Asgari ücrette tarihi zam çalışma ve sosyal güvenlikte birçok ödeme kalemini yükseltirken diğer gruplarda da ücret artışlarını beraberinde getirecek. Süren toplu iş sözleşmelerinde yeni tutar dikkate alınacak. Gelir ve damga vergisinden muaf tutulan yeni asgari brüt 5004 lira olurken bu tutarı geçen fazla mesailer vergiye tutulacak. İşte bütün iş kollarını kapsamak zorunda olan asgari ücret düzenlemesinin maaş ve ödeneklere 2022 yılı için yansımaları ile tüm hesaplamalar

Bir işyerinde 5010 lira net geliri olan vergi indirimi dışında kalırken, kıdem tazminatı davanı 13 bin liraya yaklaşıyor. Çalışanlara bütün iş kollarını kapsayacak şekilde belirlenen asgari ücret altında ücret ödenemez. İş sözleşmelerine bunun aksine hükümler konulamaz. Çalışanlara sağlanan sosyal yardımlar nedeniyle de asgari ücretten indirim yapılamaz. Asgari ücrette yapılan yüzde 50.5'lik artış ücretlere yansıtılmak zorunda. Enflasyonun 29.2 puan üzerinde gerçekleşen asgari ücret zammı özel sektör hem de kamuda çalışanların yeni yıl zammında da belirleyici olurken, emeklilere de yansıyacak.


En yüksek işsizlik maaşı 4 bin 260 liraya çıkarken, boşanıp nafaka almayan kadın işçi ya da memur baktığı çocuklar için asgari geçim indirimi farkını alır. Asgari ücretin üzerinde maaş aldığı halde asgari ücretli gibi gösterilip vergi kaçırılması durumunda ise ödenmeyen vergiler gecikme faiziyle birlikte işverenden tahsil edilecek.

Ocak 2022'den itibaren asgari ücret günlük brüt 166,80 lira aylık da 5004 lira, net ise 4253 lira olacak. Asgari ücrete net üzerinden yüzde 50.55 artış yapılırken, gelir ve damga vergisi kaldırılırken uygulamaya yönelik merak edilen soruların yanıtları ve son dakika detayları şöyle:

1-Diğer ücret artışları emekli, memura yeni yıl zammı yeni asgari ücretten etkilenir mi?


Hem özel sektör hem de kamuda ücret artışını da beraberinde getirecektir. Sürmekte olan toplu iş sözleşmelerinde yeni asgari ücret dikkate alınacaktır. Emekli aylığı ve memur maaşları da 2002'de zamlanacak. SSK, Bağ-Kur emeklileri 5 aylık enflasyonla yüzde 10'un üzerinde zammı garantilerken asgari ücretteki artış da dikkate alarak yıllık bazda bir iyileştirme yapılması planlanıyor. Yine Ocak ayında memurlara toplu sözleşme dışında enflasyondaki artış dikkate alınarak ek protokolle zam yapılacak. Ek zammın seyyanen yapılması öngörülürken bunda yeni asgari ücret tutarının da etkili olması bekleniyor. Kamu çalışanlara ek zam da 15 Ocak'ta maaşlara yansıyacak.

Fed, faizi kararını açıkladı Fed, faizi kararını açıkladı

2-Yeni asgari ihbar, kıdem tazminatlarına nasıl yansıyacak?

Ocak ayından itibaren kıdem tazminatları son brüt maaş üzerinden hesaplanacak. İşten ayrılanlar için hesaplamada yeni asgari ücretin brüt rakamı olan 5004 lira geçerli olacak.


3-Kıdem tazminatı tavanı ne kadar olacak, işveren bunun üzerinde ödeme yapabilir mi?

