Afyon Keşkeği Tarifi - Paçık Tarifi - Çullama Köftesi Tarifi - Afyonkarahisar Yemekleri ve Tatlıları

Afyonkarahisar, Türkiye'nin Ege Bölgesi'nde İç Batı Anadolu Bölümü'nde yer alan bir ildir. 2010 TUIK verilerine göre ilimizde merkez ilçe ile beraber 18 ilçe, 89 belde ve 388 köy vardır. Ağzı Açık'tan Bükme'ye, Haşgeşli Börek'ten Ocak Bükmesi'ne Afyonkarahisar yemekleri haberimizde.

Yöresel Yemekler 11.01.2021, 20:55 11.01.2021, 20:54






Afyon yemek kültürüne bakacak olursak; Çorbalardan Sakala Çarpan, Toğga, Göce Tarhanası, et yemeklerinden Bütüm Et, Paçık, Duvaklı, Sebze yemeklerinden İlibada Dolması, Patlıcan Musakka, Pırasa Musakka, Maydanoz Musakka, Düğülü Yaprak Dolması, Ekşili Bamya, Hamur işlerinden Arabaşı; Cızdırma'dan Özbek Pilavı'na, Ekmek Kadayıfı'ndan Fırma Baklavası'na daha birçok Afyonkarahisar'a özgü yemek ve tatlılar haberimizde.

Çullama Köftesi (Afyon Usulü) İçin Malzemeler

500 gr dana kıyma
1 su bardağı köftelik bulgur
2 soğan
Muskat
Pulbiber
Kırmızı biber
Karabiber
Tuz
Yarım demet maydanoz

Sosu için :

2 yumurta
2 yemek kaşık yoğurt
3 yemek kaşığı un
1 çay bardağı maden suyu (100ml)
1 tatlı kaşığı kabartma tozu

Bulguları sıcak su ile ıslatıp dinlendirelim. Kıymayı soğanı, maydanoz ve baharatları geniş tepsiye koyalım ve bulguru ekleyerek iyice yoğuralım. Diğer yandan sosunu hazırlayalım. Bunun için sos malzemelerini genişçe bir kapta karıştıralım. Köftelere yuvarlak şekli verelim, sosuna bulayarak kızgın yağda pişirelim.

Afyon Keşkeği (Ev Yapımı) İçin Malzemeler

2 su bardak aşurelik buğday
1 su bardak nohut
250 gr kemikli dana eti
2 yemek kaşığı tereyağ
Tuz

Üzeri için:

Tereyağ ve pul biber

Öncelikle 1 gece öncesi buğday ve nohudu sıcak suda bekletip ıslatıyoruz. Ertesi gün düdüklü tencerede önce eti pişiriyoruz. Bi 40 dk falan etin cinsine göre kontrol edersiniz. Daha sonra içine nohut ve buğday ekleyip tuzu yağı ekleyip 1 saat daha pişiriyoruz. Hepsi pişirdikten sonra bi tahta kaşık yardımıyla dövüyoruz. Birazda blenderdan geçiriniz. En son olarak salçalı sos doküyoruz.

Paçık İçin Malzemeler 

2 kg paça eti (sığır, kuzu ayağı veya dil paçası)
1 adet bayat Afyon ekmeği
3 çorba kaşığı süzme yoğurt
5 diş sarımsak
1 çorba kaşığı tereyağı
1 tatlı kaşığı tuz

Paçık (paça) eti, düdüklü tencerede üzerini örtecek kadar su ve bir tatlı kaşığı tuz ilavesiyle iki saat pişirilir. (En iyi paçık, keçi ayağından olur. Pişirme süresi etin cinsine göre değişir; sığır etinin pişirme süresi uzundur) Pişen etin kemikleri temizlenir. Afyon ekmeği, küp şeker büyüklüğünde kesilerek servis tabağına döşenir (Afyon ekmeği yerine düz pide de kullanılabilir). Ekmekler istenirse fırında ısıtılabilir. Ekmeklerin üzerine paçanın suyu ve eti gezdirilir. Üzerine sarımsaklı yoğurt dökülür. Arzuya göre üzerine kızdırılmış tereyağı dökülebilir.

