Karara göre, doğum iznine ayrılan kadın işçinin izin dönüşünde uzmanlık alanı dışındaki bir işte çalıştırılması, işveren bunu haklı nedenlerle açıklayamıyorsa ayrımcılık tazminatı sebebi sayılacak.
Doğum izni dönüşü görevi değiştirildi
Özel bir bankada kıdemli analist olarak çalışan kadın, doğum izninden döndüğünde yaşadıklarını mahkemeye taşıdı. Hak ettiği primleri alamadığını, meslektaşlarına göre daha düşük zam aldığını ve uzmanlık alanı dışındaki bir göreve getirildiğini öne süren çalışan, iş sözleşmesini sona erdirerek İş Mahkemesi'ne başvurdu.
Davacı, ikiz hamile olduğunun ardından kendisine psikolojik baskı (mobbing) uygulanmaya başlandığını, bölüm müdürü pozisyonuna atanan yöneticinin tutum ve davranışlarının zamanla bezdirmeye yönelik hale geldiğini iddia etti. Doğum sonrası izinden döndüğünde banka sektörünün takibinin kendisinden alınarak işe yeni alınan bir başkasına verildiğini, kendisine ise sigorta sektörünün bırakıldığını belirtti. Düşük performans puanlarına itiraz ettiğini, yönetici ve Genel Müdür ile yaptığı toplantıda primin ödenmesini, zammın düzeltilmesini ve eski görevine iade edilmesini talep ettiğini ancak sonuç alamadığını kaydetti.
Davacı; manevi tazminat, kıdem tazminatı, fazla çalışma ücreti, yıllık izin ücreti, prim, maddi zarar (tedavi masrafları) ve ayrımcılık tazminatının davalıdan tahsilini istedi.
Banka: Sözleşmede esaslı değişiklik yok
Davalı banka ise kıdemli analistlerin görev tanımlarında hangi sektörlere bakacaklarının belirtildiğini, bu nedenle iş sözleşmesinde esaslı bir değişiklik bulunmadığını savundu.
İlk derece mahkemesi ayrımcılık talebini reddetti
İş Mahkemesi, kıdem tazminatına hükmetti ancak ayrımcılık iddialarının ispatlanamadığı gerekçesiyle ayrımcılık tazminatı ve manevi tazminat taleplerini reddetti. Mahkeme, planlı ve sistematik bir bezdirmenin yeterince ispatlanamadığını belirtti. Dava kısmen kabul edildi.
Taraflar kararı istinaf etti, Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) itirazları reddetti. Karar temyiz edilince dosya Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'ne ulaştı.
Yargıtay: Ret kararı dosya kapsamına uygun değil
Yargıtay, davacının yatırım/araştırma/hisse senedi araştırma/kıdemli analist olarak çalıştığını, doğum izninde yerine başka birinin istihdam edildiğini ve izin sonrası kendisine sigorta sektörünü takip işinin verildiğini sabit gördü. Kararda, işçinin bu pozisyonda çalışmayı kabul etmeyerek sözleşmeyi haklı nedenle feshettiği vurgulandı.
Yüksek mahkeme, dosyadaki deliller ve tanık anlatımları doğrultusunda davacıya eski işi yerine başka bir iş teklif edildiğinin ve bu işin uzmanlık alanı dışında kaldığının ispatlandığını belirtti. Davacının, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 5. maddesinin son fıkrası uyarınca bir ihlalin varlığı ihtimalini güçlü biçimde gösteren bir durumu ortaya koyduğu ifade edildi.
Bu durumda ihlalin bulunmadığını ispat yükünün işverende olduğuna dikkat çeken Yargıtay, bankanın davacının doğum öncesindeki konumu ve görevinin neden değiştirildiğini, farklı muameleyi gerektiren sebepleri somut olgularla ortaya koyamadığını kaydetti. Kararda, ayrımcılık tazminatı talebinin reddedilmesinin hatalı olduğu, bu nedenle kararın bozulması gerektiği belirtildi.