Charlson Risk Skoru Nedir? Charlson Risk Skoru Nasıl Tespit Edilir?

Grip Aşı'larının Türkiye'ye getirilmesinin ardından akıllarda kimlerin grip aşısı olması gerektiğine dair algoritma var. Sağlık Bakanlığı ise söz konusu algoritmayı henüz yayınlamadı. Ama Charlson Risk Skoru gündeme bomba gibi düştü.

Bilgi Bankası 27.01.2021, 00:10 27.01.2021, 00:10
Charlson Risk Skoru Nedir? Charlson Risk Skoru Nasıl Tespit Edilir?






Charlson Risk Skoru puanlamasına göre puanı tutan ve birincil risk grup adı altında saptanan hastalara grip aşısı yapılacağı iddia edildi. Konuya ilişkin açıklama Aile Hekimleri Dernekleri Federasyonu (AHEF) 2. Başkanı Yusuf Eryazgan'dan geldi.

Uluslararası Hastalık Sınıflandırması’nın teşhis kodlarından birisi olarak kullanılıyor. Bu puanlama aşılama için değil hastalık için getirildiğinden kimlerin yüksek riskli olduğu ile ilgili birçok tartışmaya yol açacağı belirtiliyor. Bu endekste hamileler, aşırı kilolular ve iki yaş altındaki çocukların durumu da dezavantaj taşıyor.

0: Risk Yok.
1-2 puan: Hafif Risk
3-4 puan : Orta Risk
5 ve üzeri: Yüksek Risk

Taslağın İstanbul Eczacılar Odası tarafından Türkiye İlaç ve Tıbbi Kurumu’na (TİTCK) sunulduğunu kaydeden Aile Hekimleri Dernekleri Federasyonu (AHEF) 2. Başkanı Yusuf Eryazgan, Sağlık Bakanlığı’nın bu konuya ilişkin resmi bir ilanı ve açıklaması bulunmadığını belirterek, “Aşının azlığından dolayı bakanlığın da bunu henüz nasıl çözeceğini bilemediğinden, eczacılar bunu kendi üzerlerinden atmak için daha önce bilimsel yayınlanmış bir algoritmayı bakanlık kabul etmiş gibi lanse ediyor” diyerek tepki gösterdi.

Söz konusu taslak algoritmanın uygulanması durumunda birçok kronik hastaya aşı yapılamayacağını, 5 puanı geçebilmek ve grip aşısını ücretsiz alabilmek için bir kişinin birden fazla hastalığının olması gerektiğini vurgulayan Aile Hekimleri Dernekleri Federasyonu (AHEF) 2. Başkanı Yusuf Eryazgan, “Geçen dönem biz diyabetli hastaya direkt aşı yaparken şimdi diyabetli hastanın komplikasyonlarının olması lazım. Şekerinin gözüne vurması, böbreğinin zarar görmüş olması lazım. Bir tarafının felç geçirmiş olması gibi. Daha önce 65 yaş üstüne direkt aşı yaparken şimdi 65 yaş üstünün başka hastalıklarının olması lazım. İyice daraltmış liste. Bu da vatandaşın aşıya ulaşmasında büyük engel. Bir de bu aşıya ulaşmak için 3 kere ASM-eczane arasında vatandaş mekik dokuyacak.” dedi.

Charlson Risk Skoru’na göre 65 yaş üstünün tek başına bu puanlama ile aşıyı hak etmediğini belirten Aile Hekimleri Dernekleri Federasyonu (AHEF) 2. Başkanı Yusuf Eryazgan, “KOAH hastaları bu listede hiç yok. Kalp damarlarında tıkanıklığı, akciğerinde ya da midesinde problem olanlar, beyin kanaması geçirmiş buna benzer rahatsızlığı olanlar ve karaciğer rahatsızlığı olan hastalar 1 puan alabiliyor. Aşı için toplam puanın en az 5 ve 5’i geçmesi lazım. Eğer şekeriniz var, gözünüzde problem var veya böbreklerinize şeker vurmuşsa 2 puan alabiliyorsunuz. Böbrek hastalığınız orta veya ağır derecede ise 2 puan. Felç geçirdiysenin 2 puan. Etrafa çok fazla dağılmayan bir kanser türü varsa 2 puan. Lenf kanseriyseniz 2 puan. Karaciğerinizde orta ve ağır derecede bir rahatsızlık varsa 3 puan alabiliyorsunuz. Eğer çevreye yayılmış bir kanser türünüz varsa, AIDS iseniz o zaman 6 puan alabiliyorsunuz. Bu taslak kabul edilirse bir kişi grip aşısı için 5 ve 5’in üzerinde puan alması gerekmekte.” dedi.