Etli Zürbiye İçin Malzemeler 

4 yemek kaşıgı margarin
2 kg dana eti
1 kg arpacık sogan
1 yemek kaşıgı biber salçası
2 yemek kaşıgı domates salçası

2 kg dana eti bol su ile yıkanıp süzülür. Ardından düdüklü tencereye yerleştirilip üzerini geçecek kadar su ve 1 tatlı kaşığı tuz konularak buharı çıktıktan sonra kısık ocak ateşine alınıp 30 dakika daha pişirilir. 1 kg arpacık soğan soyulup temizlendikten sonra bol sudan geçirilir. Üzerini geçmeyecek kadar su ile orta ocak ateşte orta boy tencerede kaynatilir. Soğanların yumuşaması gerekmektedir. Teflon tavaya 4 yemek kaşığı margarin konularak eritilir. Eriyen yağın içerisine 1 yemek kaşığı biber salçası ile 1 yemek kaşığı domates salçası eklenerek karıştırılır. İyice karışan salça sosu ocak ateşinden alınır. Dana etleri ocak ateşinden alınıp suyu süzülerek ayrı bir tencereye konulur. Haşlanan arpacık soğanlar etlere eklenerek üzerine hazırlanan salçalı sos eklenir. 1 çay kaşığı kadar da karabiber ve et suyunun yarısını da ekleyerek orta ocak ateşte pişmeye devam edilir. Yemeğimizin yapılış süresi ortalama 1 saati bulmaktadır. 10 kişilik servis edilir.

Afyon Bükmesi İçin Malzemeler

13 su bardağı un
1 çay bardağı süt (ılık)
2 su bardağı su
3 yemek kaşığı sirke
2 tatlı kaşığı tuz

Hamurun üzerine sürmek için;

1 su bardağı haşhaş
1, 5 su bardağı sıvı yağ

İç harcı için;

2 su bardağı yeşil mercimek
150 gr kıyma
6 tane kuru soğan

Uygun tencereye mercimek ve su koyulup yumuşayana kadar haşlanır. Diğer yandan ayrı bir tavada kıyma kavrulup üzerine yemeklik doğranan soğan ilave edilip suyu çekene kadar tekrar kavrulur. Ve haşlanan mercimekler ilave edilerek 7-8 dk kadar kısık ateşte karıştırarak kavrulup soğumaya bırakılır. Hamuru için : Yoğurma kabına un, tuz, sirke ve ısıtılmış süt alınır bir yandan yoğurulup diğer yandan 2 su bardağı su yavaş yavaş ilave edilir hamur pürüzsüz kıvam alıncaya kadar yoğurulur hamuru hafif ele yapışan bir kıvamda olmalı. Yoğurma işlemi bittikten sonra yoğurma kabının üzeri streç film ile kapatılıp yarım saat kadar dinlendirilir. Dinlenen hamur tezgaha alınır 4 eşit bezeye bölünür. Bezenin biri hafif unlanmış tezgaha alınır. Üzeride biraz unlandıktan sonra oklava ile açılır (yapışan bir hamur olduğu için çok fazla unlamıyoruz ki bükmeler sert olmasın) Açılan hamurun üzerine sıvı yağ ve haşhaş karışımından sürülüp hamurun her yerine dağıtılır rulo yapılıp 2’şer parmak kalınlığında kesilir. Temiz bir kaba konulur, diğer 3 bezeye de aynı işlem uygulanır.
Son olarak kesilen haşhaşlı hamurun 1 tanesi tezgaha alınır merdane yardımıyla kare açılıp ortasına iç harçtan konulur kenarlar iç harcın üzerine kapatılıp yağlanmış tepsiye ters olarak dizilir. Diğer haşhaşlı hamurlara da aynı işlem uygulanır ve tepsiye dizilir. Tepsiye dizildikten sonra kalan sıvıyağ ve haşhaşlı harçtan hamurun üzerine sürülüp fırına verilir. 190°önceden ısıtılmış fırında alt üst kızarıncaya kadar pişirilir.

