14.02.2021, 10:17

Aya Giderken Aydınlanmak

Sn Cumhurbaşkanı 2023 hedeflerini anlatırken aya insan gönderme sekmesine paragraf açtı.

Bu hedefe İnsallah derken aya göndermek istediklerimin listesini yapmaya başladım bile.

Şaka bir yana ay sözcüğünden aydınlanma geldi ve bu satırları karaladım.

Herkesin kendi sevdiği entellektüeline yakıştırdığı bir güzel kelimeden söz edeceğim.

Aydın...

Diyor ya İsmet Özel;

İnsan bu, hangi dünyaya kulak kesilirse ötekine sağır...

Ötekine kulak verelim o zaman;

Sen yanmasan, ben yanmasam, biz yanmasak nasıl çıkar karanlıklar AYDINLIĞA...

Ve İbrahim gibi aydınlanmak ve aydınlatmak için  yanmayı göze alan Nazım diyor ki;

"Geçtim putların ormanından baltalayarak, ne de kolay yıkılıyorlardı.'

Aydın kelimesi çok güzel bir kelime.

 Bence Türkçecilik adına türetilen  kelimelerin en güzeli.

 Daha çok münevver kelimesinin karşılığı olarak düşünülmesine rağmen eski dildeki müverrih, müderris, muallim, mukallit, muharrir gibi aynı zamanda aydın olmayı da gerektiren kavramların hemen hepsi yerine kullanılıyor ve bu bakımdan hepsini kapsıyor.

 Güzel tarafı sadece bu değil. Hatta bu yönüyle pek çok ideolojik köre şemsiye oluyor.

Güzel yanı münevverden farkı...

 Münevver, Arapça nevr>tenvir kökünden geliyor ve aydınlanmış, ışığa kavuşmuş anlamına geliyor.

Bu yüzden bu kelimenin karşılığı olarak ziyalı kelimesi de kullanılmaya çalışıldı ama pek tutmadı.

Aydın ay kökünden türetilmiş bir kelime. Ay'ın ışık alarak aydınlanması ve aydınlatmasına atıf var bir taraftan. Bu açıdan münevver kelimesiyle eş anlamlı.

Ama esas fark aymak fiilinin kökünden türetilmiş olması ve bu yünüyle aymış, uyanmış, kendine gelmiş insan anlamı var.

İdeolojik körlükten, fanatizmden kurtulmuş insan demek yani. Bu da ancak okuyarak, düşünerek, sorgulayarak mümkün.

 Eskilerin deyimiyle tefekkür ve inkişaf ederek.

 Bence aydının bir başka önemli özelliği de içinde yaşadığı topluma, ülkesine, ailesine, gelecek nesillere, insanlığa, tüm dünyaya karşı hissettiği sorumluluk duygusu.

Sessiz aydın olmaz o yüzden.

Olmamalı.

 Aydın zor zamanlarda susuyorsa bu vasfını kaybediyordur.

 Mehmet Akif Ersoy kelimenin tam anlamıyla aydındır.

Aydın haksızlık karşısında susmaz,dilsiz şeytan olmaz.

Merhum Akif diyor ki;

Zulmü alkışlayamam, zalimi asla sevemem;
Gelenin keyfi için geçmişe kalkıp sövemem.

Biri ecdadıma saldırdımı, hatta boğarım! ...
-Boğamazsın ki!
-Hiç olmazsa yanımdan kovarım.

......

Yumuşak başlı isem, kim dedi uysal koyunum?
Kesilir belki, fakat çekmeye gelmez boyunum!

Kanayan bir yara gördüm mü yanar ta ciğerim,
Onu dindirmek için kamçı yerim, çifte yerim!

Adam aldırma da geç git! , diyemem aldırırım.
Çiğnerim, çiğnenirim, hakkı tutar kaldırırım!
....
İşte ben de bir eğitimci olarak  kamu kurumlarına yönetici atayanlara bir soru soruyorum;

 Yönettiğiniz kurum sizin fabrikanız olsaydı, aynı kişiyi yönetici olarak atar mıydınız?

Torpiline göz yumduğunuz kişiyi, fabrikanıza personel olarak alır mıydınız?

Ve adı mukaddes öğretmenim kendi evladınızın öğretmeni olur muydunuz?

Bu sorulara cevap verirken vicdanınız tatile çıkmıyorsa siz aydınsınız demektir.

O zaman selam olsun;

-Kuşlar yem yerken korkup kaçmasınlar diye yolunu değiştirenlere

-Elindeki çöpü çöp kutusu bulana kadar elinde
 gezdirenlere

-Tanımadığı insanlara nezaket gösterenlere

-Bağışlamayı ve özür dilemeyi bilenlere

-Sürekli kendinden bahsetmeyenlere

-Başkalarının adına utananlara

-Her şeyi bilmeyenlere

-Her konuda ahkâm kesmeyenlere

-Her konuda haklı çıkmaya çalışmayanlara

-Ben mi kurtaracağım bu dünyayı demeyenlere

-Nerede konuşulacağını bilenlere

-Nerede susulacağını bilenlere

-Bir yetimin, bir öksüzün gözyaşını silenlere

-Nefsinin değil vicdanının sesini dinleyenlere

-İlahi adaletten ayrılmayanlara

-Mazluma kalkan olanlara

-İnsan olarak geldiği dünyadan insan olarak gidenlere

-Hırs ile gözü kör olmayanlara

-Ve iyiliği yayıp kötülükten sakınanlara her daim selâm.

