Aş Çorbası Tarifi - Ayranlı Aş Tarifi - Sulu Hedik Tarifi - Tunceli Yemekleri ve Tatlıları

Tunceli’nin temel geçim kaynağının hayvancılık ve tarım olması nedeniyle yemekleri de bu çerçevede şekillenmiştir. Tunceli'de tahıllı yemekler, oldukça fazladır. Ayrıca Tunceli’nin yöresel yemeklerinde et olmazsa olmazlardandır. Bu et yemeklerinde de oldukça baharat yer alır.

Yöresel Yemekler 07.01.2021, 11:25 07.01.2021, 11:25






Munzur Dağları'yla çevrili olan Yukarı Fırat'ın mütevazı şehri Tunceli'den yöresel lezzetler haberimizde. Et ve tahıl içeren yemekler Tunceli'de oldukça revaçtadır. Çorbalarından, et yemeklerine ve tatlılarına kadar bazı Tunceli meşhur yemeklerini sizler için derledik.

Tunceli, Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesi'nin Yukarı Fırat bölümünde yer alan bir il. Kuzeyde ve batıda Munzur Dağları ile Karasu Nehri, doğuda Bingöl Dağları ve Peri Suyu, güneyde Keban Baraj Gölü ile çevrilidir. Dövme Çorbası, 12 İmam Çorbası, Babuko, Şir, Dersim Kömbesi, Bişi, Haşıl, Mumbar Dolması, Dövme Pilavı (Döğme Pilavı), Tunceli Sarımsağı, Soğan Aşı, Gulik, Mantar Yemeği, Dut Tatlısı, Halbur Hurması, Pekmez Helvası, Kabak Tatlısı Tunceli iline ait yöresel yemeklerdir.

Aş Çorbası

2 çorba kaşığı tereyağı
2 adet soğan
1 çorba kaşığı domates salçası
150 gr. kıyma
4 su bardağı su
1 su bardağı kırmızı mercimek
Damak tadınıza göre tuz
Karabiber
Kuru nane

Tencereye alınıp üzerini geçecek kadar su eklenen mercimek, yumuşayana ve suyunu çekene kadar haşlanır. Soğanın kabukları soyulup, küp şeklinde doğranır. Sıvıyağı çorba tenceresine alınıp kızdırılır. Üzerine soğanlar eklenip rengi değişene kadar kavrulur. Salça ve kıyma ilave edilip kavurmaya devam edilir. Üzerine 4 su bardağı suyu eklenip kaynamaya bırakılır. Çorba, bir taşım kaynadıktan sonra haşlanmış mercimek eklenir. Arada bir karıştırılarak, orta dereceli ateşte 10 dakika pişirilir. Ocaktan indirmeden önce baharatları ve tuzu eklenir. Sıcakken servis edilir.

Ayranlı Aş (Germiye Dew)

1 litre ayran
Bir kaşık un
1 adet yumurta
250 gr. döğme
1 avuç nohut
Yeteri kadar tuz
Reyhan veya yarpuz (yabani nane)

Önce bir tencerenin içine ayran konularak içine un, tuz, yumurta sarısı ilave edilerek, iyice karıştırılır. Kaynayıncaya kadar tahta kaşıkla karıştırılmaya devam edilir. Kaynamış karışıma, önceden ıslatılıp hazır hale getirilen nohut ilave edilir. Nohut biraz piştikten sonra döğme katılır, 20-30 dakika kaynatıldıktan sonra yarpuz (yabani nane) konur. Taze yarpuz daha iyi tat verir. Mevsim kış ise kurutulmuş yarpuz karıştırılır. 5 dakika daha kaynatılır. Sıcak yenildiği gibi yaz aylarında soğuk da yenilir.

Tutmaç (Pastıkan) Çorbası

1 su bardağı pastıkan veya
 1.5 su bardağı yoğurt
1 yumurta
½ su bardağı tutmaç
Et suyu
½ su bardağı haşlanmış
 mercimek
½ su bardağı haşlanmış nohut
Sarımsak

Sosu için: 

Tereyağı
kekik veya anık (anıx) (dağ kekiği) kırmızıbiber

Pastıkan, iki bardak suyla eritilip tencereye konulur. Haşlanmış nohut ve mercimek de eklenir ve kaynamaya bırakılır. Kaynamaya başlayınca tutmacı eklenip, 5 dakika daha kaynatılır. Sonra et suyu eklenip, 5 dakika daha kaynatılır. Kaynadıktan onra sarımsağı eklenip ocağın altı kapatılır.