Afyon Yöresi Ağzıaçık İçin Malzemeler

12 su bardağı un
Ilık su
Tuz
İçi için iç yağ üzerine sıvı yağ

Peynirli iç için;

Peynir
Maydonoz
Karabiber
3 tane yumurta
Kıymalı iç için;
Kıyma
Maydonoz
Karabiber
Tuz
3 tane yumurta

Un, su, tuz yoğurulur hamur 15 dk dinlendirilir biz bu hamurdan 4 beze yaptık 2 beze peynirli 2 beze kıymalı olarak. İlk bezeyi oklava ile açıp yağladık dörde katladık sonra ikinci bezeyi açıp yağlayıp ilk bezeyi hamurun içine koyup dörde katladık diğer iki bezeyi de aynı şekilde yapıyoruz. Bu durumda iki beze iç içe oluyor ilk bezeyi 12 küçük parçalara bölüyoruz oklava ile açıp peynirli yada kıymalı iç harcından koyuyoruz büze büze kapatıyoruz hepsini bu şekilde yapıp tepsiye sıralıyoruz ve üzerini yağlıyoruz fırında pişiriyoruz.

Afyon Sucuğu İçin Malzemeler 

Sığır Eti (2 kg)
Bağırsak (3 metre)
Sarımsak (10 diş)
Sucuk Baharatı (1 çorba kaşığı)
Yenibahar (2 çay kaşığı)
Kimyon (1 çorba kaşığı)
Karabiber (1 çorba kaşığı)
Tuz (1 çay bardağı)

Ezilmiş sarımsaklar baharat ve tuz ile birlikte tartılır. Sığır etinin fazla sinir ve yağlı olan kısımları temizlenir ve kuşbaşı şeklinde küçük parçalara doğranır. Bu yapılırken etin yağ oranı %15 olmasına dikkat edilir. Karıştırılan sarımsak, tuz ve baharatlar ete eklendikten sonra bu karışım kıyma makinasında 2 kere geçirilerek çekilir. Elde edilen bu karışım iyice yoğurulduktan sonra 12 saat kadar buzdolabında dinlendirilir. Bağırsaklar 15 dakika kadar bol su içerisinde yumuşatılır. Yoğurulan ve dinlendirilen et ve baharat karışımı bu bağırsakların içine doldurulur ve bir iple ucu sıkıca bağlanır. Aynı işlemi malzeme bitene kadar tekrar edin. Sucukları aralarına bez koyarak bir tepsiye yerleştirin ve serin nemsiz bir ortamda 12 saat kadar dinlendirin. Ara ara üzerinde biriken nemi kuru bir bezle silin. Direk ışık görmeyen gölge bir alana sucukları asarak kurumasını sağlayın.

Afyon Kaymağı Tatlısı İçin Malzemeler

Keki için;

3 adet yumurta
1 buçuk çay bardağı şeker
1 buçuk çay bardağı süt
1 buçuk çay bardağı irmik
1 buçuk çay bardağı sıvı yağ
2 çay bardağı un
2 paket kabartma tozu
1 paket vanilya

Şerbeti için;

2 su bardağı şeker
2 su bardağı su

Kreması için;

3 su bardağı süt
1 adet toz krem şanti
4 yemek kaşığı şeker
2 su bardağı süt
5 yemek kaşığı tepeleme nişasta (fark etmez)

Üzeri için;

