Sitokin Fırtınası Nasıl Tedavi Edilir? Sitokin Fırtınası Nedir? Sitokin Fırtınası Belirtileri Nelerdir?

Koronavirüs ile birlikte birçok tıp terimi öğrendik. Şimdi bir yenisini daha öğreneceğiz. ''Sitokin Fırtınası'' adı verilen Koronavirüs'e bağlı önemli bir sağlık sorunu olan bu durum kontrol altına alınmazsa ciddi boyutlara ulaşabilir.

Bilgi Bankası 27.01.2021, 15:28 27.01.2021, 15:29
Sitokin Fırtınası Nasıl Tedavi Edilir? Sitokin Fırtınası Nedir? Sitokin Fırtınası Belirtileri Nelerdir?






11 Mart 2020 tarihinden bu yana Koronavirüs (COVID-19) ile mücadele veren Türkiye'de son günlerde vaka ve vefat sayılarında gözle görülür bir artış var. Hal böyle olunca Koronavirüs'ün etkilerinin neler olduğu didik didik edilmeye başlandı.

“Bağışıklık sisteminin dosttan düşmana dönüştüğü an” olarak adlandırılan Sitokin Fırtınası ağır hasar ve ölümlere neden olan çok önemli bir durumdur. Dilerseniz Sitokin Fırtınası konusunu daha detaylı şekilde inceleyelim.

Koronavirüs'e bağlı tedaviye rağmen düşmeyen bir ateşiniz, akciğer hasarınız ve laboratuvar değerlerinizde bir bozukluk varsa Sitokin Fırtınası'ndan söz edilebilir.

Ağır seyreden akut solunum yolu problemi yaşayan COVID-19 hastalarında aniden ve çok yüksek miktarlarda proinflamatuar sitokinlerin salınımının gözlemlendiğini ve bu duruma sitokin fırtınası adı verildiğini söyleyen Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Ümit Savaşçı, sitokin fırtınasının en sık, viral enfeksiyonlar sonucu geliştiğini belirterek, “Vücutta görülen hastalıkların hemen hemen hepsinde immün sistemin iyi ya da kötü yönü var. İmmün sistem her zaman iyi yönde çalışmayıp bazen kendi bünyesine de zarar verebiliyor. Bu aşamada vücudun bağışıklığı yabancı proteinleri görür ve uyarılarak bunları yok etmeye çalışır. Eğer bunlara normal dozda bir yanıt veriyorsa onu yok eder. Bazen doğal bağışıklık yok edemez, o zaman onlara özgü birtakım silahlar üretir. Biz bunlara sitokin adını veriyoruz.” dedi.

Sitokinlerin bağışıklık sistemi hücreleri tarafından salınan küçük moleküler ağırlıklı, çözünür proteinler olduğunu, hücreler arası etkileşim ve iletişimi sağladıklarını vurgulayan, sitokinlerin aşırı ve kontrolsüz şekilde salındığında çevredeki sağlam hücreleri öldürdüğünü anlatan Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Ümit Savaşçı, “Bağışıklık sisteminiz tamamen kendi dokularınızı yok etmeye başlıyor. Bu durdurulamaz sel, bir felaket gibi kendini kötü bir noktaya götürüyor. Bu durum ölüm ve yıkıcı hasarların artışına neden olmaktadır. Tedaviye rağmen düşmeyen ateş, akciğer hasarının artışı ve laboratuvar değerlerinde bozukluk durumunda ‘sitokin fırtınası’ tanısı konulur. Sitokin fırtınasının tedavisine yönelik başarılı yaklaşımların, ağır COVID-19 hastalarının iyileşmesinde ve yaşamasında çok önemli olacağı düşünülmektedir. Kortikosteroid ve tosilizumab gibi ilaçların kullanılmasıyla bir umut olarak bu yıkıcı fırtına durdurulmaya çalışılmaktadır” dedi. 

Sitokin salınım sendromu

Sitokin salınım sendromu (SSS), enfeksiyon ve ilaç kullanımı gibi çeşitli faktörler tarafından tetiklenebilen bir sistemik inflamatuar yanıt sendromu türüdür. Durum, çok sayıda beyaz kan hücresinin aktive edilmesi ve bu hücrelerin daha fazla beyaz kan hücresini aktive edecek inflamatuar sitokinleri serbest bırakması sonucunda ortaya çıkar. CRS ayrıca bazı monoklonal antikor ilaçlarının yanı sıra T hücre tedavilerinin yan etkisidir. Şiddetli vakalara sitokin fırtınası adı verilmektedir. İlaç uygulaması sonucunda meydana geldiğinde, infüzyon reaksiyonu olarak da bilinir.

