Sitokin Fırtınası Nedir? Sitokin Fırtınası Nasıl Tedavi Edilir? Sitokin Fırtınası Belirtileri Nelerdir?

Koronavirüs ile birlikte birçok tıp terimi öğrendik. Şimdi bir yenisini daha öğreneceğiz. ''Sitokin Fırtınası'' adı verilen Koronavirüs'e bağlı önemli bir sağlık sorunu olan bu durum kontrol altına alınmazsa ciddi boyutlara ulaşabilir.

Bilgi Bankası 05.01.2021, 20:53 05.01.2021, 20:58
Sitokin Fırtınası Nedir? Sitokin Fırtınası Nasıl Tedavi Edilir? Sitokin Fırtınası Belirtileri Nelerdir?





11 Mart 2020 tarihinden bu yana Koronavirüs (COVID-19) ile mücadele veren Türkiye'de son günlerde vaka ve vefat sayılarında gözle görülür bir artış var. Hal böyle olunca Koronavirüs'ün etkilerinin neler olduğu didik didik edilmeye başlandı.

“Bağışıklık sisteminin dosttan düşmana dönüştüğü an” olarak adlandırılan Sitokin Fırtınası ağır hasar ve ölümlere neden olan çok önemli bir durumdur. Dilerseniz Sitokin Fırtınası konusunu daha detaylı şekilde inceleyelim.

Koronavirüs'e bağlı tedaviye rağmen düşmeyen bir ateşiniz, akciğer hasarınız ve laboratuvar değerlerinizde bir bozukluk varsa Sitokin Fırtınası'ndan söz edilebilir.

Ağır seyreden akut solunum yolu problemi yaşayan COVID-19 hastalarında aniden ve çok yüksek miktarlarda proinflamatuar sitokinlerin salınımının gözlemlendiğini ve bu duruma sitokin fırtınası adı verildiğini söyleyen Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Ümit Savaşçı, sitokin fırtınasının en sık, viral enfeksiyonlar sonucu geliştiğini belirterek, “Vücutta görülen hastalıkların hemen hemen hepsinde immün sistemin iyi ya da kötü yönü var. İmmün sistem her zaman iyi yönde çalışmayıp bazen kendi bünyesine de zarar verebiliyor. Bu aşamada vücudun bağışıklığı yabancı proteinleri görür ve uyarılarak bunları yok etmeye çalışır. Eğer bunlara normal dozda bir yanıt veriyorsa onu yok eder. Bazen doğal bağışıklık yok edemez, o zaman onlara özgü birtakım silahlar üretir. Biz bunlara sitokin adını veriyoruz.” dedi.

Sitokinlerin bağışıklık sistemi hücreleri tarafından salınan küçük moleküler ağırlıklı, çözünür proteinler olduğunu, hücreler arası etkileşim ve iletişimi sağladıklarını vurgulayan, sitokinlerin aşırı ve kontrolsüz şekilde salındığında çevredeki sağlam hücreleri öldürdüğünü anlatan Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Ümit Savaşçı, “Bağışıklık sisteminiz tamamen kendi dokularınızı yok etmeye başlıyor. Bu durdurulamaz sel, bir felaket gibi kendini kötü bir noktaya götürüyor. Bu durum ölüm ve yıkıcı hasarların artışına neden olmaktadır. Tedaviye rağmen düşmeyen ateş, akciğer hasarının artışı ve laboratuvar değerlerinde bozukluk durumunda ‘sitokin fırtınası’ tanısı konulur. Sitokin fırtınasının tedavisine yönelik başarılı yaklaşımların, ağır COVID-19 hastalarının iyileşmesinde ve yaşamasında çok önemli olacağı düşünülmektedir. Kortikosteroid ve tosilizumab gibi ilaçların kullanılmasıyla bir umut olarak bu yıkıcı fırtına durdurulmaya çalışılmaktadır” dedi. 
 