Bol hindistan cevizi

İlk önce küçük bir tencereye su ve şekeri alalım, kaynatalım, kaynayınca 6-8 dakika daha kaynatıp altını kapatalım. Keki için yumurta ve şekeri güzelce çırpalım. İçine sıvı yağ, süt irmiği ekleyip, tekrar karıştıralım. İçerisine un,kabartma tozu ve vanilyayı eleyerek ekleyelim, karıştıralım. Yağlanmış borcama döküp, 180 derece ısıtılmış fırında kontrollü pişirelim. Pişen kekimizi ılımaya bırakalım. Ilıyan kekimize ılık şerbeti dökelim. Kreması için; ilk önce tenceremize 3 su bardağı sütü şekeri ve toz krem şantiyi alıp pişirelim. Kaynamaya başlayınca ayrı bir kapta 5 yemek kaşığı nişastayı, 2 su bardağı sütle karıştıralım. Kaynayan sütümüze ilave edip, altını kısalım karıştırarak koyulaşana kadar pişirelim. Zaten hemen koyulaşıyor. Altını kapatıp,mikserden pürüzsüz olana kadar çırpalım. Hemen bekletmeden kekimizin üzerine gezdirelim çünkü hemen donuyor.İyice yayalım ve üzerine bolca hindistan cevizi serpelim. Buzdolabında dinlendirelim ve dilimleyerek servis edelim.

Şebit İçin Malzemeler

2 su bardağı un
1 adet yumurta
1 tatlı kaşığı silme tuz
1/2 (Yarım) su bardağı ılık su
400 gram kıyma
1 çorba kaşığı tereyağı
1 adet yemeklik doğranmış kuru soğan
1 adet yemeklik doğranmış kırmızı biber
1 tatlı kaşığı domates salçası
1 tatlı kaşığı pul biber
Yeteri kadar tuz
Yeteri kadar toz karabiber
Arzu edilen kadar yoğurt
Arzu edilen kadar kıyılmış maydanoz

Hamuru yoğurun ve ceviz büyüklüğünde bezelere ayırıp dinlendirin. Kıymalı harcı hazırlamak için bir tencereye kıymayı ve tereyağını alıp kavurmaya başlayın. Suyunu çekince soğan ve biberleri ekleyin. Soğan solunca salça ve pul biberini ekleyin. 1 su bardağı sıcak su ekleyip soğanlar yumuşayıncaya kadar pişirin, tuzunu karabiberini ayarlayın. Bir yandan bezeleri unlu tezgahta oklava ile 15 cm çapında açıp kızgın yapışmaz tavada arkalı önlü pişirin. Servis tabağına pişirdiğiniz yufkadan bir tane yerleştirin, üzerine bir çorba kaşığı dolusunca kıymalı harçtan yayın. Bir çorba kaşığı da suyundan gezdirin. Üzerine bir adet daha yufka yerleştirin. Diğer katları da aynı şekilde uygulayıp 5 katlı yufkadan hazırlayın ve en üste yine kıymalı harçtan yayın. Yoğurt ve kıyılmış maydanoz ile servis edin.

İlibada Sarması (Afyon Yöresi) İçin Malzemeler

2-3 demet ilibada yaprağı
1. 5 su bardağı pirinç
Yarım su bardağı bulgur
1 adet orta boy kuru soğan
1 tatlı kaşığı domates salçası
Tuz, karabiber, nane
150-200 gr kıyma (tercihe bağlı)

İç Malzemesi için, uygun bir tencerede yemeklik doğradığınız soğanı sıvı yağ da kavurun. Kıymayı da ekleyip kavurmaya devam edin. Ardından pirinç ve bulgur ilave edilip biraz daha kavurun. Son olarak salça, tuz, karabiber ve nane ekleyip çok az döndürün. 2 su bardağı kadar sıcak su ekleyip suyu çekene kadar pişirin. İç harcı dinlenirken İlibada yapraklarını hazırlayın. İlibadaları sıcak suda hafifçe haşlayın. (haşlama kısmı önemli sıcak suda fazla beklerse yapraklar yırtılır o yüzen 1-2 dk bekletmeniz yeterli olacaktır) Sıcak sudan alır almaz hemen soğuk suya bırakın. İlibada yapraklarının arasına hazırlanan iç malzemeden yeteri kadar koyup sarın ve tencereye yerleştirin. Sarmanın üzerine gelecek kadar su dökün ve suyu çekene kadar kısık ateşte pişirin. Üzerine yoğurt gezdirip servis edebilirsiniz.

