Üniversitelerde Ücretsiz Görevlendirme - Kurumlar Arası Ücretli Geçici Görevlendirme
Üniversiteler, özlük hakları açısından en sorunlu kurumların başında yer alıyor. Sayısız kere değişiklik yapılması gündeme gelmesine rağmen, halen 1981 yılından kalma bir darbe kanunu ile yapılandırılıyorlar ve yönetiliyorlar. Eskimiş, işlevini yitirmiş ve çağın gerisinde kalmış bir idari yapılanma; rektörlere verilen sınırsız yetkiler; özerklik adına denetimsizlik, hesap sormamama…

Rektörlere verilen bu sınırsız yetkilerden birisi 2547 sayılı Kanun’un 13-b)4 maddesi. Rektörlerin görev, yetki ve sorumluluklarına yer verilen maddede “Gerekli gördüğü hallerde üniversiteyi oluşturan kuruluş ve birimlerde görevli öğretim elemanlarının ve diğer personelin görev yerlerini değiştirmek veya bunlara yeni görevler vermek” deniyor. 

Rektörler bu maddeden gelen yetkiye dayanarak üniversite içinde istedikleri kişiyi istedikleri şekilde görevlendiriyorlar. Neden peki ihtiyaç duyuluyor buna? Rektörler üniversitesinin üst yöneticisi ve atamaya yetkili amiri. Dört yılda bir seçimle geliyorlar(-dı). Kendi ekipleriyle çalışmak istiyorlar ancak bütün kadrolar selefleri tarafından atanan kişilerle dolu. Birlikte çalışmak istemedikleri kişilere başka görevlendirmeler, birlikte çalışmak istedikleri kişilere başka görevlendirmeler yapmak zorunda kalıyorlar.Yine yapılan değişiklikle artık rektörler Cumhurbaşkanınca atanıyor ama kendilerinin yaptığı atama ve görevlendirmeler sorun olarak kalmaya devam ediyor. 

Üniversitelerde üst kadroda olup da alt bir görevle görevlendirilenler dava açma yoluna gidiyor. Çünkü 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 45. Maddesinde “Hiç bir memur sınıfının dışında ve sınıfının içindeki derecesinin altında bir derecenin görevinde çalıştırılamaz” denilmekte. Bu nedenle pek çok üniversitenin üst yönetiminde yasada öngörülenden daha fazla vekâleten atanmış genel sekreter yardımcısı görmekteyiz. 

Atama, özellikle yönetsel görevlerde ya asaleten ya vekâleten yapılır. 657 sayılı Kanunun 86, 174 ve 175’inci maddeleri vekâleten atamayı düzenler. Özetle; vekâleten atama yapılacak bir kadro olması, öncelikli olarak aylıksız atama yapılması (aylıksız vekâlet), vekâlet ücretinin ödenmesi için asaleten atanan kişinin asaleten atama şartlarını taşıması ve çoğu görev için atanan görevi üç aydan fazla yapılması gerekiyor. 

Ancak yine üniversitelerde, özellikle fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreteri görevleri için memur, bilgisayar işletmeni veya şef kadrosunda olanlar, 2547 sayılı Kanun’un 13-b)4 maddesine dayanılarak görevlendiriliyorlar. Üst göreve görevlendirme ve ücret ile ilgili bir düzenleme bulunmamakta, çünkü bunun için vekâleten atama mevcut. Ücret farkı ve nasıl ödenmesi gerektiği net bir şekilde tanımlanmış. Fakat üniversite yönetimleri bunun yerine hiçbir ödeme yapılmayan 2547/13-b)4’ü tercih ediyor. Görevlendirilen kişiler de ileride bir kadro beklentisiyle dava yoluna gitmiyor. Ki mevzuatta tanımlanmış bir ödeme de yok. Dayanak olarak verilen sınırsız bir yetki var. 

En azından şimdiye kadar durum böyleydi. 9 Temmuz 2018 tarihinde yürürlüğe giren 703 sayılı KHK ile kurumlar arasında aylıklı/aylıksız görevlendirme gelmiş, görevlendirmelerin süresi yılda altı ay yerine bir yıla çıkarılmış ve bu süreler her yıl uzatılmak suretiyle biraz sonsuz hale getirilmişti. 3 Mayıs 2019 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kurumlar Arası Geçici Görevlendirme Yönetmeliği ile uygulamanın nasıl yapılacağı belli oldu ama aynı zamanda üniversitelerdeki görevlendirmeler açısından uygulamada farklılık ve bir eşitsizlik ortaya çıktı. Şöyle ki; Yönetmelik ile “Kadro veya pozisyona geçici görevlendirme” uygulaması geldi. Altıncı maddede düzenleme aşağıdaki şekilde: 

“a) Bu madde kapsamında geçici görevlendirilecek personelin ilgili mevzuat uyarınca kadro veya pozisyona asaleten atanmada aranan, asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dâhil, tüm şartları bir arada taşıması gerekir. Görevlendirmeyi yapan kurum, personelin bu şartları sağlayıp sağlamadığının kontrolünden sorumludur. 

b) Bu madde kapsamında görevlendirilen personel, geçici görevlendirildikleri süre boyunca kurumlarından aylıksız/ücretsiz izinli sayılır. Bunların Sosyal Güvenlik Kurumu ile ilişkileri kendi kurumlarındaki statüleri dikkate alınarak devam ettirilir. Bu madde kapsamında görevlendirilen personel, geçici görevlendirildikleri kadro veya pozisyon için öngörülen mali ve sosyal hak ve yardımlardan emsali personel gibi faydalandırılır”

Yani kendi üniversitenizde fakülte sekreteri olarak görevlendirilseniz durumunuz belirsiz, size görevinizin karşılığı ücret ödenmez, dava yoluna giderseniz nasıl sonuçlanacağı belli olmaz. Ama başka bir üniversitede fakülte sekreteri olarak görevlendirilseniz görevin tüm ücretini alabilirsiniz. 

Düzenleme gerçekten yapılan görev için ücret ödenmemesinden kaynaklı hak kaybının önüne geçiyor. Hem atayan hem atanan için görece adaletli bir mekanizma sunuyor. Örneğin atama yapan kişiye deneme süresi ve seçme şansı, kadro alamasa/kadro dolu olduğu vb. için kadro alma şansı olmasa bile görevi yürüten kişiye yaptığı işin karşılığını vermek gibi. Ancak üniversiteler açışından ortaya çıkan bu uygulama farkı ve eşitsizliğin bir an önce düzeltilmesi gerekmekte. 

Sibel KARAASLAN
İnsan Kaynakları Uzmanı
sibel.karaaslan@gmail.com
Anahtar Kelimeler:
Misafir Avatar
İsim
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.