Kalfalık ve Ustalık Sınavları Uygulama Esasları
T.C.
Milli Eğitim Bakanlığı
Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğü
Sayı : 19863661-20-E.1165967 
16.01.2018
BAKANLIK MAKAMINA
İlgi : a) 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu.
b) 6764 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunu.
c) Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği.
ç) 02.10.2017 tarihli ve 19863661-20-E.15575022 sayılı Makam Onayı.
d) Millî Eğitim Bakanlığı Önceki Öğretmenlerin Tanınması, Denklik ve Ölçme Değerlendirme İşlemleri İle İlgili Usul ve Esaslara İlişkin Yönerge.
e) Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının 15 Eylül 2017 tarihli ve 132 sayılı Kararı ile uygulamaya konulan Mesleki Eğitim Merkezleri Haftalık Ders Çizelgeleri ile Çerçeve Öğretim Programları.

İlgi (b) Kanun ile değiştirilen ilgi (a) Kanunun 35 inci Maddesi ve ilgi (c) Yönetmeliğin 63/A maddesi gereği hazırlanan ilgi (d) Yönergenin uygulamaya konulması ilgi (ç) Makam Onayı ile uygun bulunmuştur.

Yönergenin “Sınav dönemleri ve ölçme değerlendirme yerleri” başlıklı 10 uncu 
maddesi ile ilgili (e) Kararla uygulanması uygun bulunan 27 alan 141 dal “Mesleki Eğitim Merkezleri Haftalık Ders Çizelgeleri ile Çerçeve Öğretim Programları” doğrultusunda “Beceri Sınavı Değerlendirme Kriterleri ile söz konusu Yönergenin “İl sınav komisyonu” başlıklı 11 inci ve “Sınav komisyonu kuruluşu ve sınavların uygulanışı” başlıklı 12 nci maddeleri doğrultusunda “Mesleki Eğitim Merkezi Programları Kalfalık ve Ustalık Sınavları Uygulama Esasları” hazırlanmıştır.

Makamlarınızca da uygun görülmesi halinde; ekte bulunan “Mesleki Eğitim Merkezi 
Programları Kalfalık ve Ustalık Sınavları Uygulama Esasları” nın yürürlüğe konulması ve kalfalık/ustalık sınavlarının Bakanlığımızca hazırlanan “Beceri Sınavı Değerlendirme Kriterleri” doğrultusunda yapılması hususlarını olurlarınıza arz ederim.

Mehmet Salih CANBAL
Genel Müdür V.

Ek: Esaslar

Uygun görüşle arz ederim.

Yusuf TEKİN
Müsteşar

OLUR
16.01.2018
İsmet YILMAZ
Bakan


T.C.
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
MESLEKİ EĞİTİM MERKEZİ PROGRAMLARI
KALFALIK VE USTALIK SINAVLARI UYGULAMA ESASLARI

Amaç

MADDE 1- (1) Bu Uygulama Esaslarının amacı; mesleki eğitim merkezi programı 
uygulayan mesleki ve teknik orta öğretim kurumlarında önceki öğrenmelerin tanınması kapsamında yapılacak kalfalık ve ustalık sınavlarının uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2- (1) Bu Uygulama Esasları; mesleki eğitim merkezi programı uygulayan 
mesleki ve teknik orta öğretim kurumlarında önceki öğrenmelerin tanınması kapsamında yapılacak kalfalık ve ustalık sınavlarını kapsar.

Dayanak

MADDE 3- (1) Bu uygulama esasları; 5.6.1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim 
Kanunu, 7.9.2013 tarihli ve 28758 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği ile 02.10.2017 tarihli ve 19863661-20-E.15575022 sayılı Makam Onayı ile yürürlüğe konulan Milli Eğitim Bakanlığı Önceki Öğrenmelerin Tanınması, Denklik ve Ölçme Değerlendirme İşlemleri İle İlgili Usul ve Esaslara İlişkin Yönergeye dayanılarak hazırlanmıştır.