Aşıların renkli reçete sistemi üzerinden entegre edileceğini açıklayan Antalya Eczacılar Odası Başkanı Mehmet Ertekin, "Kronik hastalıkları ve öncelikli hasta gruplarından başlanması gerekiyor. Henüz formatları resmi olarak açıklanmadı, ama aile hekimleri üzerinden reçete sistemine girilecek. Hastamız bunu hak ediyorsa, işaretlenmiş hasta reçete yönlendirmeye gidecek ve reçete üzerinde düzenlendikten sonra renkli reçete sisteminden oluşan reçetesi de eczane ekranında klasik reçete gibi şifresiyle işlem yapılacak. Sonrasında depomuzdan stok isteyeceğiz. Yani her reçete başına kendi ilacı birebir istenecek. İlaç Takip Sistemi (İTS) üzerinde de aktif şekilde kayıtlar gözüküyor olacak. Depoda bunun teyidi alındıktan sonra hastaya özel ilacını bize sevk edecek" diye konuştu.

1200 eczanenin olduğu Antalya'da grip aşısı için en az kayıt yapan eczanenin 100-150 hastaya ulaştığını dile getiren Antalya Eczacılar Odası Başkanı Mehmet Ertekin, "Daha yüksek sayılar da var. Lakin bunu karşılamayacağını en başından beri söylüyorduk. Çünkü yeterli sayıda aşı planlaması yapılmadı. Bunun dışında bakanlığın ayrı bir planlaması varsa o konuda bize bilgi gelmedi. Şu an mevcut bilgiler peyderpey gelecek aşılar için bu sistem üzerinden yetersiz de olsa öncelikliler üzerinden yürütülecek. Bu biraz daha ihtiyaç sahiplerini öne almak anlamına geldiği için çözüm odaklı bir hareket olarak kabul edilecek" dedi.

Eczanelerde yapılan listelerin artık geçerli olmayacağını da söyleyen Antalya Eczacılar Odası Başkanı Mehmet Ertekin, "Ciddi sayıdaki talebe oranla aşı gelseydi gerçekleşecekti. Fakat stok sayısı düşük, hasta sayısı yüksek, kronik hastalarla 65 yaş üstün toplamı 10 milyonu buluyor denildi. O kadar aşı maalesef o grup için bile gelemeyeceği için öncelikliler için depolarımızdan hasta üzerinden takip edilecek" dedi.

Renkli reçete sisteminin, özel kullanıma sahip reçete gruplarında hekimlerin düzenleme zorunluluğu olan, eczacıların da o reçete takibiyle sisteme kaydettiği reçete grupları olduğunu anlatan Antalya Eczacılar Odası Başkanı Mehmet Ertekin, "Beyaz reçeteden biraz daha farklı bir sistem. Orada hasta üzerinden düzenlenmesi açısından birebir takip mümkün kılınıyor. Normalde kırmızı reçete dediğimiz bir sistem ve kontrole tabi bir sistem var. Yaklaşık 300 kalem ilacı ihtiva eder. Onların üzerine bir kalem daha eklenmiş oldu. Grip aşısı böyle bir sisteme tabi değildi, beyaz reçeteyle elden teslim edebildiğimiz bir üründü. Ama şimdi o sistemde olan bir reçete haline gelecek ve kontrollü ve dağıtımında kayıtlı şekle dönüşmüş olacak" diye konuştu.