Semptomlar ateş, yorgunluk, iştah kaybı, kas ve eklem ağrısı, bulantı, kusma, ishal, döküntü, hızlı nefes alma, hızlı kalp atışı, düşük tansiyon, nöbetler, baş ağrısı, akıl karışıklığı, deliryum, halüsinasyonlar, titreme ve koordinasyon kaybıdır.

Bazı ilaçların neden olduğu şiddetli SSS, daha düşük dozlar kullanarak, yavaşça infüze ederek ve ilacın verilmesinden önce ve sırasında anti-histamin veya kortikosteroidler uygulanarak önlenebilir.

Düşük şiddetli SSS tedavisi, ateş, kas ağrısı veya yorgunluk gibi semptomları ele alan bir destekleyici tedavi gerektirir. Orta şiddetli SSS durumunda oksijen tedavisi gereklidir ve kişiye kan basıncını yükseltmek için sıvı ve antihipotansif ajanlar verilir. Orta ila şiddetli SSS için, kortikosteroidler gibi immünsüpresif ajanların kullanılması gerekli olabilir, ancak bağışıklık sistemini aktive etmeyi amaçlayan ilaçların etkisinin ortadan kaldırılma riski de göz önünde bulundurulmalıdır.

Bir anti-IL6 monoklonal antikoru olan tocilizumab, bazı tıp merkezlerinde ciddi SSS vakalarını tedavi etmek için kullanılmıştır.

COVID-19 pandemisinde, COVID-19'a bağlı bir dizi ölüm sitokin salım fırtınalarına atfedilmiştir.

Yorumlar (0)
9
az bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 26 57
2. Beşiktaş 25 54
3. Fenerbahçe 26 54
4. Trabzonspor 26 48
5. Hatayspor 26 45
6. Alanyaspor 26 42
7. Gaziantep FK 26 40
8. Karagümrük 26 40
9. Göztepe 26 35
10. Antalyaspor 26 34
11. Sivasspor 25 32
12. Konyaspor 25 31
13. Malatyaspor 26 31
14. Kasımpaşa 26 29
15. Rizespor 26 28
16. Kayserispor 25 25
17. Başakşehir 26 25
18. Erzurumspor 26 25
19. Denizlispor 26 21
20. Gençlerbirliği 25 21
21. Ankaragücü 25 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 24 53
2. Samsunspor 24 50
3. İstanbulspor 24 46
4. Altınordu 24 44
5. Adana Demirspor 24 42
6. Altay 24 41
7. Ankara Keçiörengücü 24 39
8. Tuzlaspor 23 38
9. Bursaspor 24 34
10. Bandırmaspor 24 31
11. Ümraniye 24 31
12. Adanaspor 23 26
13. Menemenspor 23 26
14. Balıkesirspor 23 24
15. Boluspor 23 23
16. Akhisar Bld.Spor 24 19
17. Ankaraspor 23 14
18. Eskişehirspor 24 7
Takımlar O P
1. Man City 26 62
2. M. United 26 50
3. Leicester City 26 49
4. West Ham 26 45
5. Chelsea 26 44
6. Liverpool 26 43
7. Everton 24 40
8. Tottenham 25 39
9. Aston Villa 24 39
10. Arsenal 26 37
11. Leeds United 26 35
12. Wolverhampton 26 34
13. Crystal Palace 26 33
14. Southampton 25 30
15. Burnley 26 28
16. Brighton 26 26
17. Newcastle 26 26
18. Fulham 26 23
19. West Bromwich 26 17
20. Sheffield United 26 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 24 58
2. Barcelona 25 53
3. Real Madrid 24 52
4. Sevilla 24 48
5. Real Sociedad 24 41
6. Real Betis 25 39
7. Villarreal 25 37
8. Granada 25 33
9. Levante 25 32
10. Athletic Bilbao 24 30
11. Celta de Vigo 25 30
12. Osasuna 25 28
13. Getafe 25 27
14. Valencia 25 27
15. Cádiz 25 25
16. Eibar 25 22
17. Real Valladolid 25 22
18. Deportivo Alaves 25 22
19. Elche 24 21
20. Huesca 25 20