Yazılı sınavlar

MADDE 4- (1) Yazılı sınavlar; tüm alan/dallar için ortak derslerin sınavları bir 
oturumda, alan ortak derslerinin sınavları bir oturumda ve dal derslerinin sınavları da bir oturumda yapılacak şekilde planlanır. Haftalık ders çizelgelerinde birden fazla dal seçmeli dersinin bulunduğu (Örnek; Dekoratif El Sanatları dal dersleri vb.) durumlarda; okul/ kurum tarafından belirlenen ve adaylara önceden bildirilen dersten sınav yapılır. Seçmeli derslerden sınav yapılmaz.

(2) Alan ortak dersleri ile dal derslerinin her birinden ayrı ayrı soru hazırlanarak, bir 
oturumda en fazla altı dersin sınavı yapılır. Bir oturumda sınavı yapılacak ders sayısının altıyı geçmesi durumunda ilgili sınav iki oturum şeklinde planlanır. Her oturumun toplam süresi üç saati (180 dakika) geçemez.

(3) Kalfalık Sınavlarında;

a) Türk Dili ve Edebiyatı dersi için Ortaöğretim kurumlarının 9 uncu sınıf Türk Dili ve 
Edebiyatı dersi müfredatı esas alınarak bir sınav, 

b) Matematik dersi için Ortaöğretim kurumlarının 9 uncu sınıf Matematik dersi müfredatı 
esas alınarak bir sınav,

c) Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersi için Ortaöğretim kurumlarının 9 uncu, 10 uncu ve 
11 inci sınıflarında okutulan Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersi müfredatı esas alınarak ayrı ayrı olmak üzere üç sınav yapılır.

ç) Mesleki Gelişim dersi sınavı, ortak dersler veya alan ortak dersleri oturumunda yapılabilir.

(4) Ustalık sınavlarında, ortaöğretim kurumlarının 12 nci sınıf Din Kültürü ve Ahlak 
Bilgisi dersinden bir sınav yapılır.

Beceri sınavları

MADDE 5- (1) Beceri sınavları; Önceki Öğrenmelerin Tanınması, Denklik ve Ölçme 
Değerlendirme İşlemleri ile İlgili Usul ve Esaslara İlişkin Yönergenin 12 nci maddesi hükümlerine göre başlangıcından bitişine kadar kamera kaydına alınır.

(2) Beceri sınavlarının kamera kaydına alınmasının amaçları;

a) Sınavların geçerli ve güvenilir olarak yapılmasını sağlamak,

b) Sınavların değerlendirilmesini objektif delillere dayandırmak,

c) Adayların başarı/başarısızlık durumunu etkileyebilecek değerlendirme farklılıklarını 
ortadan kaldırmak,

ç) Adayların beceri sınavlarına ilişkin itiraz ve şikâyetlerinin değerlendirilip karara 
bağlanabilmesi için kanıt elde etmek,

d) Olası suistimalleri önlemek,

e) Sınavlar ve değerlendirmelerini objektif ve standart hale getirmektir.

(3) Kamera kayıtlarında;

a) Ses ve görüntü kaydı, sınav başlangıcından sınav bitimine kadar tüm adımları 
içerecek şekilde devam ettirilir. Ölçme ve değerlendirme kriterlerinin adaylara iletilmesi ve sınavın bitiş duyurusunun kayıtlarda mutlaka yer alması sağlanır.

b) Teknik ölçüm gerektiren durumlarda, ölçüm sonucunun kamera kaydında net olarak 
görülmesi sağlanır. Örneğin, ölçüm cihazları üzerindeki değerlerdeki değişimin ya da ölçüm cihazları tarafından üretilen rapor çıktılarının yakın çekim ile kaydedilmesi gerekir.

Ölçüm sonucu kamerayla görüntülenemiyorsa aday tarafından ölçüm değeri sesli olarak 
söylenir ve değer daha önce hazırlanmış bir tutanağa/forma kaydedilir.

c) Sınavlar için tahsis edilmiş alanlar güvenlik bandı/şeridi ile diğer ortamlardan ayrılır.

Bu alana beceri sınavına katılan adaylar, ilgili sınav için görevlendirilen kişiler ve denetim 
ekibi dışında kimse giremez.