Sakala Çarpan Çorbası İçin Malzemeler 

2 adet küçük kuru soğan
4 yemek kaşığı tereyağı veya margarin
3 yemek kaşığı un
2 tatlı kaşığı tuz
1/2 su bardağı tel şehriye
1 yemek kaşığı kuru nane

Mercimek yıkanır ve bir su bardağı su ile akşamdan ıslatılır, kalan su eklenip 25-30 dakika pişirilir. Soğan soyulur, yıkanır ve ince ince doğranıp yağla birlikte kısık ateşte ara sıra karıştırılarak kavrulur, un katılarak bir iki defa çevrilir ve mercimeğe eklenir. Tuz ilave edilir. Kaynayınca şehriye ilave edilir. 15-20 dakika daha pişirilir, iki yemek kaşığı yağ eritilir, nane de eklenip karıştırıldıktan sonra, çorbanın üzerine gezdirilir.

Düğülü Haşhaş Tatlısı (İnce Bulgur Tatlısı) İçin Malzemeler

1 Su Bardağı Haşhaş
1/2 (yarım) Su Bardağı Düğü (İnce Bulgur)
3 Su Bardağı Süt
1 Su Bardağı Şeker
1 Yemek Kaşığı Margarin

Bir tencereye düğüyü, haşhaşı ve şekeri koyup karıştırarak kavuralım. Yavaş yavaş süt ilave edelim. Margarini ilave edip eritelim. Muhallebi kıvamına gelene kadar kısık ateşte karıştırarak pişirelim. Islatıp suyunu süzdüğümüz borcama pişen tatlımızı döküp, buzdolabında birkaç saat dinlendirelim. İsteğe göre kaymak veya ceviz ile süsleyip servise edebilirsiniz.

Yorumlar (0)
2
az bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 17 35
2. Fenerbahçe 17 35
3. Galatasaray 17 33
4. Gaziantep FK 17 31
5. Alanyaspor 18 30
6. Hatayspor 17 28
7. Karagümrük 18 27
8. Trabzonspor 17 26
9. Antalyaspor 18 24
10. Konyaspor 17 22
11. Sivasspor 17 22
12. Başakşehir 17 22
13. Kasımpaşa 17 22
14. Malatyaspor 17 21
15. Rizespor 17 21
16. Göztepe 17 19
17. Gençlerbirliği 18 19
18. Kayserispor 17 16
19. Ankaragücü 17 15
20. Denizlispor 17 14
21. Erzurumspor 18 13
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 17 36
2. Liverpool 17 33
3. Man City 16 32
4. Leicester City 17 32
5. Everton 17 32
6. Tottenham 17 30
7. Southampton 17 29
8. Aston Villa 15 26
9. Chelsea 17 26
10. West Ham 17 26
11. Arsenal 18 24
12. Leeds United 17 23
13. Crystal Palace 18 23
14. Wolverhampton 18 22
15. Newcastle 17 19
16. Burnley 16 16
17. Brighton 18 14
18. Fulham 16 12
19. West Bromwich 17 8
20. Sheffield United 18 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 18 32
5. Real Sociedad 19 30
6. Sevilla 17 30
7. Granada 18 27
8. Celta de Vigo 18 23
9. Cádiz 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 17 21
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Deportivo Alaves 18 18
17. Real Valladolid 18 18
18. Elche 16 16
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12