerekmektedir. Kitap okurken anlamını bilmediğiniz kelimelerle karşılaştığınızda ilk olarak metnin bağlamından hareket ederek tahmin etmenizi, daha sonra mutlaka sözlükten anlamını araştırıp tahmininizin doğru olup olmadığını test ederek o kelimeyi kelime defterinize yazmanızı öneriyorum. PISA 2015 raporuna göre kitap okumayan çocuklar normal bir cümleyi 45 saniyede anlayabiliyorken bu süre kitap okuma kültürü edinmiş çocuklarda 13 saniyeye düşüyor. LGS’de öğrencilerin çoğunun zamanı yetiştiremedim, dediğini de düşünürseniz kitap okumanın zaman açısından da önemini çok daha iyi kavramış olursunuz.


 

Türkçe dersi açısından son olarak yaz tatili döneminde yapmanızı tavsiye ettiğim nokta Milli Eğitim Bakanlığının yıl boyunca yayımlamış olduğu örnek soruları bilgisayardan veya telefondan indirerek “Sözcükte Anlam, Cümlede Anlam, Paragrafta Anlam, Yazım Kuralları ve Noktalama İşaretleri” konularına ait soruları çözmenizdir. Bu sorular bu zamana kadar gördüğünüz derslerdeki bilgilerinizle çok rahat çözebileceğiniz sorulardır. Böylece nitelikli sorular çözerek LGS soru tarzına da kendinizi hazırlamış olacaksınız. 


 

Sonuç olarak toparlayacak olursak yaz tatilinizi öncelikle tatil tadında geçiriniz. Panik yapmayın. Hayal kurun, gerçekçi hedefler belirleyin ve bunları başaracağınıza inanın. Çalışın. Geçmiş dönemlere ait konu eksiği bırakmayın, konu tekrarlarınızı yapın. Bol bol kitap okuyun ve Milli Eğitim Bakanlığının yayınlamış olduğu örnek soruları çözün. Sizlere yaz tatilinde mutlaka sırasıyla okumanızı önerdiğim 6 kitap bırakıyorum.

1.     Prof. Dr. Necati Cemaloğlu’nun Yol Ayrımındaki Gençlik

2.     Prokrastineyşın

3.     Ye O Kurbağayı

4.     Bir Sınav Komedisi

5.     Öp O Kurbağayı

6.     Metin Özdamarlar’ın Mustafa ve Kemal kitapları

Ve son söz olarak da diyorum ki asla ama asla umutsuz ve mutsuz olmayın. Daima olumlu düşünün. Unutmayın ki “Olumlu düşünceler, olumlu sonuçlar doğuracaktır.” Kalın sağlıcakla.


 

Erkin SAÇAR

Eğitimci Yazar / Türkçe Öğretmeni