ç) Sınav alanlarında acil çıkışları gösteren uyarı işaretleri başta olmak üzere iş sağlığı 
ve güvenliği önlemleri açısından gerekli tüm işaretler bulundurulur ve gerekli tedbirler alınır.

d) Sınav için sırasını bekleyen aday/adaylar, sınava katılan aday/adayları etkilemeyecek 
ve herhangi bir müdahalede bulunamayacak şekilde uygun bir uzaklıkta bekletilir. Bu mesafeyi ayarlamak ve müdahalelere engel olmak değerlendiricinin/değerlendiricilerin
görevidir.

e) Sınav alanında sınav gereci sayılmayan ve adayların sınav başarısını olumsuz 
etkileyebilecek donanım, makine, teçhizat, alet, edevat vb. bulundurulmaz.

f) Sınavlarda kullanılan tüm dokümanlar sınav evraklarıyla birlikte dosyasında 
muhafaza edilir.

g) Sınavlarda adayların kullanması gereken makinelerden gerekli görülenlerin üzerinde 
makine kullanım talimatları bulundurulur. İhtiyaç durumunda adaylara makine kullanımı ile ilgili ön bilgilendirme yapılabilir.

ğ) Adaylar, değerlendiriciler ve diğer görevlilerin sınava ait görüntü kayıtlarında rahatça 
tanınmalarını sağlamak amacıyla sınav süresince isimlik, yaka kartı, sırt numarası, etiket vb. tanıtıcı materyal kullanılır.

h) Kamera kayıtları olası tehlike ve risklere karşı beceri sınav yerine uygun güvenli bir 
mesafeden yapılır.

Okul/kurum/işletme müdürlüklerinin görevleri

MADDE 6- (1) Adayların kayıtlı olduğu okul/kurum müdürlüklerinin görevleri şunlardır:

a) Sınavların, öncelikle adayların kayıtlı olduğu okul/kurumlarda uygun atölye, 
laboratuvar ortamında ve ilgili alan öğretmeni/usta öğretici tarafından yapılması esastır.

Ancak, bu okul/kurumlarda yeterli atölye, laboratuvar ve ilgili alan öğretmeni/usta öğretici 
bulunmadığı durumlarda sınavlar, yerleşim yeri içerisindeki diğer mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında, uygun okul/kurum olmadığı durumlarda ise işletmelerdeki atölye, laboratuvarlarda ilgili alan öğretmeni/usta öğretici tarafından yapılır.

b) Sınavların başka kurum/işletmelerde yapılması durumunda adaylara ait sınav 
sonuçları adayların kayıtlı oldukları okul/kurum müdürlüklerine bildirilir.

c) Kamera kayıtları için gerekli teçhizat ve donanım (adaptör, yedek batarya, harici 
bellek vb), adayın kayıtlı olduğu okul/kurum müdürlüklerince sınavdan en az bir gün önce ilgili okul/kurum/işletmeye teslim edilip sınav sonrası geri alınır.

ç) Aday tarafından karşılanacak olan sarf malzemelerinin sınavdan önce sınav 
merkezlerine (okul/kurum/işletmelere) teslim edilmesi sağlanır.

d) Kamera kayıtlarına hızlı ve kolay erişimi mümkün kılacak kayıt saklama ve arşiv 
sistemi kurulur.

e) Kamera kayıtları yangın, hırsızlık, rutubet, su baskını gibi durumlara karşı güvenliği 
ve gizliliği sağlanmış ortamlarda saklanır.

(2) Beceri sınavlarının yapılacağı okul/kurum/işletmelerin görevleri;

a) Sınavlarda kullanılacak makine ve teçhizatı hazır bulundurmak.

b) Sınav yapılacak alanı iş sağlığı ve güvenliği kurallarına uygun olarak hazırlamak.

c) Sınav alanlarında acil çıkışları gösteren uyarı işaretleri başta olmak üzere iş sağlığı 
ve güvenliği önlemleri açısından gerekli tüm işaretleri bulundurmak,

ç) Adayların, değerlendiriciler ile diğer görevlilerin sınava ait görüntü kayıtlarında 
tanınmalarını sağlamak amacıyla sınav süresince kullanılacak isimlik, yaka kartı, sırt numarası, etiket vb. tanıtıcı materyalleri hazırlamak.