Yazmaya da devam vesselâm!

Erhan Ziya Sancar
Eğitimci Yazar

Yorumlar (10)
Zennure Uğurlu 3 hafta önce
Selam olsun,milletin derdiyle kederlenen herşartta bulunduğu çizgiden,değerlerinden ödün vermeyen millet ,vatan sevdalısı size iyi ki varsınızzzz
murat güler 3 hafta önce
Erhan hocam,çok güzel hususlara atıfta bulunmuşsunuz.Elinize kaleminize,yüreğinize sağlık.Okumayı pek seven bir insan değilim ama yazınızı defalarca okudum. İnsan olabilenlere, insan kalmayı bilenlere, işinin ve görevinin hakkını verenlere, haddini bilenlere selam olsun.
Ali Yılmaz 3 hafta önce
Kalemine ve yüreğine sağlık.
Huseyin Cevahiroglu 3 hafta önce
Gönlüne sağlık hocam
Gülşen Sakar 3 hafta önce
Aydın kelimesini ne güzel de tartmışsınız keza misalleri de mücerret....bize verdiğiniz tavsiyeleri her birey uymalı kisisellestirmeye kalkarsak bu vasıflara uyanlara sağlam karakter adam gibi adam olmak buradan geliyor Beyninize ve kaleminize sağlık
Mustafa... 3 hafta önce
Selam olsun kendisinden önce başkaları için yaşayanlara ...
Hacer Meral 3 hafta önce
Ne güzel...Hep güzel...yazılar...İçimizi ısıtıyor tebessüm ettiriyor...Kaleminize.sağlık..Hep yazın...Hep okuyalım....
Gülşen Sakar 3 hafta önce
Aydın kelimesini ne güzel de tartmışsınız keza misalleri de mücerret....bize verdiğiniz tavsiyeleri her birey uymalı kisisellestirmeye kalkarsak bu vasıflara uyanlara sağlam karakter adam gibi adam olmak buradan geliyor Beyninize ve kaleminize sağlık
Bütün Yorumları Görmek İçin Tıklayın
9
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 27 60
2. Galatasaray 28 58
3. Fenerbahçe 27 55
4. Trabzonspor 27 51
5. Hatayspor 28 46
6. Alanyaspor 27 43
7. Gaziantep FK 28 43
8. Karagümrük 28 41
9. Göztepe 27 36
10. Antalyaspor 27 35
11. Sivasspor 27 34
12. Konyaspor 26 32
13. Malatyaspor 28 31
14. Kayserispor 27 31
15. Kasımpaşa 27 29
16. Başakşehir 28 29
17. Rizespor 27 28
18. Ankaragücü 27 26
19. Erzurumspor 27 26
20. Denizlispor 27 24
21. Gençlerbirliği 27 21
Takımlar O P
1. Giresunspor 25 53
2. Samsunspor 25 50
3. İstanbulspor 25 47
4. Adana Demirspor 25 45
5. Altınordu 25 45
6. Altay 25 44
7. Tuzlaspor 25 41
8. Ankara Keçiörengücü 25 40
9. Bursaspor 25 34
10. Ümraniye 25 34
11. Bandırmaspor 25 32
12. Boluspor 25 29
13. Menemenspor 25 27
14. Adanaspor 24 26
15. Balıkesirspor 24 25
16. Akhisar Bld.Spor 25 22
17. Ankaraspor 25 16
18. Eskişehirspor 25 7
Takımlar O P
1. Man City 28 65
2. M. United 28 54
3. Leicester City 28 53
4. Chelsea 27 47
5. Everton 26 46
6. Tottenham 27 45
7. West Ham 26 45
8. Liverpool 28 43
9. Aston Villa 26 40
10. Arsenal 27 38
11. Leeds United 26 35
12. Wolverhampton 28 35
13. Crystal Palace 28 34
14. Southampton 27 33
15. Burnley 28 30
16. Newcastle 27 27
17. Brighton 27 26
18. Fulham 28 26
19. West Bromwich 28 18
20. Sheffield United 28 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 25 59
2. Barcelona 26 56
3. Real Madrid 26 54
4. Sevilla 25 48
5. Real Sociedad 26 45
6. Real Betis 25 39
7. Villarreal 26 37
8. Athletic Bilbao 25 33
9. Celta de Vigo 26 33
10. Granada 26 33
11. Levante 26 32
12. Valencia 26 30
13. Osasuna 26 28
14. Cádiz 26 28
15. Getafe 26 27
16. Real Valladolid 26 25
17. Elche 25 24
18. Eibar 26 22
19. Deportivo Alaves 25 22
20. Huesca 26 20