Aşı mevcudunun bir kısmının Sağlık Bakanlığı'nca ilgili birimlerde çalışan sağlık personeline yönlendirileceği bilgisi olduğunu da belirten Antalya Eczacılar Odası Başkanı Mehmet Ertekin, önümüzdeki haftalarda bunun da netleşeceğini kaydetti. Şu ana kadar hiç aşı gelmediğini, ilk aşıların bugün depolara inmesini beklediklerini aktaran Ertekin, "En son gelen haber bu şekilde. Bu senelik bir rahatsızlık, önümüzde uzun yıllar var, farklı hastalıklar da çıkabilir ve bunlara hazırlıklı olmak açısından da bu bize örnek olmalı" diye konuştu.

Antalya Eczacılar Odası Başkanı Mehmet Ertekin, grip aşılarının Antalya'da bugün itibarıyla tüm ilaç depolarına geldiğini açıkladı. Ertekin, ilk turda gelen aşıların, reçete sisteminden işlenerek Aile Sağlığı Merkezi'nde aile hekimleri tarafından yazılan reçeteler ile Sağlık Bakanlığı'nın e-nabız sisteminde uygun görülen kişilere, eczaneler tarafından verileceğini kaydetti. Ertekin, ilk etapta Antalya'ya 20 bin civarında grip aşısı gönderildiğini ifade etti.

Yorumlar (0)
3
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 26 57
2. Beşiktaş 25 54
3. Fenerbahçe 26 54
4. Trabzonspor 26 48
5. Hatayspor 26 45
6. Alanyaspor 26 42
7. Gaziantep FK 26 40
8. Karagümrük 26 40
9. Göztepe 26 35
10. Antalyaspor 26 34
11. Sivasspor 25 32
12. Konyaspor 25 31
13. Malatyaspor 26 31
14. Kasımpaşa 26 29
15. Rizespor 26 28
16. Kayserispor 25 25
17. Başakşehir 26 25
18. Erzurumspor 26 25
19. Denizlispor 26 21
20. Gençlerbirliği 25 21
21. Ankaragücü 25 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 24 53
2. Samsunspor 24 50
3. İstanbulspor 24 46
4. Altınordu 24 44
5. Adana Demirspor 24 42
6. Altay 24 41
7. Ankara Keçiörengücü 24 39
8. Tuzlaspor 23 38
9. Bursaspor 24 34
10. Bandırmaspor 24 31
11. Ümraniye 24 31
12. Adanaspor 23 26
13. Menemenspor 23 26
14. Balıkesirspor 23 24
15. Boluspor 23 23
16. Akhisar Bld.Spor 24 19
17. Ankaraspor 23 14
18. Eskişehirspor 24 7
Takımlar O P
1. Man City 26 62
2. M. United 26 50
3. Leicester City 26 49
4. West Ham 26 45
5. Chelsea 26 44
6. Liverpool 26 43
7. Everton 24 40
8. Tottenham 25 39
9. Aston Villa 24 39
10. Arsenal 26 37
11. Leeds United 26 35
12. Wolverhampton 26 34
13. Crystal Palace 26 33
14. Southampton 25 30
15. Burnley 26 28
16. Brighton 26 26
17. Newcastle 26 26
18. Fulham 26 23
19. West Bromwich 26 17
20. Sheffield United 26 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 24 58
2. Barcelona 25 53
3. Real Madrid 24 52
4. Sevilla 24 48
5. Real Sociedad 24 41
6. Real Betis 25 39
7. Villarreal 25 37
8. Granada 25 33
9. Levante 25 32
10. Athletic Bilbao 24 30
11. Celta de Vigo 25 30
12. Osasuna 25 28
13. Getafe 25 27
14. Valencia 25 27
15. Cádiz 25 25
16. Eibar 25 22
17. Real Valladolid 25 22
18. Deportivo Alaves 25 22
19. Elche 24 21
20. Huesca 25 20