Sistem, öğretmenlerin sınav hazırlama, uygulama ve değerlendirme süreçlerini dijital ortama taşıyarak hem yüklerini hafifletiyor hem de öğretmenlere sınav tasarımında ve soruların belirlenmesinde kritik roller yüklüyor.
Öğretmenlere Yeni Görevler ve Sınav Hazırlama Süreci
Ortak Yazılı Sınav Sistemi, Yeni EBA platformu üzerinden öğretmenlerin kullanımına sunuldu. Sistem, öğretmenlerin mesleki kararını merkeze alan ve bu kararı teknolojik imkânlarla destekleyen bir yapıda kurgulandı.
Sınav hazırlama sürecinde öğretmenlerin üstleneceği temel görev ve yetkiler şu şekildedir:
Sene Başı Senaryolarının Belirlenmesi: Sene başında zümre öğretmenleri tarafından konu soru dağılım tablolarındaki senaryolar belirlenecek.
Kendi Sorularını Hazırlama: Seçilen senaryoda yer alan öğrenme çıktılarına yönelik 2 sınav sorusu, zümre öğretmenlerinin ortak kararıyla bizzat oluşturulacak.
Bakanlık Soru Havuzundan Seçim: Sınavın geri kalan soruları ise Bakanlık tarafından oluşturulan ve her sınav döneminde yaklaşık 8 bin yeni soruyla beslenen beceri temelli, açık uçlu soru havuzundan otomatik veya seçmeli olarak gelecek.
Zorluk Düzeyi ve Puanlama Yetkisi: Soruların kolay, orta ve zor olmak üzere güçlük düzeyleri ile puan değerleri tamamen öğretmenlerin mesleki değerlendirmeleri doğrultusunda belirlenecek.
Hazır Format ve Puanlama Anahtarı: Sorular belirlendikten sonra sistem, sınav kâğıdını ve puanlama anahtarını hazır hâlde öğretmenin kullanımına sunacak.
Soru Bazlı Puan Girişi: Sınav uygulamasının ardından öğretmenler, öğrencilerin yanıtlarını soru bazlı olarak e-Okul/sistem üzerinden puanlayacak.
Dijital Dönüşüm ve Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli
Programda konuşan Millî Eğitim Bakan Yardımcısı Ömer Faruk Yelkenci, ölçme ve değerlendirmeyi eğitim sürecinin sonunda yapılan bir işlem olarak görmediklerini, öğrenci ile öğretmeni geliştiren bir süreç olarak ele aldıklarını vurguladı.
Yelkenci ve sistem tanıtımında öne çıkan başlıklar şunlar oldu:
Süreç Odaklı Değerlendirme: Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile sonuç odaklı yaklaşımdan süreç odaklı ve geliştirici bir anlayışa geçildi.
Dil Becerilerinin Ölçülmesi: Türkçe ile Türk Dili ve Edebiyatı derslerinde konuşma ve dinleme gibi dil becerilerinin ölçülmesine imkân sağlandı.
Eleştirel ve Yaratıcı Düşünme: Açık uçlu sorular sayesinde öğrencilerin analiz eden, yorumlayan, ilişki kuran, problem çözen, düşüncesini gerekçeleriyle ortaya koyabilen ve sorgulayan bireyler olarak yetişmesi hedefleniyor.
Yapay Zekâ Entegrasyonu: Gelecek aşamalarda yapay zekâ destekli soru yazımı ve açık uçlu soruları puanlama çalışmalarının da sisteme bütünleştirilmesi planlanıyor.
Sınav Kapsamı ve Uygulama Takvimi
Ortak Yazılı Sınav Sistemi, 2026-2027 eğitim-öğretim yılı 1. dönem 1. yazılı sınavlarında uygulanmaya başlanacak.
Sistem, ortaokul ve lise düzeyinde toplam 16 branşta hayata geçirilecek:
Ortaokul Düzeyi (5, 6 ve 7. Sınıflar): Türkçe, Matematik, Fen Bilimleri, Sosyal Bilgiler, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, İngilizce.
Lise Düzeyi (9, 10 ve 11. Sınıflar): Türk Dili ve Edebiyatı, Matematik, Fizik, Kimya, Biyoloji, Tarih, Coğrafya, Felsefe, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, İngilizce.
Öğrenci ve Velilere Kanıta Dayalı Geri Bildirim
OYSS'nin sunduğu en büyük yeniliklerden biri de detaylı analiz ve geri bildirim mekanizmasıdır:
Gelişim Raporları: Sınav sonrasında soru bazlı yapılan puanlamalarla öğrenci, sınıf ve şube bazlı analiz raporları oluşturulacak.
Kazanım Odaklı İnceleme: Öğrenciler ve veliler sadece toplam sınav puanını değil; öğrencinin hangi bilgi ve becerileri kazandığını, hangi öğrenme çıktılarında güçlü olduğunu ve hangi konularda desteğe ihtiyaç duyduğunu görebilecek.
Zaman İçindeki Değişim: Öğrencilerin aynı ve farklı derslerdeki sınav sonuçları zaman içinde ilişkilendirilerek öğrenme süreçlerine yönelik kanıta dayalı, kapsamlı gelişim raporları hazırlanacak.