SOSU: Bir sos tavasında yağı eritilir. İçine bütün baharatlar konulup kızdırılır. Servis yapmadan hemen önce çorba tenceresine dökülüp karıştırılır.

Mahluta Çorbası

250 gr. döğme (yarma)
100 gr. çekilmiş mercimek
1 yemek kaşığı salça
1 adet soğan
2 kaşık tereyağı
Baharat

Arap kökenli bir çorbadır. Bir ölçek yarma, iki ölçek su, bir çay bardağı çekilmiş mercimek ve istenildiği kadar baharatın katılmasıyla yapılır. Önce yarma(den) ve mercimek ıslatılarak hazır hale getirilir. Sonra su kaynatılır. Sonra suya yarma ve mercimek katılarak pişirilir. Tencere indirilmeden tavada kızartılmış tereyağında güzelce kavrulan soğanlar üzerine dökülür. Kavrulmuş soğanla birlikte yemek, bir miktar daha ateşte tutulur ve servise hazır hale getirilir. 

Sulu Hedik

2 su bardağı buğday
1 adet orta boy kuru soğan
1 su bardağı nohut
2 sivri biber
1 adet domates
2 yemek kaşığı un
1 yemek kaşığı tepeli salça
Kuru reyhan
Pul biber
Tuz
100 gr. tereyağı

Akşamdan buğday ve nohut ayrı kaplarda ıslatılır. Yıkanıp tencereye alınır üstünü geçecek kadar su eklenip pişirilir. Ayrı bir tencerede yağ eritilir içine ince kıyılan soğan ve biber eklenir kavrulur. Un ve salça konur kavurmaya devam edilir. Reyhan eklenir. Ocaktan alınan karışım ayrı bir tencerede pişen nohut ve buğday üzerine eklenir. İyice kaynatılır, kıvamını bulunca ocaktan alınır. Arzu edilirse limon tuzuda eklenebilir.

Zerefet (Zılfet) 

1.5 kg. un
1 litre su
1 yemek kaşığı tuz
1 kg. tereyağı
½ litre ayran
5 diş sarımsak

Derin bir kabın içine un elenerek konur. Tuz ve su ilave edilir. Elde edilen karışım iyice yoğrulur. İyice yoğrulan hamur yağlanmış fırın tepsisine konur. Fırına (eskiden odun ateşiyle hazırlanan ocağa) atılır. Hamurun altı ve üstü kızarıncaya kadar pişirilir. Piştikten sonra fırından çıkarılıp soğumaya bırakılır. Pişirilen hamurun üst kısmı yuvarlak bir şekilde kesilerek alınır ve bu kısım kapak olarak kullanılır. Pişirilen hamurun orta kısmı bir kaşık yardımıyla ufak ufak kazılır kazılan hamurlar aynen bir huni şeklinde tepelenir. Önceden hazırlanmış sarımsaklı ayran karışımı ve eritilen tereyağı sıra ile hazırlanan hamurun üzerine dökülür. Daha sonra sıcak sıcak servis yapılır.

Sirikult (Sirikurt) 

8 adet yufka ekmek (bayat)
500 gr. tereyağı
2 litre ayran

Bu yemek yufka ekmek bayatladığında yapılır. İsteğe göre bayat yufka ekmekler çok küçük parçalar halinde elle ayranın içine doğranır. Bayat ekmeğin ayranın içinde yumuşaması ve ekmeğin ayranı iyice emmesini bekledikten sonra tavaya dökülerek kızgın yağ içerisinde kavrulduktan sonra servise sunulur.

Jarjun (Jarun) 

½ litre süt
1 kg. un
500 gr. tereyağı

Bir hamur yemeğidir. Önce un ile süt karıştırılır. Karıştırma işlemine yoğurt kıvamına gelene kadar devam edilir. Daha sonra tereyağı eritilir ve içerisine bu yoğurt kıvamındaki hamur dökülür. Kızardıktan sonra servis yapılır. 