d) Kayıtlardaki görüntülerin net, seslerin anlaşılır (gürültüyü azaltmak veya engellemek 
imkân dâhilinde ise), ışık miktarının ve açısının yeterli olmasını sağlamak.

e) Değerlendiriciler tarafından sınav yerinde tespit edilen eksiklik ve uygunsuzlukları 
tamamlamak, tamamlanması mümkün olmayan durumlarda bu durumu il sınav komisyonuna bildirmek.

f) Değerlendiriciler tarafından teslim edilen beceri sınav dokümanları, kamera kayıtları 
ve diğer evrakları adayların kayıtlı olduğu okul/kurum müdürlüğüne göndermek.

g) Kamera kayıtlarını mümkünse tek seferde, mümkün değil ise kayıtların erişilebilirliği 
açısından sürekliliği sağlayacak önlemleri almak.

ğ) Beceri sınavının insan üzerinde uygulanacak olması durumunda (cilt bakımı, 
kuaförlük vb.) kamera kayıtlarını kişisel mahremiyeti koruyacak açıda ve sınırlı bölgede olacak şekilde çekim yapmak veya gerektiğinde cansız mankenler üzerinde uygulama yapmak.

h) Kamera kaydı için kullanılacak ekipmanları; sınav yapılacak yere, ilgili alan/dalın 
özelliğine ve sınav sorusuna uygun olacak şekilde seçmek.

Değerlendiricilerin görevleri

MADDE 7- (1) Değerlendiricilerin görevleri;

a) Sınav alanında görülecek eksiklik ve uygunsuzlukları tamamlatmak, tamamlanmaması 
ve sınavın yapılmasının mümkün olmayacağı durumlarda, bu durumu tutanak altına alarak ilgili okul/kurum müdürü veya işletme yetkilisini bilgilendirmek.

b) Adayların uyması gereken kurallar hakkında bilgi vermek. (Örneğin cep telefonlarını 
kapalı tutma, sınav esnasında yardımlaşmama ve birbirleriyle iletişime geçmeme vb.)

c) “Örnek açıklama metni: Şu an ….….. sınav merkezinde …../…../…….. tarihinde 
saat: ……. yaptığımız …………. alan/dalın kalfalık/ustalık beceri sınavını yapmaktayız.

Ben …………………….. (Adı Soyadı), bu sınavda değerlendirici olarak görev almaktayım.” 
denilir. Diğer değerlendirici ve görevliler de kendilerini tanıtırlar.”

ç) Adayların kimlik kontrolünü yaparak kameraya kendilerini tanıtmalarını sağlamak.

“Başarılar dilerim” diyerek sınavı başlatmak,

d) Beceri sınavında adayın/adayların tanınmasını sağlayacak şekilde (kıyafetlerinin 
önüne ve/veya arkasına asılacak isimlik, numara, etiket vb. tanımlayıcılar) tedbir almak.

e) Beceri sınavı için sırasını bekleyen adayı/adayları, sınava katılan adayı/adayları 
etkilemeyecek ve herhangi bir müdahalede bulunamayacak şekilde uygun bir uzaklıkta bekletmek. 

f) Beceri sınavları için tahsis edilmiş alanları güvenlik bandı/şeridi ile diğer ortamlardan 
ayırarak bu alana adaylar, görevliler ve denetim ekibi dışında kimseyi almamak.

g) Beceri sınav alanında sınav gereci sayılmayan ve adayların sınav başarısını olumsuz 
etkileyebilecek teçhizat, alet ve edevat vb. bulundurmamak.

ğ) Beceri sınavlarında kullanılan dokümanlar ve sınav evraklarını sınav komisyon baş
kanına teslim etmek.

h) Sınav sırasında adayın kendisine, çevresine ve işe zarar verebileceği durumların 
oluşması halinde, gerekli uyarıları yaparak önlem alınmasını sağlamak. Bu durumda adayın sınava devam ettirilip ettirilmeyeceğine karar vermek.

ı) Adaylara sınav sürecinde sınavın geçerlilik ve güvenirliğini olumsuz etkileyecek tavır 
ve davranışlardan uzak durmak.

i) Her aday için ayrı ayrı değerlendirme formu doldurmak.