Kıdem tazminatı hak edenlere yapılacak ödemede üst sınıra "kıdem tazminatı tavanı" deniyor. Emekli olmak isteyenler en fazla ne kadar alacağını bunun üzerinden hesaplıyor. Bu yıl için uygulanan tavan 8 bin 284 lira olup


İşveren isterse bunun üzerinde ödeme yapabiliyor. Gelecek yıl kıdem tazminatı tavanı yaklaşık 13 bin liraya yükselecek. Tavan miktar üzerinde bir ödeme yapıldığında aşan kısım kıdem tazminatı niteliği taşamadığı için gelir vergisi ödeniyor.

4-Fazla mesai nedeniyle brüt asgari ücreti aşan tutar vergiye tabi mi?

Haftada 45 saatten fazla çalışıp fazla mesai ücreti almaya hak kazanan asgari ücretliler fazla mesaiden dolayı asgari ücreti aşan kısımlar nedeniyle vergiye tabi olacak.


5-AGİ devam edecek mi, maaşı yüksek olanların geçim indirimi yine çocuk sayısına göre mi belirlenecek?

Vergi alınmaması durumu sadece asgari ücretli çalışanları kapsıyor. Asgari ücret üzerinde maaş alanlar için gelir ve damga vergisi devam edecek. Ancak brüt asgari tutarın üzerinde geliri olanlar için AGİ ödemeleri sürecek. Asgari geçim indirimi hesaplanırken Ocak ayında geçerli olan brüt asgari ücret tutarı esas alınırken, Temmuz ayında asgari ücret artsa bile asgari geçim indirimi değişmiyor. Raporlu ve izinli olunan dönemde de ücret alınması ve bu ücretten gelir vergisi kesilmesi halinde asgari geçim indiriminden yararlanılabilir.


6-En yüksek işsizlik ödeneği kaç lira?

İşsizlik ödeneği de asgari ücretle birlikte yükseldi. Çalışanın ortalama brüt kazancının yüzde 40'ı kadar işsizlik maaşı ödeniyor. En fazla işsizlik ödeneği ise aylık brüt asgari ücretin yüzde 80'ini geçemiyor. Asgari ücret zammıyla beraber gelecek yıl en düşük işsizlik ödeneği 2 bin 130 lira, en yüksek işsizlik ödeneği da 4 bin 260 lira olacak.


7-İşverenin SGK tavan maliyeti ne kadar olacak?

İşverenin ücretini ödediği işçilerinden prime esas kazançları toplamı SGK tavan matrahını aşan kişiler için hesaplanan prim tutarları asgari ücretle birlikte değişiyor. Yılbaşından itibaren 1 günlük taban matrah tutarı 166,80 lira olup 30 günlük 5004 lirayı buluyor. Tavan tutar da 1 günlük 1251 lira olup 30 günlük tutar 37 bin 530 liraya ulaşıyor.


Asgari ücretin üzerinde geliri olan memurlar da dahil bütün çalışanlar asgari geçim indiriminden yararlanır. Bekar, evli, boşanmış, dul, çocuklu, çocuksuz tüm işçi ve memurlara uygulanır. Çocuktan kaynaklı olarak bu tutar artar. Gelir Vergisi Kanunu'na göre boşanma durumunda çocuğun bakımını kimin üstlendiğine ve çocuk için nafaka ödenip ödenmediğine bakılır. Boşananlar için indirim tutarının hesabını nafakasını sağladıkları çocuk sayısı dikkate alınır.


AGİ FARKINI KİM ALACAK?

Çocuk ya da çocuklar için iştirakçi nafakası ödeniyorsa nafakayı ödeyen taraf çocuklardan kaynaklanan AGİ farkını alabilir. Nafaka ödenmiyorsa çocukların bakımını kimin sağladığına bakılır. Bakımını sağlayan AGİ farkını alır.

9-Asgari ücrette vergi muafiyeti kayıt dışını teşvik eder mi?


Maaşı yüksek olduğu halde asgari ücretli gibi gösterilip vergi kaçırılması durumunda ödenmeyen vergiler gecikme faiziyle birlikte işverenden tahsil edilecek. Sosyal Güvenlik Kurumu ve Maliye faturasız, belgesiz elden ödeme yapan işletmeleri yakından takip ediyor.


HAZAL ATEŞ