Kül Kömbesi 

1.5 kg. un
500 gr. tereyağı
1 yemek kaşığı tuz
½ litre su

Önce ocakta ateş iyice yakılır. Sal (ocağın tabanı) kızınca ateş çekilir ve tabanı ıslak bir çaputla silinir. Silindikten sonra mayasız olarak yoğrulan hamur sal üzerine serilerek üzerine sac kapatılır. Sacın üzerinde tekrar ateş yakılır. Ekmek sal ve üstteki sacın ısısıyla pişer. Bu ekmek çıkarıldıktan sonra ya olduğu gibi yenilir ya da kabuğu (halk arasında kapak denilir) oyulup yumuşak kısmı çıkarıldıktan sonra içine tereyağı dökülür, kabuğu tekrar kapatılır. Bu şekilde kurabiye gibi olur.

Değirmen Pağaçası 

Yeteri kadar un
Su
Tuz

Un, ağaçtan yapılmış hamur teknesinde yoğrulur. Kenarlarına pürüzlü siyah volkanik taşlar dizilmiş olan derme çatma ocakta odun yakılır. Bir taş da serbest olarak ateşin üzerine konur. Taşları kızdırdıktan sonra ateş temizlenir. Taşların büyüklüğünde pide gibi top top edilmiş hamur bu kızgın taşların üzerine yapıştırılır. Üzerine de daha önce ateşten kızmış taş üzerine kapatılır. Böylece ekmek pişer. Pişen ekmek soğuk sıva taşı ile alınır. Bu ekmek tuzsuzdur.

Kenger Kavurması

1 kg. kenger
2 adet soğan
200 gr. tereyağı
2 adet yumurta

Kengerler taze iken toplanır ve temizlenir. İyice haşlanır, diğer tarafta bol soğan yağda kavrulur. İçine haşlanmış kengerler de konularak, birlikte pişirilmeye devam edilir. İyice piştikten sonra içine yumurta kırılarak servis edilir.

Keldaş (Kellecoş)

1 litre kurut ayranı
250 gr. kavurma
500 gr. tereyağı
100 gr. haşlanmış nohut
2 adet kuru soğan
2 yemek kaşığı salça
Tuz
8 adet yufka ekmeği

Soğan halka şeklinde doğranır. Kavurma, yağ ve salça ile kavrulur. Nohutlar da eklenerek 10 dk. pişirilir. Üzerine yavaş yavaş kurut ayranı dökülerek kaynayıncaya kadar karıştırılır. 20 dakika pişirmeye bırakılır. Bir sahan içine ekmek ya da pişmiş yufka ekmeği (yörede fetir ekmeği de denilir) doğranır. Pişirilen karışım küçük parçalar halinde doğranmış ekmeklerin üzerine dökülür. Genellikle sabah kahvaltısında yenilir.

Pekmez Helvası

250 gr. tereyağı
250 gr. un
2 su bardağı dut pekmezi
100 gr. ceviz
100 gr. fındık
100 gr. fıstık

Hafif ısıtılmış yağın içerisine un dökülerek hafifçe pembeleşinceye kadar kavrulur. Kavrulan una dut pekmezi ilave edilerek 2 dakika kadar pişirilir. Pişen helva servis tabaklarına alınarak üzerine dövülmüş olan çerezler serpilir ve servise hem sıcak hem de soğuk olarak sunulur.

Kalbur (Halbur) Hurması

500 gr. un
1 çay bardağı yoğurt
1 adet yumurta
Yarım çay bardağı süt
250 gr. tereyağı
1 çay kaşığı tuz
2 çorba kaşığı şeker

Un, süt ve yumurta ile karıştırılarak kulak memesi yumuşaklığında bir hamur hazırlanır. Hazırlanan hamur ceviz büyüklüğünde parçalara bölünerek üç parmağın ve halburun izi çıkacak şekilde yuvarlak şekle getirilir. Ters çevrilmiş kalbur üzerinde bastırılarak yayılan hamur şekil alır. Daha sonra hurma haline getirilerek bakır tavada kızdırılmış yağ içerisinde kızartılarak kurabiye haline gelir ve önceden hazırlanan şurubun içerisine atılır ve afiyetle yenilir.

Dut Tatlısı

2.5 su bardağı süt
1.5 çay bardağı irmik
1 çay bardağı şeker
1 paket vanilya
1 kase kara dut
1/2 su bardağı şeker
10 adet çilek

2 buçuk bardak süt tencereye alınır. İrmik şeker ve vanilya eklenir. Muhallebi pişirilip, bir kaba dökülür. Ayrı bir tencereye kara dutlar alınır ve 1 su bardağından az şeker ilave edilir. Böylece dut marmelatı kaynatılır. Üzerine muhallebi dökülür. Çilek ile süslenir.