Sitokin salınım sendromu
Sitokin salınım sendromu (SSS), enfeksiyon ve ilaç kullanımı gibi çeşitli faktörler tarafından tetiklenebilen bir sistemik inflamatuar yanıt sendromu türüdür. Durum, çok sayıda beyaz kan hücresinin aktive edilmesi ve bu hücrelerin daha fazla beyaz kan hücresini aktive edecek inflamatuar sitokinleri serbest bırakması sonucunda ortaya çıkar. CRS ayrıca bazı monoklonal antikor ilaçlarının yanı sıra T hücre tedavilerinin yan etkisidir. Şiddetli vakalara sitokin fırtınası adı verilmektedir. İlaç uygulaması sonucunda meydana geldiğinde, infüzyon reaksiyonu olarak da bilinir.
Semptomlar ateş, yorgunluk, iştah kaybı, kas ve eklem ağrısı, bulantı, kusma, ishal, döküntü, hızlı nefes alma, hızlı kalp atışı, düşük tansiyon, nöbetler, baş ağrısı, akıl karışıklığı, deliryum, halüsinasyonlar, titreme ve koordinasyon kaybıdır.
Bazı ilaçların neden olduğu şiddetli SSS, daha düşük dozlar kullanarak, yavaşça infüze ederek ve ilacın verilmesinden önce ve sırasında anti-histamin veya kortikosteroidler uygulanarak önlenebilir.
Düşük şiddetli SSS tedavisi, ateş, kas ağrısı veya yorgunluk gibi semptomları ele alan bir destekleyici tedavi gerektirir. Orta şiddetli SSS durumunda oksijen tedavisi gereklidir ve kişiye kan basıncını yükseltmek için sıvı ve antihipotansif ajanlar verilir. Orta ila şiddetli SSS için, kortikosteroidler gibi immünsüpresif ajanların kullanılması gerekli olabilir, ancak bağışıklık sistemini aktive etmeyi amaçlayan ilaçların etkisinin ortadan kaldırılma riski de göz önünde bulundurulmalıdır.
Bir anti-IL6 monoklonal antikoru olan tocilizumab, bazı tıp merkezlerinde ciddi SSS vakalarını tedavi etmek için kullanılmıştır.
COVID-19 pandemisinde, COVID-19'a bağlı bir dizi ölüm sitokin salım fırtınalarına atfedilmiştir.

Yorumlar (0)
13°
hafif yağmur
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 20 44
2. Galatasaray 20 39
3. Fenerbahçe 19 39
4. Gaziantep FK 20 35
5. Trabzonspor 20 33
6. Hatayspor 20 32
7. Alanyaspor 19 31
8. Karagümrük 20 30
9. Malatyaspor 20 27
10. Antalyaspor 20 26
11. Göztepe 20 25
12. Rizespor 20 25
13. Sivasspor 19 24
14. Başakşehir 20 24
15. Konyaspor 20 23
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 20 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 20 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 18 38
2. Samsunspor 18 36
3. İstanbulspor 17 34
4. Altay 18 32
5. Adana Demirspor 18 31
6. Ankara Keçiörengücü 18 31
7. Bursaspor 18 30
8. Tuzlaspor 18 30
9. Altınordu 17 28
10. Bandırmaspor 18 27
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 18 20
13. Boluspor 18 19
14. Akhisar Bld.Spor 18 16
15. Menemen Belediyespor 17 16
16. Balıkesirspor 18 16
17. Ankaraspor 18 10
18. Eskişehirspor 18 4
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Aston Villa 17 29
9. Chelsea 19 29
10. Southampton 18 29
11. Arsenal 19 27
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Burnley 18 19
16. Newcastle 19 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 18 47
2. Real Madrid 19 40
3. Barcelona 19 37
4. Sevilla 19 36
5. Villarreal 20 34
6. Real Sociedad 20 31
7. Granada 20 28
8. Real Betis 20 27
9. Celta de Vigo 20 24
10. Cádiz 20 24
11. Levante 19 23
12. Getafe 18 23
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 20 20
15. Eibar 20 20
16. Real Valladolid 20 20
17. Osasuna 20 19
18. Deportivo Alaves 20 18
19. Elche 18 17
20. Huesca 20 13