(2) Değerlendiricilerin kamera kaydıyla ilgili olarak uyacakları hususlar;

a) Beceri sınavları kamera kaydını, diğer sınav görevlileri ile birlikte yapmak.

b) Sınavın yapılacağı alanı 360 derece kayıt altına alarak sınav yerini tanıtmak.

c) Kameraları adayın dikkatini dağıtmayacak şekilde konumlandırmak.

ç) Sınav yerinin işletme olarak belirlenmesi durumunda; gerektiğinde işletmeye özel 
durumlar göz önüne alınarak sadece sınav bölgesinde kayıt alınmasını sağlamak.

d) Sınav sırasında adayın kamera açısından çıkmasını önlemek ve adayın görüntülenmesini 
engelleyecek durumların oluşmaması için gerekli tedbirleri almak.

e) Beceri sınavlarında kamera kayıtlarını ayaklı kamera, el kamerası ve/veya giyilebilir 
bir kamera teknolojisi ile yapmak.

f) Özellikle yüksek dikkat gerektiren tehlikeli ve hareketli çalışma sahalarında değerlendirici, 
üzerine (baretine, kıyafetine) yerleştireceği giyilebilir bir kamera ile gözlemlediği performansı kayıt altına alabilir. Bu tür kayıtlarda değerlendiricinin sınav başlangıcında kameraya kendini tanıtması, sınav hakkında gereken bilgileri vermesi ve gözlemlediği işlemlerin kayıt altına almasını sağlamak.

g) Birden fazla adayın aynı anda beceri sınavına alınması durumunda, her aday için 
ayrı bir kamera kaydı yapma zorunluluğu bulunmamaktadır. Ancak, sınavın uygulama şartları göz önüne alınarak kullanılacak kamera sayısını belirlemek.

Beceri sınavlarında adayların uyması gereken kurallar

MADDE 8- (1) Beceri sınavına girmek için sırasını bekleyen diğer adaylar emniyet 
şeridi dışında uygun bir uzaklıkta bekler.

(2) Adaylar, gerekli kişisel koruyucu donanımını (KKD) sınav sırasında hazır bulundurur.

(3) Adaylar, okul/kurum/işletmelerin acil çıkış planına uymak zorundadır.

(4) Adaylar sınav kurallarına uymak zorundadır. Adaylardan:

a) Sınav materyallerini dışarı çıkaran,

b) Değerlendiriciler tarafından yapılacak ikazlara uymayan,

c) Sınav sürecinde yapılan uyarıya rağmen cep telefonunu açık bulunduran,

ç) Sınavda kullanabileceği araç gereç dışında kesici ve delici vb. alet bulunduranların, 
sınavları geçersiz sayılır.

MADDE 9- (1) Bu Uygulama Esasları onay tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 10- (1) Bu Uygulama Esaslarını Milli Eğitim Bakanı yürütür.
Misafir Avatar
İsim
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Misafir Avatar
Adnan 10 ay önce

8 Dersi aynı oturumda yaptık. Gözetmenlerin işi kolay, komisyonların canı çıkıyor. 5 Saat soru hazırlaması sürdü, Saat 12 den 6 ya kadar okulda komisyon görevi. Alsın çıraklık yapsın sınavını. Okullara neden devredildi. Eğer çıraklık eğitim merkezi bunu yapamıyorsa kapatsınlar Kurumunu, ek dersi 5 te 1 oranında düşünce okullara devrettiler. Yıllardır atölyeleri yoktu da bu sınavları nasıl yapıyorlardı ? Hafta sonumu bu sınava harcamaktan Dersime hazırlanıp gidemiyorum. 2 Haftadır verimsiz ders işliyorum.

Misafir Avatar
Babayiğit aranıyor! 10 ay önce

6 dersin yazılı sınavını tek oturumda yapacak,
Bir oturumda 10 ayrı kişiye tek tek uygulama sınavı ya o cak ve bunlar için sadece 5 saat ek ders ücret alacak, tatilde çalışacak,
okul açıkken de asli derslerini bırakıp bunlara koşturacak
Babayiğit aranıyor!