Haşlama Et

İhtiyaç kadar haşlamalık
 kemikli et
2 adet patates
1 adet soğan
Yarpuz (yabani nane)
Havuç
Sarımsak
Tuz ve biber

Parçalanmış et, büyük bir tencereye konulur. Yeteri kadar su eklenir. Tuz ve biber atılıp, ocağa konulur. Kapağı kapatılarak kaynatılır. Kaynadıktan sonra tencerenin kapağını açarak üstünde biriken köpükler toplanır. Sonra da patates, havuç ve soğan eklenir. Ateş kısılır ve düşük ateşte uzun bir süre pişirilir. İstenildiğinde et pişirilmeden önce bir kaç yerinden delinerek, sarımsak konulabilir. Yemek piştikten sonra et, önceden ısıtılmış çukur bir kabın içine konularak servise hazır hale getirilir.

Kızartma Et

1 kg. kemikli et
6 adet kuru soğan
Kırmızıbiber
Reyhan
250 gr. tereyağı
Tuz

Et ve kemikler ufak ufak doğranıp, su eklenerek, kazanda pişirilir. Sonra ayrıca kırmızıbiber, reyhan, yağ ve tuz ile yağda kızartılarak servise hazır hale getirilir. Sebzeli pilavla birlikte servis edilir.

Tandır Kebabı

2 kg. kemiksiz kuzu kol
2 çorba kaşığı kadar eritilmiş
 tereyağı
1 çay kaşığı tuz
1 çay kaşığı karabiber
1 çay kaşığı kekik

Öncelikle kuzu eti soğuk suda güzelce yıkanır. Tuz, karabiber ve kekik, küçük bir kapta yağ ile karıştırılır. Baharatlı karışım, etin her tarafına iyice sürülür. Dinlenmesi için baharatlı et, pişirilmeden önce bir miktar bekletilir. Sonra et yayvan bir güvece konulur. Güvece bir miktar su da eklenir. Güvecin ağzı, aynı malzemeden yapılmış bir kapakla kapatılır. Güveç, ateşinin harı azalmaya başlamış tandırın altına indirilir. Hafiflemiş ateşte suyu çekilene kadar pişmeye bırakılan et, iyice kızardıktan sonra servise hazırdır. Pilav, kurusoğan ve ayranla birlikte servis edilir. 

Keldaş (Kellecoş)

1 litre kurut ayranı
250 gr. kavurma
500 gr. tereyağı
100 gr. haşlanmış nohut
2 adet kuru soğan
2 yemek kaşığı salça
Tuz
8 adet yufka ekmeği

Soğan halka şeklinde doğranır. Kavurma, yağ ve salça ile kavrulur. Nohutlar da eklenerek 10 dk. pişirilir. Üzerine yavaş yavaş kurut ayranı dökülerek kaynayıncaya kadar karıştırılır. 20 dakika pişirmeye bırakılır. Bir sahan içine ekmek ya da pişmiş yufka ekmeği (yörede fetir ekmeği de denilir) doğranır. Pişirilen karışım küçük parçalar halinde doğranmış ekmeklerin üzerine dökülür. Genellikle sabah kahvaltısında yenilir.

Yorumlar (0)
11°
parçalı az bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 19 41
2. Fenerbahçe 19 39
3. Galatasaray 19 36
4. Gaziantep FK 19 34
5. Alanyaspor 19 31
6. Hatayspor 19 31
7. Trabzonspor 19 30
8. Karagümrük 19 27
9. Malatyaspor 19 27
10. Göztepe 19 25
11. Antalyaspor 19 25
12. Sivasspor 19 24
13. Rizespor 19 24
14. Başakşehir 19 23
15. Konyaspor 19 22
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 19 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 19 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Chelsea 19 29
9. Southampton 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 16 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Burnley 18 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 17 44
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 19 33
5. Sevilla 18 33
6. Real Sociedad 19 30
7. Granada 19 28
8. Real Betis 19 26
9. Cádiz 19 24
10. Levante 19 23
11. Getafe 18 23
12. Celta de Vigo 19 23
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 19 20
15. Real Valladolid 20 20
16. Eibar 19 19
17. Deportivo Alaves 19 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 19 16
20. Huesca 19 12